II SA/Rz 804/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-07-24

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona została już zwolniona od kosztów sądowych w całości i wykazuje brak możliwości pokrycia kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona została już zwolniona od kosztów sądowych w całości i wykazuje brak możliwości pokrycia kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA. Oświadczenia strony oraz dowody dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów i kosztów leczenia potwierdzają, że nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżąca M.H. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta dotyczącą zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych w całości z uwagi na brak możliwości ich opłacenia. Sąd ocenił jej sytuację materialną, dochody, stan zdrowia i zobowiązania, aby ustalić, czy spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi M.H. na uchwałę Rady Miasta, z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], podjętą w przedmiocie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, - postanawia - ustanowić dla skarżącej adwokata. Sygn. II SA/Rz 804/08 Uzasadnienie M. H. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 804/08, złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W styczniu 2009 r. na mocy postanowienia referendarza sądowego, skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości. Przyznanie prawa pomocy M.H. zostało uzasadnione brakiem możliwości opłacenia kosztów sądowych przez skarżącą. Sprawa o sygn. akt II SA/Rz 804/08 nie została do tej pory zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie. Na dzień 28 lipca 2009 r. został wyznaczony termin posiedzenia jawnego w sprawie ze skargi M. H.. Postanowienie referendarza sądowego z 2 stycznia 2009 r. sygn. II SA/Rz 804/08, zwalniające stronę od kosztów sądowych jest orzeczeniem prawomocnym. Ponieważ strona korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, jej finansowy udział w ciężarach fiskalnych postępowania ogranicza się do pokrycia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika za sporządzenie skargi kasacyjnej od orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Stwierdzono co następuje : Żądanie strony skarżącej należy uwzględnić w całości. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej M.H. obejmuje ustanowienie adwokata. Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego. Oznacza, to konieczność ustalenia czy strona skarżąca wykazuje w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanki, o których mowa ustala treść art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.). Strona wnosząc o najszerszy zakres pomocy sądu powinna wykazać brak możliwości pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do kosztów postępowania sądowego oprócz kosztów sądowych w postaci opłat i wydatków należy zaliczyć wynagrodzenie należne fachowemu pełnomocnikowi z tytułu zastępstwa procesowego. Wysokość tego wynagrodzenia ustalają strona oraz pełnomocnik w treści umowy zlecenia. Ze względu na zakres uzyskiwanej pomocy i skutki finansowe dla budżetu państwa, żądania procesowe oparte na art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinny być rozpatrywane ze szczególną wnikliwością. M.H. spełniła wymogi dotyczące ustanowienia adwokata z urzędu. Jej oświadczenia zawarte we wniosku PPF w pełni odpowiadają przesłankom wyszczególnionym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. przesłankom przyznania prawa pomocy w całości. Do pozytywnej oceny treści jej żądania skłaniają następujące argumenty: M.H. zamieszkuje samotnie w domu murowanym o pow. 88 m². W uzasadnieniu wniosku podkreślono, iż obiekt budowlany wymaga kapitalnego remontu. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,1 ha. Jedyną podstawą utrzymania rodziny jest renta rodzinna. Łączny miesięczny dochód z tego tytułu wynosi jedynie 783,4 zł netto. Strona nie dysponuje oszczędnościami jak również przedmiotami o znacznej wartości. Ze względu na niską wysokość osiąganych dochodów strona zmuszona jest zaciągać zobowiązanie finansowe na podstawie umowy kredytu. Wnioskodawczyni leczy się na dolegliwości wymagające ciągłego zakupu drogich leków. Zobowiązania podatkowe, jakie ciążą na skarżącej są rozkładane przez organy podatkowe na raty. Treść oświadczenia strony oraz dowody dotyczące jej stanu majątkowego, nie pozwalają wątpić, iż kwota otrzymywanych dochodów jest zbyt niska, aby można było z niej uiścić wynagrodzenie adwokackie. Z dochodów nie można byłoby wygospodarować środków, które choć w części wystarczałyby na ustanowienie fachowego pełnomocnika. Poczynienie ewentualnych oszczędności z osiąganych przychodów, niewątpliwie odbiłoby się negatywnie na utrzymaniu koniecznym w tym zwłaszcza kosztach leczenia M.H.. Biorąc pod uwagę ciążące na skarżącej zobowiązania, można być pewnym, że przy aktualnej wysokości cen za dobra i usługi o znaczeniu podstawowym dla egzystencji, poziom życia skarżącej nie przekracza utrzymania koniecznego. Dlatego też, aby uchronić M.H. od poniesienia jakiegokolwiek uszczerbku w jej zdolnościach płatniczych a jednocześnie zapewnić możliwość złożenia skargi kasacyjnej należy na jej rzecz ustanowić fachowego pełnomocnika. Wynagrodzenie fachowego pełnomocnika zostanie pokryte z budżetu WSA, jeżeli strona nie uiści tych kosztów w całości lub w części we własnym zakresie. Takiego rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej wymaga treść wspomnianego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Warto też dodać, że powołany przepis nie wymaga od strony ubiegającej się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu udowadniania, że sprawa, w której występuje jest szczególnie zawiła lub trudna pod względem normatywnym. Należy dodać, że w podobny sposób sytuację skarżącej oceniał referendarz WSA w Rzeszowie w prawomocnym postanowieniu z 31 marca 2009 r. o sygn. II SA/Rz 365/08. Z powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie, który ustala sentencja niniejszego postanowienia. Jego formalną podstawę stanowi art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło