II SA/Rz 801/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. G., G. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia - I. zwolnić skarżącą G. M. od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, II. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Składając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, G. M. wniosła jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) sprecyzowała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł. Zaznaczyła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 2 244,78 zł netto, który to dochód w całości przeznacza na wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu. Zajmuje mieszkanie o powierzchni 50 m. kw. w domu o pow. 100 m. kw. Zwróciła uwagę, że nie posiada żadnych kosztowności, akcji, udziałów i obligacji, jak też wartościowych ruchomości jak np. samochodu. Uznając, że złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie co do jej sytuacji materialnej nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie jej wniosku, wezwano ją do jego uzupełnienia poprzez podanie konkretnych kwot, jakie przeznacza na zaspokojenie poszczególnych potrzeb. Skarżąca wezwana została także do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia wykonania wezwania (obejmujących wskazanie ich salda końcowego). W odpowiedzi G. M. podała, że jej średnie miesięczne wydatki wynoszą: 350 zł (gaz, energia elektryczna, kanalizacja i woda), 100 zł (opał), 120 zł (telefon), 60 zł (środki higieny osobistej), 800 zł (wyżywienie), 64 zł (podatki i opłaty), 100 zł (odzież), 250 zł (lekarstwa i leczenie), 400 zł (remont mieszkania). Z załączonego natomiast wyciągu z rachunku bankowego wyżej wymienionej, obrazującego stan na dzień 15 października 2013 r. wynika, że zgromadzona jest na nim kwota 2 244,78 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Jak już wyżej zaznaczono, G. M. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła, że ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. ponad kwotę 50 zł, która została przez nią już uiszczona tytułem kosztów w niniejszej sprawie. W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a." oznacza to, że żądanie wnioskodawczyni dotyczy tzw. częściowego prawa pomocy. Kryterium, w oparciu o które dokonuje się oceny wniosku w tym zakresie stanowi sytuacja materialna strony, o czym przesądza brzmienie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uwzględnienie wniosku strony odnoszącego się do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie następuje w razie wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Literalna wykładnia powyższego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o takie prawo. Obowiązkiem podmiotu domagającego się pomocy ze środków Skarbu Państwa jest zatem przedstawienie rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz rodzinnej, w taki sposób aby możliwa była ocena zdolności płatniczych w zakresie uiszczenia kosztów sądowych. W ocenie rozpoznającego wniosek, G. M. nie wykazała, że poza jej możliwościami finansowymi leży poniesienie choćby częściowych kosztów sądowych. Należy podkreślić, że wnioskodawczyni ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Uzyskuje także stały dochód, którego wysokość kilkukrotnie przekracza wysokość wpisu w niniejszej sprawie (wynoszącego 500 zł). Nie można także tracić z pola widzenia, że obowiązek uiszczenia tego rodzaju opłaty, jak też innych, które mogą się pojawić na dalszym etapie postępowania spoczywa na skarżącej solidarnie ze współskarżącą córką M. M. Oznacza to możliwość odpowiedniego rozłożenia ciężaru takiego wydatku, stosownie do możliwości płatniczych zobowiązanych. Istotne jest także, iż przy rozstrzyganiu w przedmiocie prawa pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki, które są niezbędne dla utrzymania. Do takich z pewnością nie można zaliczyć wydatku na telefon czy odzież. Czasowa z nich rezygnacja pozwoli więc na częściową partycypację skarżącej w kosztach związanych z zainicjowaną przez nią sprawą. Przy rozstrzyganiu w przedmiocie żądania skarżącej uwzględniono także, iż nie wykonała ona skierowanego do niej wezwania w całości. Przedłożyła ona bowiem wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, pokazującego jedynie aktualny stan środków na nim zgromadzonych. Tymczasem wezwanie wskazywało na potrzebę przedstawienia wyciągu obrazującego stan środków począwszy od dnia 1 lipca 2013r. Chodziło bowiem o sprawdzenie obrotu tymi środkami, pozostającymi do dyspozycji skarżącej we wskazanym okresie czasu. Mając powyższe na względzie, uwzględniono częściowo żądanie wnioskodawczyni tj. zwolniono ją od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w połowie, działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.