II SA/Rz 801/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz radcy prawnego M. O. wynagrodzenie w kwocie 333 zł 45/100 /słownie: trzysta trzydzieści trzy złote czterdzieści pięć groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 271 zł 10/100 / słownie: dwieście siedemdziesiąt jeden złotych dziesięć groszy/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 62 zł 35/100 / słownie: sześćdziesiąt dwa złote trzydzieści pięć groszy/. W piśmie z dnia 4 czerwca 2014 r. Wójt Gminy [..]wezwał J.S. do złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. lub złożenia takiej deklaracji w terminie 5 dni. Postanowieniem z dnia [..] lipca 2013 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzją z dnia [..] sierpnia 2013 r. Wójt Gminy [..] określił J.S. opłatę za zagospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 5,80 zł za każdy miesiąc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] (dalej SKO lub Kolegium) uwzględniło odwołanie strony i decyzją z dnia [...] października 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy [..] decyzją z dnia [..] stycznia 2014 r. nr [..], określił J.S. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od lipca do października 2013 r. w łącznej wysokości 23,20 zł, tj. po 5,80 zł miesięcznie. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 6o, art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) dalej zwana ustawą, art. 207 § 1, art. 21 § 1 i § 3, art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zwana dalej w skrócie O.p. oraz § 1 i § 2 uchwały Nr [..] /2012 Rady Gminy [..] z dnia 27 grudnia 2012 r. w sprawie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokości tej opłaty (Dz. Urz. Woj. [..] z 2013 r., poz. [..]), § 1 uchwały Nr [..] /2012 Rady Gminy [..] z dnia [..] grudnia 2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. [..] z 2013 r, poz. [..]) Organ I instancji ustalił, że J.S. wraz z E.P. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [..], oznaczonej nr ewid. 2164. W myśl § 2 uchwały nr [..] /2012 Rady Gminy [..] z dnia [..] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych, położonych na terenie Gminy [..] (Dz. U. Woj. [...] z 2013 r. poz. [..]) właściciel nieruchomości obowiązany był do dnia 30 kwietnia 2013 r. złożyć deklarację w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z obowiązku tego strona się nie wywiązała. Nie wpłaciła również należnej opłaty w terminie określonym w § 1 uchwały z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..] /2012 w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. U. Woj. [..] z 2013 r. poz. [..]). Stosownie do dyspozycji art. 6o ustawy, konieczne było wszczęcie postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty. W toku postępowania ustalono, że pod wskazanym adresem J. S., wbrew złożonemu oświadczeniu, mieszka sam, a w okresie objętym decyzją nie oddawał żadnych odpadów. Uwzględniając oświadczenie strony, że odpady gromadzi w sposób selektywny, ustalono stosowną opłatę. W odwołaniu od powyższej decyzji J.S. podniósł, że we wskazanym okresie przedmiotowa nieruchomość zamieszkiwana była przez 4 osoby, a nie jedna jak przyjął organ. Okoliczność tę mogą potwierdzić wskazani przez niego świadkowie. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [..] kwietnia 2014 r. nr [..], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [..] z dnia [..] stycznia 2014 r. nr [..] w przedmiocie określenia opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od lipca 2013 r. do października 2013 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, że sposób ustalania opłat za gospodarowanie odpadami oparty został na obowiązku złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty w niej wskazanej, za każdy miesiąc, w którym nieruchomość jest zamieszkiwana. Zasadnie przyjęto, że obowiązek ten ciąży na J. S., ponieważ jako jedyny zamieszkuje na tej nieruchomości (faktycznie nią włada), pomimo że jest jej współwłaścicielem. Nie ulega wątpliwości, że nie złożył w przepisanym terminie deklaracji i nie uiszczał należnych opłat. Organ odwoławczy podkreślił, że nie ma istotnego znaczenia fakt, czy na danej nieruchomości rzeczywiście powstają odpady, okolicznością przesądzającą o obowiązku ponoszenia opłat jedynie jest fakt zamieszkiwana. Ta okoliczność decyduje o powstaniu po stronie gminy obowiązku odbierania odpadów z danej nieruchomości. Kolegium odniosło się również do zagadnienia, czy wysokość opłaty powinna ulec zaokrągleniu stosownie do dyspozycji art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, opowiadając się za taką koniecznością. Wyjaśniono jednak, że zaokrąglenie opłaty za poszczególne miesiące z 5,80 zł do 6 zł odbyłoby się z niekorzyścią dla strony, dlatego nie zreformowano zaskarżonej decyzji. