II SA/Rz 804/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich - postanawia - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 31 października 2007r. K. C. w sprawie ze swojej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2007r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Podał w nim, że ma 74 lata i jest inwalidą II grupy. Jego sytuacja zdrowotna i finansowa jest bardzo trudna. Cierpi bowiem na depresję, migotanie przedsionków serca oraz niewydolność kończyn dolnych. Na posiadany przez niego majątek składa się mieszkanie o powierzchni 24 m. kw., zaś dom stanowi własność córki. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jedynie z żoną a utrzymują się z pobieranych emerytur w wysokości odpowiednio: 2060 zł (brutto) i 1 500 zł (brutto). Poza tym we wniosku skarżący wskazał, iż zaciągnął w banku trzy pożyczki na ratowanie swojego zdrowia. W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2007r., wezwano K. C. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia obejmującego następujące dane: - wskazanie wszystkich osób (oprócz żony) pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym oraz podanie jaki jest ich stan majątkowy (posiadane nieruchomości, zasoby pieniężne, przedmioty wartościowe powyżej 3 000 euro, pojazdy mechaniczne, uzyskiwane dochody), - wyjaśnienie czy mieszkanie o powierzchni 24 m. kw. dotyczy zajmowanej powierzchni mieszkalnej w domu córki czy też jest to odrębny lokal mieszkalny, - wskazanie średniej wysokości wydatków przeznaczanych w ciągu miesiąca na utrzymanie siebie i członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (m. in. zakup żywności) oraz zajmowanego domu (mieszkania) z uwzględnieniem sposobu rozliczania wydatków z pozostałymi domownikami, - posiadane pojazdy mechaniczne, - korzystanie ze wsparcia pomocy społecznej (forma, wysokość). Jednocześnie wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających: - faktyczną wysokość posiadanego zadłużenia z tytułu zaciągniętych pożyczek bankowych oraz wysokość przypadających do spłaty miesięcznych rat, - wydatki związane z kosztami leczenia, oraz do przesłania wyciągów z operacji z posiadanych przez niego oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych za okres od 1 sierpnia 2007r. do czasu wykonania wezwania. Na wykonanie wezwania wyznaczono skarżącemu siedmiodniowy termin, liczony od dnia jego doręczenia, pod rygorem rozpoznania wniosku wyłącznie w oparciu o informacje zawarte we wniosku o dotychczasowej treści. W odpowiedzi, K. C. podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką J. C., która leczy się na zaburzenia nerwowe w związku z czym ponosi znaczne koszty leczenia. Córka nie posiada samochodu, a " zarobek, jaki otrzymuje jest jednym z najniższych w Banku". Dodatkowo skarżący dołączył następujące dokumenty: - zaświadczenie z Urzędu Gminy w T. z dnia 6 kwietnia 2007r., iż nie jest podatnikiem podatku rolnego ani podatku od nieruchomości położonej na terenie gminy T., - zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w R. z dnia 13 kwietnia 2007r. , iż nie figuruje w Ewidencji Pojazdów prowadzonej przez Wydział Komunikacji, Dróg i Transportu jako właściciel (współwłaściciel) pojazdu, - zaświadczenie z Banku [...] I Oddziału w R., że korzysta z dwóch pożyczek gotówkowych tj. w kwocie 4 000 zł (udzielonej w dniu 9 maja 2007r.) oraz w kwocie 1 000 zł (udzielonej w dniu 13 lipca 2007r.); zadłużenie z tytułu powyższych pożyczek wynosi na dzień 4 grudnia 2007r. odpowiednio: 1 702,74 zł oraz 600,40 zł, - wyciągi z operacji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącego z dnia 26 lipca, 28 sierpnia i 28 listopada 2007r. - zaświadczenia lekarskie: - z ZOZ nr [...] w R., Poradni Ogólnej (z 11.01.2007r.) z rozpoznaniem: pourazowe migotanie przedsionków, bóle i zawroty głowy, wymaga leczenia oraz z 20.06.2007r. z rozpoznaniem: stan po porażeniu prądem elektrycznym oraz z Woj. Zespołu Specjalistycznego SZOZ [...] (z 15.01.2007r.) z rozpoznaniem zespół depresyjny, pozostaje w leczeniu psychiatrycznym w tut. Poradni od 1998r. do nadal. Na podstawie powyższych danych, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2007r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił K. C. ustanowienia adwokata. W uzasadnienie podał, iż wnioskodawca nie wskazał, pomimo skierowanego do niego stosownego wezwania w tym przedmiocie, wszystkich żądanych informacji, które były niezbędne do dokonania dokładnej analizy jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych. W ustawowym terminie K. C. złożył sprzeciw od powołanego postanowienia, w którym wskazał, iż od 12 lat pozostaje z żoną w separacji. Mieszkają razem tj. żona i córka na wyższej kondygnacji, zaś on na