II SA/Rz 801/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie SO (del.) Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia -skargę oddala- II SA/Rz 801/10 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia A. R. uchyliło w całości postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia w trybie art. 217 w związku z art. 219 k.p.a. dotyczącego świadectwa legalności pozyskiwania drewna. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.). W zażaleniu A. R. zawarł skargę na bezczynność i skargę na bezprawne działanie zaskarżył w całości postanowienie organu pierwszej instancji i zarzucił: rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 14 ustawy o lasach; rażące naruszenie prawa procesowego w szczególności art. 6 do 11, art. 75, art. 77 i art. 107 k.p.a.; dowolność i sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia legalności pozyskiwania drzewa na działce 882 położonej w Ż. Złożył skargę na bezczynność nadleśniczego, ponieważ asygnata winien wydać "od ręki" zwłaszcza, że leśniczy kazał ściąć drzewo, a teraz "kombinuje". Ścięte drzewa niszczeją, nadto utracił nabywcę. Zawnioskował o rozwiązanie upoważnienia udzielonego przez starostę, gdyż nie może w taki sposób funkcjonować organ, który raz wydaje zgodę na wycięcie drzewa, a następnie kierując się pozaprawnymi sprawami celowo wyrządza żalącemu się szkodę, jest opieszały w działaniu i niekompetentny. W ocenie żalącego asygnatę winien wydawać starosta. W uzasadnieniu podał, że aktem notarialnym zakupił działkę nr 882 położoną w Ż., a w marcu 2010r. zwrócił się do leśniczego o wydanie asygnaty na wycięcie około 30 sztuk drzew. Leśniczy oświadczył, że po wycięciu drzew przyjedzie i ocechuje ścięte drzewa. Po wycięciu drzew leśniczy odmówił wydania asygnaty. W kwietniu 2010r. zwrócił się o wyjaśnienie tej sprawy i otrzymał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Zgodnie z art. 14a ustawy o lasach drzewo pozyskiwane w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa cechuje starosta, który wystawia właścicielowi dokument stwierdzający legalność pozyskiwania. Ustawa nie przewiduje, że zadanie to wykonuje nadleśniczy, a jeżeli tak to wyłącznie z upoważnienia starosty, co winna odzwierciedlać właściwa pieczątka. Zaskarżone postanowienie nie zawiera właściwego upoważnienia i dlatego jest nieważne. Zakwestionował też podpis na pieczęci, który nie powinien budzić wątpliwości, że pochodzi od osoby, która go złożyła i wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego w tym zakresie. Podpis na pieczęci zaskarżonego postanowienia nie identyfikuje osoby, która go złożyła. Stanowisko Nadleśniczego świadczy o nieznajomości przepisów prawnych, bo gdyby je znał nie powoływałby się bezsensownie na dokumentację w postaci uproszczonego planu urządzenia lasu dla miejscowości Ż. zatwierdzoną Zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia [...] lipca 2009r. Dokumentacja ta nie rozstrzyga o własności działki nr 882 położonej w Ż. Zaznaczył, że nie został powiadomiony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i możliwości zgłaszania dodatkowych dowodów. Twierdzenia Nadleśniczego o kradzieży drzewa są nieprawdziwe i oczerniają skarżącego, gdyż drzewa zostały tylko ścięte. Policja nie dokonała zajęcia ściętych drzew i może nimi swobodnie dysponować, co wynika z pisma Komendy Powiatowej Policji z dnia [...] kwietnia 2010r. S. A. zawiadomiła Policję o ścięciu drzew, bo złożyła do sądu wniosek o zasiedzenie, który nie rozstrzyga o prawie własności. Postępowanie Nadleśniczego naraża skarżącego na poważne straty, nie podał, jakie przepisy zakazują wydania asygnaty w przypadku współwłasności. Właściciel może zgłosić wniosek o asygnatę na podstawie art. 206 k.c., nie jest to porównywalne z rozporządzaniem rzeczą wspólną, bo sprawa dotyczy pobierania pożytków przez współwłaściciela, a w tym przypadku tylko przez posiadacza. Nie można w trybie administracyjnym ograniczać uprawnienia cywilistycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu wymienionego na wstępie postanowienia przytoczyło treść art. 14 a ust. 1 i 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991r. (Dz. u. z 2005r. nr 45, poz. 435 ze zm.) zgodnie, z którym drewno