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.S., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której - zarzucając naruszenie przez organy przepisów art. 6c, 6h, 6m ust. 1 ustawy o utrzymywaniu czystości i porządku w gminach, domaga się uchylenia wydanych w sprawie decyzji. W ocenie skarżącego niedostatecznie wyjaśniono wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. Nie uwzględniono, że jest on członkiem wspólnoty mieszkaniowej o nazwie "[..]" obejmującej nieruchomości oznaczone nr ewid. 2160, 2161, 2164, 2534/1 i 2534/2, i domy o nr 19, 20, 21,22 i 24, której prezesem jest L.W. i to na nim powinien ciążyć obowiązek złożenia przedmiotowej deklaracji. Skarżący już ponosi opłaty za gospodarowanie odpadami w opłacie czynszowej. W odpowiedzi na skargę SKO w [..] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Kolegium podkreśliło, że wobec tego, iż nieruchomość skarżącego nie jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność poszczególnych lokali, brak podstaw do podzielenia zarzutu skargi, że obowiązek złożenia deklaracji nie ciąży na skarżącym. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 801/14 Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, a postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. o tej samej sygnaturze akt zwolnił skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Radca prawny M.O. w piśmie procesowym z dnia 10 września 2014 r. dokonał uzupełnienia osobistej skargi skarżącego z dnia 15 maja 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to art. 122, art. 187 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez niezebranie wymaganego materiału dowodowego, w konsekwencji niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i dokonanie błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów, że tylko skarżący jest odpowiedzialny za wytworzenie odpadów komunalnych na nieruchomości położonej w [..]. Naruszenie prawa materialnego: - art. 2 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach polegające na przyjęciu, że faktycznie korzystającym i jedynym władającym nieruchomością może być współwłaściciel ją zamieszkujący; -naruszenie art. 6 ustawy, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zobowiązany odprowadzić jedynie współwłaściciel ją zamieszkujący; - naruszenie art. 6j ustawy poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że nieruchomość składa się wyłącznie z działek ewidencyjnych zamieszkałych, gdy w skał nieruchomości wchodzą również działki niezamieszkałe mogące być wykorzystane dla prowadzenia działalności rolniczej. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji i zasadzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150 % właściwej stawki minimalnej oraz wydatków według spisu w wysokości 13,50 zł. koszt korespondencji, koszt fotokopii akt postępowania i ich wydruku w kwocie 17,60 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Poddając kontroli zaskarżoną decyzję w granicach wyżej przywołanych przepisów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a stwierdzone naruszenie przepisów prawa procesowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Na wstępie Sąd akcentuje, że organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu postanowieniem Wójta Gminy [..] z dnia [..] listopada 2013 r. nr [..] w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2013 r., czyli za okres przeszły. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że J.S. jest zobowiązany do wnoszenia opłat za gospodarowanie odpadami na nieruchomości w [..], która stanowi przedmiot współwłasności J. S. w 1/4 części i E. P. w 3/4 części. Z oświadczenia E. P. z dnia 13 stycznia 2014 r. wynika, że od 10 lat nie zamieszkuje w [..], ani nie ma takiego zamiaru. Tak ona jak i córka [..] zamieszkują w [..]. Również D.S. złożył oświadczenie w dniu 30 grudnia 2013r., że od 2010 r. zamieszkuje w [..], gdzie jest zameldowany na pobyt stały, a w kontrolowanym okresie przebywał w Anglii. Prawidłowo, więc organy oznaczyły adresata obowiązku, mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym przez właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Okolicznością, którą organy wyjaśniły dla potrzeb sprawy w wystarczający sposób jest fakt, że J.S. sam zamieszkuje w [..]. Konsekwencją powyższego jest prawidłowe wskazanie adresata obowiązku w decyzji. Zgodnie z art. 6i pkt 1 ustawy obowiązek opłatowy powstaje w każdym miesiącu, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje, co najmniej jeden mieszkaniec. Z art. 6m ust. 1 ustawy wynika, że właściciel nieruchomości (w rozumieniu wyż. cyt. art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy) jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz prezydent miasta określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie z § 2 uchwały Nr [..] /2012 Rady Gminy [..] z dnia [..] