II SA/Rz 801/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-10-24
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, uzasadniając częściowe zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, uznając, że nie wykazała ona braku możliwości poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazano, że skarżąca jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie wydatków, które nie są konieczne dla utrzymania (np. telefon, odzież), co pozwala na częściową partycypację w kosztach postępowania. Brak przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego, mimo że skarżąca jest jego współposiadaczką, budzi wątpliwości co do rzetelności przedstawionej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku, w tym do przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego, na co skarżąca odpowiedziała, że wezwanie to jej "nie dotyczy". Z przedłożonego przez matkę skarżącej wyciągu wynikało, że obie są współposiadaczkami rachunku.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą M. M. od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości. II. Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. G., G. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia - I. zwolnić skarżącą M. M. od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, II. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
M. M. zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wniosła równocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmując w domu o powierzchni 100 m. kw. część obejmującą 50 m. kw. Podniosła, że jedynym jej źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę (½ etatu) wynoszące 636,82 zł netto miesięcznie, przeznaczane w całości na utrzymanie siebie i domu. Zaznaczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji, jak też wartościowych ruchomości jak np. samochodu.
W wyniku skierowania do wnioskodawczyni wezwania dotyczącego wskazania dodatkowych danych dotyczących jej sytuacji materialnej, uzyskano informację odnośnie do konkretnych kwot, jakie wyżej wymieniona wydatkuje na określone potrzeby. I tak, zgodnie z oświadczeniem skarżącej, jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: 100 zł (gaz, energia elektryczna, kanalizacja i woda), 30 zł (opał), 60 zł (telefon), 30 zł (środki higieny osobistej), 350 zł (wyżywienie), 27 zł (podatki i opłaty), 40 zł (odzież). Odpowiadając z kolei na wezwanie w zakresie dotyczącym przedłożenia wyciągu z posiadanego przez siebie rachunku bankowego wnioskodawczyni wskazała, że ta część wezwania jej "nie dotyczy".
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
M. M. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, które to żądanie - zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a." - wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy. Uzyskanie wsparcia ze środków Skarbu Państwa w takich właśnie granicach możliwe jest w razie spełniania przez stronę ubiegającą się o nie przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, uwzględnienie wniosku strony dotyczącego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym możliwe jest po wykazaniu przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Nadto, w świetle art. 199 P.p.s.a. strony postępowania sądowego ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Podane wyżej regulacje prawne świadczą o tym, że to na wnioskodawcę ustawodawca nałożył ciężar wykazania okoliczności wskazujących na zasadność jego wniosku. Winien on zatem w sposób rzetelny przedstawić swoją sytuację rodzinną i bytowo-materialną tak, by możliwa była pełna ocena w tym zakresie i by oświadczenie nie budziło jakichkolwiek wątpliwości.
Tymczasem, w ocenie rozpoznającego wniosek, wątpliwości takie pojawiają się w odniesieniu do rzeczywistej sytuacji finansowej strony skarżącej. Odnosząc się bowiem do wezwania w części dotyczącej przedłożenia wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, M. M. wskazała, że wezwanie to jej "nie dotyczy". Natomiast z przedłożonego przez współskarżącą – matkę wnioskodawczyni G. M. wyciągu z rachunku bankowego wynika, że obydwie wyżej wymienione skarżące są jego posiadaczkami.
Na uwadze mieć także należy, iż M. M. zobowiązana jest do ponoszenia wszelkich kosztów w niniejszej sprawie solidarnie z wymienioną wyżej współskarżącą G. M., co pozwala na ukształtowanie sposobu partycypowania w tych kosztach stosownie do umowy stron np. przy uwzględnieniu możliwości płatniczych każdej z nich. Obecnie na wyżej wymienionych spoczywa obowiązek uiszczenia wpisu sądowego (500 zł), natomiast inne koszty mogą się dopiero ewentualnie pojawić w dalszym biegu postępowania.
Podkreślenia wymaga fakt, że potrzeby mieszkaniowe wnioskodawczyni są zaspokojone. Nadto jest ona w stanie wygospodarować środki na pokrycie wydatków, których z pewnością nie można uznać za konieczne dla własnego utrzymania, a zatem których nieponiesienie mogłoby powodować uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Chodzi mianowicie o środki przeznaczane przez wnioskodawczynię co miesiąc na telefon – 60 zł, czy też odzież – 40 zł. Rezygnacja przez wnioskodawczynię z wydatkowania wskazanych środków na podane cele umożliwi jej częściową partycypację w kosztach niniejszego postępowania, które zainicjowane zostało m. in. skargą wyżej wymienionej.
Mając powyższe na względzie, uwzględniono częściowo żądanie wnioskodawczyni tj. zwolniono ją od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w połowie ich pełnej wysokości, działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło