II SA/Rz 801/13

Dnia 10 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w części – ponad kwotę 50 zł w sprawie ze skargi I.G., G.M. i M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia - odmówić G.M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w części – ponad kwotę 50 zł W dniu 19 sierpnia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęły skargi I.G., M.G. oraz G.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. G.M. w skardze sformułowała wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w złożonym w dniu 13 września 2013r. formularzu PPF, iż wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł. Postanowieniem z dnia 24 października 2013r. referendarz sądowy zwolnił G.M. od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości (pkt 1) oraz odmówił zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie (pkt 2). Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 12 listopada 2013r. W dniu 20 listopada 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął sprzeciw G.M. od wskazanego wyżej postanowienia, nadany za pośrednictwem poczty z dniu 19 listopada 2013r. W sprzeciwie skarżąca zmodyfikowała zakres wnioskowanego zwolnienia od kosztów sądowych precyzując, że domaga się zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w części, ponad kwotę 50 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a" w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych określa art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie do treści ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z istoty prawa pomocy wynika więc, iż ustawodawca odstępuje od ogólnej zasady odpłatności postępowania – art. 199 P.p.s.a. - na rzecz konstytucyjnego prawa do sądu w sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie partycypować w kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nią skargi. Literalna wykładnia powyższego unormowania, w szczególności sformułowanie "gdy wykaże" nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o takie prawo. Obowiązkiem podmiotu domagającego się pomocy ze środków Skarbu Państwa jest zatem przedstawienie rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz rodzinnej, w taki sposób aby możliwa była ocena zdolności płatniczych w zakresie uiszczenia kosztów sądowych. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Sąd rozpoznaje wniosek G.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie doprecyzowanym w sprzeciwie, a więc obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 50 zł. Wyjaśniając tym samym wątpliwości skarżącej podniesione w sprzeciwie Sąd wskazuje, że pierwotnie rozpatrywany przez referendarza o zwolnienie od kosztów sądowych obejmował swym zakresem zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł, zgodnie z żądaniem skarżącej zawartym w formularzu PPF. W złożonym przez G.M. urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) zaznaczyła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 2 244,78 zł netto, który to dochód w całości przeznacza na wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu. Jest właścicielką nieruchomości (domu) o powierzchni 100 m² oraz mieszkania o powierzchni 50 m², a także nieruchomości rolnej o powierzchni 1,63 ha Podała, że nie posiada żadnych kosztowności, akcji, udziałów i obligacji, jak też wartościowych ruchomości jak np. samochodu. W złożonym wykonaniu wezwania Sądu dodatkowym oświadczeniu dotyczącym sytuacji majątkowej G.M. podała, że jej średnie miesięczne wydatki wynoszą: 350 zł (gaz, energia elektryczna, kanalizacja i woda), 100 zł (opał), 120 zł (telefon), 60 zł (środki higieny osobistej), 800 zł (wyżywienie), 64 zł (podatki i opłaty), 100 zł (odzież), 250 zł (lekarstwa i leczenie), 400 zł (remont mieszkania). Z załączonego natomiast wyciągu z rachunku bankowego wyżej wymienionej, obrazującego stan na dzień 15 października 2013r. wynika, że zgromadzona jest na nim kwota 2. 244,78 zł. Skarżąca nie wykonała wezwania w zakresie przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych za okres od dnia 1 lipca 2013r. do dnia wykonania wezwania (obejmujących wskazanie ich salda końcowego). W ocenie Sądu G.M. nie wykazała, że poza jej możliwościami finansowymi leży poniesienie choćby częściowych kosztów sądowych. Wnioskodawczyni ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jest właścicielką nieruchomości – domu, jak i mieszkania oraz nieruchomości rolnej. Oznacza to że ma do dyspozycji majątek nieruchomy, który także przy odpowiednim zagospodarowaniu może stać się źródłem przychodu. Uzyskuje także stały dochód tytułem wynagrodzenia za pracę, którego wysokość kilkukrotnie przekracza wysokość wpisu w niniejszej sprawie (wynoszącego 500 zł). Podkreślenia wymaga, że istotne jest także, iż przy rozstrzyganiu w przedmiocie prawa pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki, które są niezbędne dla utrzymania. Do takich z pewnością nie można zaliczyć wydatków na remont w wysokości 400 zł miesięcznie. Ponadto Sąd zauważa, że zaledwie jednomiesięczna rezygnacja z tego wydatku w całości, a w kolejnym miesiącu w części - w kwocie 50 zł pozwoli na uiszczenia wpisu sądowego w brakującej wysokości, mając na uwadze fakt, że skarżąca wpłaciła już tytułem wpisu kwotę 50zł. Podkreślić należy ponadto, że skarżąca nie wykonała skierowanego do niej wezwania Sądu z dnia 19 września 2013r. w zakresie złożenia oświadczenia co do jej sytuacji majątkowej. Przedłożyła ona bowiem wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, zawierający aktualny stan środków na nim zgromadzonych. Tymczasem wezwanie wskazywało na potrzebę przedstawienia wyciągu obrazującego stan środków począwszy od dnia 1 lipca 2013r., celem sprawdzenia obrotu tymi środkami, pozostającymi do dyspozycji skarżącej we wskazanym okresie czasu. Zwrócić uwagę skarżącej ponadto należy na fakt, że mimo tego, że z uzasadnienia postanowienia z dnia 24 października 2013r. jednoznacznie wynikało, że niewykonanie wyzwania Sądu w powyższym zakresie wpłynęło na oceną wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie, skarżąca wnosząc sprzeciw nie przedłożyła żądanych dokumentów. Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt: I OZ 333/2012, www.orzeczenia.nsa.gov.pl Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że brak jest podstaw do zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w części i orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.