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych, położonych na terenie gminy [..] (Dz. Urz. Woj. [..] z 2013 r., poz. [..]) właściciel nieruchomości zobowiązany był w terminie do 30 kwietnia 2013 r. złożyć deklarację w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący takiej deklaracji w ww. okresie nie złożył oraz nie wniósł do gminy stosownej opłaty w terminie wynikającym z § 1 uchwały Rady Gminy [..] z dnia [..] grudnia 2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. [..] z 2013 r., poz. [..]). W oświadczeniu z dnia 9 grudnia 2013 r. J.S. podał, że gromadzi odpady w sposób selektywny i dlatego organ naliczył opłatę w wysokości po 5, 80 zł za każdy miesiąc wskazany w postanowieniu o wszczęciu postępowania. Zaskarżona decyzja czyni zadość wymaganiom określonym w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [..] października 2013 r. Nr [..], którą uchyliło decyzję Wójta Gminy [..] z dnia [..] sierpnia 2013 r. Nr [..] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi stwierdziło, że opłatę należy zaokrąglić stosownie do art. 63 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji w ponownie wydanej decyzji nie podzielił stanowiska SKO, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, gdyż w jego ocenie w sprawie ma zastosowanie art. 63 § 2 Ordynacji podatkowej i nie ma obowiązku zaokrąglania kwot do pełnych złotych. Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko Kolegium, że w tego rodzaju sprawach ma zastosowanie art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej. Ustalona przez organ I instancji opłata dotyczy trzech miesięcy, zatem opłata za jeden miesiąc winna być zaokrąglona do 6 zł, co łącznie za cały okres określonego zobowiązania daje różnicę 0,60 gr. W ocenie Sądu takie naruszenie przepisów procesowych nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do stanowiska Kolegium zawartego w aktualnie zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że ochrona praw nabytych jest możliwa wtedy, gdy wynika to z decyzji ostatecznych. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty skargi osobistej skarżącego, jaki i fachowego pełnomocnika należy uznać za niezasadne. Prawidłowo w odpowiedzi na skargę Kolegium podało, że zobowiązanym do złożenia deklaracji o gospodarowaniu odpadami komunalnymi był skarżący, co wynika z art. 2 ust. 3 ustawy. Nietrafne są też zarzuty pełnomocnika dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo zostało ustalone, że na nieruchomości w [..] zamieszkuje sam skarżący, czyli jest jedynym potencjalnym producentem odpadów komunalnych i dlatego ma obowiązek ponosić opłaty za odbiór odpadów komunalnych. Dla wyniku sprawy nie ma znaczenia, że organy ustalając ilość osób zamieszkujących poprzestały na oświadczeniach D.S. i E. P. Powołany w skardze przepis § 3 ust. 1 i 2 uchwały Rady Gminy [..] z dnia [..] grudnia 2012 r. Nr [..] /2012 ma zastosowanie do innych przypadków niż ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przytoczone w treści uzasadnienia wyroku akty prawa miejscowego, w tym ww. uchwała obowiązujące na terenie gminy [..] dotyczą nieruchomości zamieszkałych (art. 6i pkt 1 ustawy), dlatego ilość nieruchomości rolnych, czy niezabudowanych pozostających w obrębie gospodarstwa domowego, którego dotyczą opłaty komunalne nie ma znaczenia. Zaskarżona decyzja dotyczy opłaty skierowanej do jednego podmiotu i rozważania pełnomocnika dotyczące ewentualnego obciążenia skarżącego opłatą wyższą każdorazowo będzie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji, albo złożenia nowej deklaracji o gospodarowaniu odpadami komunalnymi. Ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach nie zawiera definicji ustawowej odpadów komunalnych, chociaż posługuje się tym terminem. Definicja odpadów komunalnych zawarta jest w art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) przez które należy rozumieć odpady powstające w gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzących od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych; zmieszane odpady komunalne pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości. Zaskarżona decyzja i całe postępowanie w przeprowadzone w niniejszej sprawie dotyczyło wyłącznie gospodarowania odpadami komunalnymi. Mając na względzie naprowadzony stan faktyczny i prawny sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną. O wynagrodzeniu pełnomocnika w ramach przyznanej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. Na wysokość wynagrodzenia złożyła się kwota 240 zł tytułem zastępstwa procesowego i 31 zł kosztów wydatków pełnomocnika wg przedłożonego spisu i kwota 23% podatku VAT.