pozyskane w lasach podlega ocechowaniu, przy czym organem właściwym w sprawie cechowania drewna pozyskanego w lasach podlega ocechowaniu, przy czym organem właściwym w sprawie cechowania drewna pozyskanego w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa dokonuje starosta, który wystawia właścicielowi lasu dokument stwierdzający legalność pozyskanego drewna. Na podstawie delegacji zawartej w ust. 4 art. 14a cyt. ustawy Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w rozporządzeniu z dnia 24 lutego 1998r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzoru urządzeń do cechowania i zasad ich stosowania oraz wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskanego drewna (Dz. U. nr 36, poz. 201 ze zm.) wskazał, ze cechowania drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa dokonuje starosta niezwłocznie po zawiadomieniu przez właściciela lasu o pozyskaniu drewna, a dokumentem stwierdzającym legalność pozyskania drewna jest świadectwo legalności pozyskanego drewna (§ 9 ust. 3 i 4 cyt. rozporządzenia). SKO uznało, że pozyskanie drewna i wystąpienie o certyfikat legalności to czynności przekraczające zwykły zarząd, a to oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni zwrócić się z wnioskiem do starosty. Gdy jeden ze współwłaścicieli składa wniosek powinien dysponować zgodą pozostałych współwłaścicieli lub stosownym orzeczeniem sądu o zarządzaniu rzeczą wspólną. SKO na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wskazało, że taki brak formalny winien być przez uzupełniony w wyznaczonym przez organ terminie, przy czym w wezwaniu należy pouczyć o skutkach niewypełnienia nałożonego obowiązku w wyznaczonym terminie. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów wynika, że współwłaścicielami nieruchomości nr 882 są K. S., J. A., A. R. nieustalony właściciel 24/36 części udziału, a nie tylko wnioskodawca jak wskazał w zawiadomieniu z dnia [...] marca 2010r. Wnioskodawca nie przedłożył zgody pozostałych współwłaścicieli, ani stosownego orzeczenia sądu. Zaskarżone postanowienie SKO uznało za przedwczesne z powodu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. gdyż strona nie została wezwana do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, czym naruszono zasadę czynnego udziału strony. SKO stwierdziło też, że zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, do czego zobowiązuje art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., gdyż jest to postanowienie, na które przysługuje zażalenie. SKO stwierdziło, że Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] był uprawniony do wydania postanowienia na podstawie porozumienia Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2008r., do czego uprawnia art. 5 ust. 3 cyt. ustawy o lasach. Za nietrafny uznało zarzut dotyczący podpisu, gdyż aktualne orzecznictwo odchodzi od wskazania obowiązku opieczętowania orzeczenia. Orzeczenie ma zostać tak podpisane, by strona mogła mieć wiadomości, co do osoby wydającej orzeczenia, zakwestionowane postanowienie w tym zakresie nie budzi wątpliwości, co do osoby, która je wydała. W skardze do Sądu skarżący zaskarżył w całości postanowienia organów obydwu instancji i zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 14a ustawy o lasach, rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 lutego 1998r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania i zasad ich stosowania oraz wzoru dokumentów stwierdzającego legalność pozyskania drewna oraz przepisów kodeksu cywilnego; rażące naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 6-11, art. 75, art. 77 i art. 107 k.p.a.; dowolność i sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia o legalności pozyskania drzewa na działce 882 położonej w Ż., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i nakreślenie wyraźnych wytycznych dla organu, ponieważ przez to działanie doznał szkody oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że pomimo uchylenia przez SKO postanowienia organu pierwszej instancji, to argumentacja SKO wywrze niekorzystne skutki i wniósł o nakreślenie wyraźnie organom, gdyż narusza to konstytucyjne prawo własności i naraża na dalszą szkodę. Za dowolne uznał ustalenia stanu faktycznego poczynione