niższej (o powierzchni 24 m. kw.), mają wspólną kuchnię. Koszt utrzymania domu podlega podziałowi wedle rodzaju wydatków. Podał, że w drugim półroczu 2007r. poniósł poniższe wydatki: - 3 500 zł - budowa pomieszczenia obok kotłowni, - 500 zł - zakup odpadów tartacznych i trotów, - 1 200 zł - zakup 2 ton węgla, - 500 zł - zakup pościeli zdrowotnej (pozostało do zapłaty z tego tytułu 440 zł), - 1 100 zł - wydatki związane z pobytem w sanatorium, - 500 zł - zakup lekarstw i materiałów opatrunkowych, - 150 zł - zakup butów, - 200 zł - opłata sądowa, Wnioskodawca wskazał również, iż zaciągnął u osób prywatnych pożyczki następujących wysokości: 3 000 zł (od żony), 2 000 zł (od syna), 1 000 zł (od córki), 1 000 zł (od p.Z.), 2000 zł (od S. K.). Poza tym skarżący podał, że zobowiązany jest zwrócić łącznie 1 520 zł innym osobom. Do sprzeciwu skarżący dołączył zaświadczenie z Banku [...] I Oddziału w R., z którego wynika że w dniu 12 grudnia 2007r. zaciągnął w tym banku kolejną pożyczkę - w wysokości 1 200 zł oraz pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia 14 czerwca 2007r. informujące o wyznaczeniu dla niego adwokata jako pełnomocnika z urzędu w sprawie toczącej się przez Sądem Okręgowym w W., I Wydziałem Cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia w przedmiocie prawa pomocy powoduje utratę mocy powyższego rozstrzygnięcia, w związku z czym sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym - art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Rozpoznając zatem ponownie wniosek K. C. o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, Sąd przyjął iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą obowiązującą na gruncie procedury sądowoadministracyjnej jest, że strona ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisami takimi są te regulujące instytucję prawa pomocy, której celem jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom fizycznym, prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym, gdy ich wyjątkowo trudna sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Ustanowienie zastępcy prawnego wchodzi w zakres tzw. częściowego prawa pomocy - art. 245 § 3 P.p.s.a., a zatem jego przyznanie w tym zakresie dopuszczalne jest w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wnioskodawca obowiązany jest więc przedstawić takie okoliczności oraz przedłożyć takie dokumenty, które uzasadniałyby wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W razie, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego bądź też budzi wątpliwości, art. 255 P.p.s.a. przewiduje możliwość wezwania strony do nadesłania dodatkowego oświadczenia oraz stosownych dokumentów. Oceniając okoliczności niniejszej sprawy - w aspekcie spełnienia przez stronę przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść wydatku związanego z ustanowieniem w sprawie ze swojej skargi fachowego pełnomocnika. Przede wszystkim należy podkreślić, iż K. C. ma zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe, tj. mieszkaniowe oraz te związane z wyżywieniem. Uzyskuje przy tym stałe źródło dochodu i to w dosyć dużej wysokości. Wyżej wymieniony stwierdza we wniosku, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej i potwierdzają to załączone do wniosku zaświadczenia lekarskie. Twierdzi również, że zaciągnięte w banku pożyczki przeznaczył na ratowanie zdrowia. Skarżący nie przedłożył jednak równocześnie jakichkolwiek rachunków, które potwierdzałyby wydatkowanie przez niego z tego tytułu określonych środków pieniężnych. K. C. nie wskazał także podstawowej przy ocenie jego wniosku informacji, tj. jak przedstawiają się comiesięczne wydatki związane z wyżywieniem czy utrzymaniem domu. Wskazując w sprzeciwie, iż dzieli się z pozostałymi domownikami wydatkami z tego ostatniego tytułu, według ich rodzaju, nie podał jednocześnie jak dokładnie wygląda sposób tego rozliczania. Wskazując, iż córka osiąga "jeden z najniższych w banku zarobek" nie określił jaka dokładnie jest jego wysokość. Reasumując, uzasadnione jest zdaniem Sądu przyjęcie, iż K. C. poprzez nieprzedstawienie wszystkich żądanych od niego informacji, nie wykazał, by w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy wskazać, iż informacje te miały istotne znaczenie z punktu widzenia oceny zaistnienia w konkretnym przypadku tej przesłanki. Dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie ma żadnego znaczenia fakt ustanowienia dla K. C. pełnomocnika z urzędu w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym (cywilnym). Inne są bowiem przesłanki ustanowienia takiego zastępcy prawnego na gruncie procedury cywilnej a inne na gruncie procedury sądowoadministracyjnej.. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.