II SA/Rz 809/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Solarski NSA Małgorzata Wolska Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] do wyroku z dnia 9 sierpnia 2005 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA po rozpatrzeniu wniosku K. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu podano, że przedmiotową decyzją SKO odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., następstwem której było dokonanie zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki Volkswagen Passat nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w wyniku wznowienia postępowania (postanowienie z dnia [...] marca 2004 r., [...]) w związku z brakiem udziału strony w postępowaniu. W treści uzasadnienia podano, iż decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2002 r., jest zgodna z prawem, ponieważ decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Przywołano art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 5 ust. 1 pkt 2 lit. B rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów. Z przepisów tych wynika, że do zmiany przeznaczenia pojazdu z osobowego na ciężarowy wymagane jest świadectwo homologacji. Ponadto stanowisko takie zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 września 2003 r., SA 418/03. Odwołanie od tej decyzji złożyła K. R. domagając się jej uchylenia.. Zarzuciła, iż o uznaniu samochodu za ciężarowy lub osobowy winny decydować jego dane techniczne. Wskazała również, że parametry pojazdu w szczególności dopuszczalna ładowność, dopuszczalny nacisk na osie, masa własna i inne, są identyczne jak w samochodach Volkswagen Passat sprzedawanych z homologacją ciężarową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wywiedzionych w decyzji SKO z [...] maja 2004 r [...]. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie są pozbawione racji, niemniej nie mogą zostać uwzględnione ze względu na przepisy powszechnie obowiązującego prawa przywołane w uzasadnieniu poprzedniej decyzji. Posiadanie bowiem świadectwa homologacji stanowi konieczną przesłankę warunkującą możliwość zarejestrowania pojazdu jako ciężarowy. Brak takiego dokumentu musi skutkować niemożliwością uznania danego pojazdu, jako ciężarowego. Samorządowe kolegia odwoławcze nie są władne oceniać racjonalności tych rozwiązań ponieważ nie przysługują im takie kompetencje. Nie mają możliwości oceniania określonych rozwiązań ustawodawczych w kontekście ich zasadności w postępowaniu. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyła K. R. i wskazując na rażące naruszenie prawa poprzez przyjęcie, że zmiana przeznaczenia samochodu osobowego na ciężarowy wymagała homologacji oraz na nieważność postępowania z powodu pozbawienia jej możliwości obrony swoich praw domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Uzasadniając skargę podała, że Kolegium wydając swoją decyzję w marcu 2002 r. nie uznało, że K. R. jako kolejny nabywca samochodu ciężarowego od stycznia 1999 r. posiada przymiot strony w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO z dnia [...] marca 2002. Skutki bowiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zmianie rodzaju pojazdu tyczą się bezpośrednio nabywcy pojazdu, który traci możliwość korzystania z pojazdu ciężarowego. Decyzja z dnia [...] marca 2002 [...] uchylającą decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. dokonującej zmiany w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego pojazdu ż samochodu osobowego na ciężarowy została wydana z naruszeniem prawa. Uzasadniając swoją decyzję SKO powołuje się na uchwałę NSA z dnia 23 października 2000 (OPK-17/00 publ. Dor. Podat. 2000/11/59) określającą iż warunkiem dokonania zmian w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu samochodu osobowego na ciężarowy jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, powołuje się także na wyrok z 22 stycznia 2002 sygn. II SA/Ka 928/00 oddalający skargę na odmowę rejestracji samochodu osobowego po przeróbkach bez świadectwa homologacji na nowy rodzaj samochodu (ciężarowy). [...] grudnia 1998 r., kiedy Prezydent Miasta [...] dokonał zmiany w dowodzie rejestracyjnym samochodu Volkswagen Passat nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy orzecznictwo na podstawie którego SKO podjęło przedmiotową decyzję nie było jeszcze znane, więc chybiony jest dowód z tego orzecznictwa. W przepisach na które powołuje się także SKO, a zwłaszcza w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, brak jest pełnej definicji homologacji. Pełniejsze określenie homologacji wynika z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów, które weszło w życie 18 listopada 1999 r., a więc po wydaniu przedmiotowej decyzji przez Prezydenta Miasta [...]