przez SKO, że współwłaścicielami działki nr 882 w Ż. są jeszcze inne osoby poza skarżącym. Wymienione osoby nie były wpisane w księdze wieczystej, a ewidencja gruntów ma być zgodna z zapisami księgi wieczystej, ewidencję gruntów prowadzi osoba niekompetentna. Podał, że nie jest możliwe uzyskanie zgody od J. A., bo nie żyje i nigdy nie był żadnym współwłaścicielem tej nieruchomości. S. K. jest współwłaścicielem w 1/36 części nieruchomości, ale w sądzie powszechnym uzyskał informację od sędziego, że pozew o zgodę na wycięcie drzewa w lesie nie jest potrzebny. Na poparcie stanowiska wskazał na treść świadectwa legalności pozyskiwania drewna zawarty w załączniku nr 6 do ww. cyt. rozporządzenia z 1998r. Z treści świadectwa nie wynika potrzeba dysponowania zgodą pozostałych współwłaścicieli. Twierdzenie SKO, że pozyskanie drewna jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd jest oczywistą nieprawda, gdyż wycinka drzew w lesie jest normalną, typową czynnością i może jej dokonywać każdy współwłaściciel samodzielnie bez jakiegokolwiek współdziałania. SKO nie odniosło się do błędnie użytego przez Nadleśniczego art. 199k.c. i wskazał na poglądy nauki prawa w tym zakresie. Uznał, że pozostałym współwłaścicielom mogą służyć roszczenia odszkodowawcze. Tylko wyraźny przepis ustawy może go ograniczyć w prawie do nieruchomości. J. G. i S. A. nie mają żadnego prawa do lasu według zapisów w księdze wieczystej. W dalszej części obszernej skargi zasadniczo powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu oraz wyraził niezadowolenie z działania organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ prawidłowo wywiódł, że art. 5 ust. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991r. (Dz. U z 2005r. nr 45, poz. 435 ze zm. zwana dalej w skrócie ustawą jest dla starosty podstawą do powierzenia w drodze porozumienia, prowadzenia w jego imieniu spraw z zakresu nadzoru nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa. W aktach sprawy znajduje się porozumienie z dnia [...] marca 2008r. zawarte na czas nieokreślony pomiędzy Nadleśnictwem [...], a Starostą Powiatu, dotyczące powierzenia spraw z zakresu cechowania pozyskanego drewna i wydawania świadectw legalności pozyskanego drewna i dlatego postanowienie zostało wydane przez organ, który mógł orzekać jako pierwsza instancja. Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące podpisu na postanowieniu organu pierwszej instancji. Postanowienie to zostało opatrzone pieczęcią osoby uprawnionej do wydawania rozstrzygnięcia i podpisane. Sąd podziela argumentację SKO zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Nie jest okolicznością sporną, że las, z którego skarżący wyciął drzewa jest współwłasnością kilu współwłaścicieli. SKO prawidłowo przyjęło, że wycięcie drzew z lasu stanowiącego współwłasność przekracza zakres zwykłego zarządu i dlatego wymagało zgody wszystkich współwłaścicieli. Skarżący twierdzi, że skoro umową notarialną nabył las, to przysługuje mu prawo pobierania pożytków z nabytej własności. Fakt nabycia udziału we współwłasności nie stoi w sprzeczności uznaniu, że w przypadku, gdy współwłasność jest w częściach niewydzielonych, to w sytuacji, gdy czynność przekracza zwykły zarząd, zgodę na jej wykonanie muszą wyrazić wszyscy współwłaściciele, a w przypadku jej braku stosowne przeczenie sądu (por. wyrok NSA z 20.07.1999r. sygn. akt II SA 671/99 LEX nr 46197). Z tych przyczyn organ prawidłowo uznał, że wniosek nie czyni zadość wymaganiom i zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. po wezwaniu przez organ winien zostać uzupełniony w wyznaczonym terminie. Dlatego też SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., gdyż uzupełnienie wniosku będzie miało istotny wpływ na wynik postępowania. Sąd za błędne uznał twierdzenie skarżącego, że wzór zaświadczenia stanowiącego załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 czerwca 1998r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna wzorów urządzeń do cechowania i zasad ich stosowania oraz wzoru dokumentu (...), nie wyklucza konieczności dysponowania zgodą pozostałych współwłaścicieli na wycięcie lasu stanowiącego współwłasność. Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.