II SA/Rz 806/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N., H. N., W. N., w sprawie ze skargi R. N., H. N., W. N., na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia [...] października 2008 r. nr [...], wydane w przedmiocie przekazania skargi H. N., R. N. i W. N. według właściwości, - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sygn. II SA/Rz 806/08 Uzasadnienie R. N., H. N. oraz W. N. w sprawie o sygn. II SA/Rz 806/08 zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA) z żądaniem przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sprawa o sygn. II SA/Rz 806/08, dotyczy skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydane w sprawie R. N., H. N. oraz W. N.. Na mocy tego rozstrzygnięcia organ postanowił o przekazaniu skargi wyżej wymienionych osób na czynności uprawnionego geodety według właściwości. Na obecnym etapie postępowania sądowego skarżący zobowiązani są do wspólnego uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, z tytułu wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Wymienione wyżej strony, wyraziły swe procesowe żądanie w treści odrębnie wypełnionych wniosków na urzędowych drukach PPF. W. N. jest reprezentowany przez siostrę R. N. (pełnomocnictwo w aktach sprawy). R. N. uzasadniła swój wniosek brakiem możliwości wygospodarowania przez wszystkich skarżących wystarczających oszczędności na poczet pokrycia kosztów niniejszej sprawy. Ich dochody nie pozwalają na opłatę bieżących wydatków. R. N. mieszka wraz z siostrą H. N. w mieszkaniu lokatorskich o powierzchni 40 m². Podstawą utrzymania tych osób jest dochód z emerytur w łącznej wysokości 2 458,13 zł (brutto). Na analogicznych argumentach opiera się wniosek H. N.. Zarówno H. N. jak i R. N. nie posiadają zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W. N. nie zamieszkuje z R. N. i H. N.. Wymieniony współskarżący pozostaje w odrębnym gospodarstwie domowym. W skład tego gospodarstwa wchodzi B. N.. W. N. i B. N. utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 2’200 zł. Wskazane powyżej osoby zamieszkują w mieszkaniu o pow. 70 m². R. N., H. N. oraz W. N. są współwłaścicielami nieruchomości rolnej o pow. 0,8954 ha. Stwierdzono, co następuje: Strony skarżące ubiegają się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Kosztami sądowymi są opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak ustalone granice wniosku o prawo pomocy, R. N., H. N. oraz W. N. powinni udowodnić, że spełniają przesłanki, o których mowa w treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). W myśl tego przepisu, prawo pomocy w zakresie częściowym może otrzymać osoba fizyczna, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku na poziomie swego koniecznego utrzymania. Żądanie stron skarżących zostanie rozpoznane jednym orzeczeniem ze względu na istnienie pomiędzy nimi współuczestnictwa materialnego. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zostało skierowane do wszystkich osób wnioskujących o prawo pomocy. Dotyczy ono sprawy nieruchomości rolnej, której współskarzacy są współwłaścicielami (działka nr 2826 w obr. [...], miasta K.). W myśl art. 214 P.p.s.a. w sytuacji gdy uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, to składne przez strony pisma podlegają jednej opłacie. Poza tym, odrębne rozpoznawanie wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych w przedstawionych wyżej okolicznościach znacznie utrudniałoby na dalszym etapie postępowania precyzyjne ustalenie rozłożenia ciężaru kosztów sądowych, jeżeli strony wnioskujące nie uzyskałyby pełnego zwolnienia od opłat i wydatków sądowych. Sytuacja majątkowa i dochodowa stron skarżących nie uzasadnia przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od ciężarów kosztów sądowych. O nie wykazaniu przesłanek przyznania prawa pomocy decyduje wspomniane wyżej współuczestnictwo materialne i związane z tym współuczestnictwem konsekwencje. Jak wykazano, wspólność praw i obowiązków związanych z przedmiotem zaskarżenia powoduje, że strony są zobowiązane do solidarnego uiszczenia opłat i wydatków sądowych. W takiej sytuacji, ciężar opłat i wydatków rozkłada się na wszystkich trzech współskarżących, tj. na R. N., H. N. oraz W. N.. Z tej przyczyny przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, należy uwzględniać łącznie zdolność majątkową wszystkich współskarżących zobowiązanych do ponoszenia tych kosztów. Na etapie wszczęcia niniejszego postępowania sądowego strony są zobowiązane do wspólnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący mogą powyższą kwotę uiścić bez ponoszenia uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego, czyli zdolności do zakupu podstawowej żywności, lekarstw, kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego. Łączny dochód czterech osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi bowiem 4’658 zł. Obciążenie stron kwotą 100 zł. nie spowoduje powstania niebezpieczeństwa dla poziomu życia R. N., H. N., W. N. jak również B. N.. Osoby te mają na tyle silne podstawy dochodowe, że uszczuplenie ich o określony ułamek wpisu sądowego nie spowoduje uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. Ich wspólna zdolność majątkowa jest o wiele większa niż gdyby koszty sądowe osoby te miały uiszczać oddzielenie. Ten sam wniosek odnosi się do pozostałych mogących powstać w niniejszej sprawie opłat i wydatków. Wypada poinformować strony, że mogące zaistnieć w przyszłości opłaty i wydatki sądowe, nie powinny przekroczyć wysokości wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi, czyli kwoty 100 zł. To, w jaki sposób strony skarżące rozłożą pomiędzy siebie ciężar wpisu od skargi jak również pozostałych opłat sądowych, zależy od ich wzajemnych ustaleń. Reasumując, strony skarżące posiadając stałe dochody oraz zaspokojone potrzeby mieszkaniowe nie mogą liczyć na zwolnienie od kosztów sądowych, skoro mają te koszty pokrywać wspólnie ze swego majątku. Jeżeli na skutek okoliczności procesowych którakolwiek ze stron będzie zobowiązana do samodzielnego uiszczenia opłaty lub wydatku sądowego, może zwrócić się do WSA o przyznanie prawa pomocy ze względu na swe ubóstwo. Taka sytuacja może zaistnieć w szczególności wówczas, gdy tylko jedna ze stron skarżących zdecyduje się złożyć pismo podlegające opłacie (np. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA). Z tych przyczyn należało odmówić przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.