. SKO cytuje słownik wyrazów obcych W. Kopalińskiego, według którego badanie homologacyjne ma stwierdzić między innymi odpowiedniość pojazdu co do funkcji, zgodność co do budowy itp. czyli niejako gwarantować spełnienie przez pojazd poddany homologacji, ustanowionych dla jego typu, warunków i norm technicznych. A te wszystkie warunki i normy techniczne spełnia samochód. Jest on bez jakichkolwiek przeróbek identyczny, jak każdy Volkswagen Passat combi, który posiada fabryczną homologację. Na przełomie 1998/99 obowiązujące prawo pozwalało na rejestrację mojego samochodu, jako samochodu ciężarowego. NSA dopiero 23 października 2000 r. stwierdziło, iż warunkiem zmiany w dowodzie rejestracyjnym samochodu osobowego na ciężarowy, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji. Tak więc nastąpiło to 2 lata po wydaniu przedmiotowej decyzji przez Prezydenta Miasta [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc takie same argumenty, jakie zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje w obrocie prawnym ostać się nic mogą. Artykuły 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 99 poz. 1071 z późn. zm.) nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stan faktyczny sprawy, w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący. Decyzją z dnia [...].12.1998 r. Prezydent Miasta [...] dokonał zarejestrowania pojazdu marki Volkswagen Passat nr rej. [...] jako samochodu osobowego. Następnie Prezydenta Miasta w dniu [...] grudnia 1998 r. wydał decyzję, której następstwem której było dokonanie zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki Volkswagen Passat nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy. Kolejną decyzją z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 1998 r., następstwem której było dokonanie zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki Volkswagen Passat nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy. W dalszej kolejności po wznowieniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] odmówiło uchylenia swojej decyzji z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], a rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...]. W świetle przepisu art. 28 KPA stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r., której następstwem której było dokonanie zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki Volkswagen Passat nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy posiadał właściciel tego pojazdu samochodowego. W tym zakresie stanowisko zaprezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasługuje pełną aprobatę Sądu. Zauważyć jednak należy, że przymiot postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu administracyjnego posiadały również inne osoby wskazane w decyzji stwierdzającej nieważność. Stan akt przedstawionych Sądowi nie pozwala na precyzyjne określenie, którym osobom przymiot strony przysługiwał ale postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r., której następstwem której było dokonanie zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu maiki Volkswagen Passat nr rej. [...] z samochodu osobowego na ciężarowy zostało zainicjowane przez Prokuratora Okręgowego i w świetle przepisu art. 188 KPA z całą pewnością również w postępowaniu wznowieniowym w tej sprawie przysługuje mu przymiot strony. Adresatem decyzji stwierdzającej nieważność był również adwokat J. B. Akta sprawy, które przedstawiono Sądowi nie pozwalają na stwierdzenie czyim był w tej sprawie pełnomocnikiem, dlatego niemożliwym jest stwierdzenie, czy osobie, którą reprezentował przymiot strony w obecnym postępowaniu przysługuje. Kwestię tę również milczeniem pomija organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W postępowaniu występował także w charakterze strony Ł. C. poprzedni właściciel samochodu, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek rozważań, dlaczego organ przyjmuje, że w obecnym postępowaniu tej osobie przymiot strony nie przysługuje. Brak uczestnictwa strony w postępowaniu administracyjnym jest naruszeniem prawa, które w przyszłości stanowić może podstawę do wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Stwierdzone uchybienie, polegające na braku udziału w postępowaniu wszystkich osób, którym przymiot strony przysługuje nie pozwala Sądowi na merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Prowadząc ponownie postępowanie organ ustali krąg osób, którym przymiot strony w niniejszej sprawie przysługuje i przeprowadzi postępowanie z ich udziałem. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.