II SA/Rz 807/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Dołączonym do wniesionej skargi wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na obowiązującym formularzu PPPr, likwidatorzy uprawnieni do występowania w imieniu "A." Sp. z o.o. w likwidacji, wnieśli o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wskazali, że Spółka została postawiona w stan likwidacji z uwagi na trudną sytuację materialną spowodowaną toczącymi się w urzędach celnych postępowaniami. Z tego też względu nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego. Stosownie do zawartego we wniosku oświadczenia o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosiła 1 mln zł, zaś wg bilansu za ostatni rok obrotowy, wartość jej środków trwałych stanowiła kwota 50 837 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka osiągnęła stratę w wysokości 577 250 zł (na dzień otwarcia likwidacji, tj. 10 grudnia 2014 r., wysokość aktywów Spółki wynosiła 751 829 zł i w takiej samej kwocie odpowiadały im pasywa). Stan konta bankowego Spółki wg widniejącej na nim daty 29 maja 2015 r. wynosił 692 zł (wniosek został złożony wraz ze skargą za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie prawnej i jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić po wykazaniu, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania – art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa zatem na stronie składającej wniosek, niemniej jak wynika z treści w/w przepisu, ich spełnienie nie wiąże się z obligatoryjnym przyznaniem tego prawa. Dokonana w kontekście powyższych informacji ocena wniosku skarżącej Spółki prowadzi do uznania, że nie zasługuje on na uwzględnienie i to nawet w kontekście takich okoliczności, jak postawienie jej w stan likwidacji. Argumentem przemawiającym za takim stwierdzeniem jest: - fakt wykazania posiadania przez skarżącą Spółkę środków na rachunku bankowym, adekwatnych do wysokości wpisu sądowego w niniejszej sprawie (200 zł) oraz w toczących się jednocześnie przed WSA w Rzeszowie sprawach ze skarg II SA/Rz 789/15 i II SA/Rz 790/15 (po 100 zł), w których Spółka złożyła analogiczne wnioski o przyznanie prawa pomocy; - występowanie w w/w sprawach przez adwokata, któremu mimo postawienia Spółki w stan likwidacji nie zostało wypowiedziane pełnomocnictwo i który cały czas jest uprawniony do jej reprezentowania i działania w tych sprawach; z natury rzeczy jest to związane z określonymi wydatkami (zapewne znacznie większymi niż wpisy od skarg), z pokryciem których to wydatków Spółka (jej likwidatorzy) bez wątpienia muszą się liczyć w przyszłości i zabezpieczyć na to odpowiednie środki z podlegającego likwidacji majątku. Brak jest w tej sytuacji przesłanek, by wydatki związane z wynagrodzeniem pełnomocnika traktowane były w sposób priorytetowy względem kosztów sądowych. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie; wynikający z tego przepisu obowiązek dotyczy każdego podmiotu posiadającego jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (a więc także skarżącej Spółki, mimo objęcia jej procedurą likwidacji). Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko wyjątkowo w sytuacjach, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest faktycznie niemożliwe. Warunku tego Spółka nie spełniła, a fakt że postępowanie likwidacyjne nie zostało jeszcze zakończone dowodzi potencjalnych możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych z posiadanego jeszcze majątku, tj. pozostających w jej dyspozycji środków finansowych i trwałych. Przekłada się to na brak możliwości uwzględnienia złożonego wniosku, gdyż naruszałoby to ustawowe zasady przyznawania prawa pomocy. Ubocznie należy podkreślić, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia wniesionej skargi przez Sąd I instancji, przysługuje stronie skarżącej od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (w tym wpisu od skargi). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w/z z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.