II SA/Rz 803/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, J. N. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z wniosku wynika, że skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. Mimo, że jego dochód wynosi 4927 zł brutto, czasami zmuszony jest pożyczać pieniądze od rodziny. Wśród comiesięcznych wydatków wskazał następujące kwoty: 220 zł (energia elektryczna, gaz), 705 zł (alimenty na córkę), 250 zł (utrzymanie mieszkania w D.), 1368 zł (rata kredytowa w związku z nabyciem mieszkania), 60 zł (telewizja Cyfrowy Polsat), 600 zł (wynajem mieszkania w J.), 30 (telefon), 600 zł (wyżywienie), 100 zł (utrzymanie samochodu). Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 24 m.kw., jednak musi dodatkowo wynajmować mieszkanie w J. z uwagi na charakter jego pracy (w delegacji). Załączony do wniosku dokument wskazuje, że skarżący jest maszynistą. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, J. N. domaga się przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, na co wskazuje brzmienie art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a." Uwzględnienie wniosku w tak zakreślonych granicach ustawodawca uzależnił od wykazania przez składającego go, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Brzmienie tego ostatniego przepisu, jak tez treść art. 199 P.p.s.a. – zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie - wskazuje na wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy. Wprowadzona ona została celem realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu dla osób, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego warunkujących udział w takim postępowaniu. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że chodzi tutaj o osoby ubogie, pozostające bez pracy bądź też uzyskujące wprawdzie jakieś środki, które jednak ledwie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Uwzględniając wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu (4927 zł brutto), nie można go z pewnością zaliczyć do wskazanego wyżej grona osób. Dochód ten wielokrotnie przewyższa wielkość obowiązującego w niniejszej sprawie wpisu od skargi – 200 zł. Poza tym, nie można uznać za priorytetowe - względem obowiązku pokrycia kosztów postępowania sądowego - wydatków ponoszonych z tytułu spłaty rat kredytowych w związku z nabyciem mieszkania. Jeśli bowiem strona posiada możliwość wywiązywania się z tego rodzaju cywilnoprawnego zobowiązania, nie może przerzucać kosztów swego udziału w postępowaniu sądowym na resztę społeczeństwa. Nadto należy podkreślić, ze wydatków związanych czy to z utrzymaniem samochodu czy to z usługą telekomunikacyjną (telefon), jak też usługą odbioru sygnału telewizyjnego nie można uznać za konieczne. Tymczasem w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. ustawodawca wyraźnie wskazał, że tylko uszczerbek w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych strony uzasadnia konieczność przyznania prawa pomocy. Mając to na uwadze, należy stwierdzić, że J. N. z osiąganego dochodu jest w stanie poczynić pewne oszczędności, celem ich przeznaczenia na sfinansowanie swojego udziału w zainicjowanym jego skargą postępowaniu, jak też na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli jego udział w sprawie uważa za potrzebny (w świetle regulacji procedury sądowoadministracyjnej udział ten nie jest konieczny). Dlatego też uznano, że J. N. nie wykazał, by nie mógł ponieść jakichkolwiek, jak też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu i odmówiono uwzględnienia jego wniosku. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.