II SA/Rz 809/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi E.S.-F. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania B.S. od decyzji Burmistrza K. z dnia [...]r. nr [...] o wymeldowaniu B.S. z pobytu stałego w lokalu nr 172 w W. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że w wyniku wniosku E.S. z dnia [...]r. Burmistrz K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wymeldował B.S. z pobytu stałego z lokalu nr 172 w W. Na skutek odwołania B.S. Wojewoda decyzją z dnia [...].[...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...]r. ponownie orzekł o wymeldowaniu B.S. z pobytu stałego w lokalu nr 172 w W. wskazując, że lokal ten przestał być miejscem koncentracji interesów życiowych, a opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Od decyzji tej odwołanie wniósł B.S. wskazując na nieprawidłowości postępowania. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda po raz wtóry uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach decyzji podał, że organ I instancji nie informował stron o wszystkich czynnościach dowodowych, wprowadzał w błąd co do celu wezwania, nieprawidłowo pouczał słuchane strony, kierował korespondencję do pracodawcy B.S. mimo, że strona nie podejmowała korespondencję wysyłaną na adres domowy. W ocenie Wojewody wymienione wyżej czynności świadczą o naruszeniu zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, zasady nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem prawa wyrażonej w art. 7 kpa oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów. Niezależnie od naruszeń przepisów postępowania szczegółowo wymienionych i opisanych Wojewoda stwierdził, że organ I instancji nie zbadał przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; nie wyjaśnił, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, czy nastąpiło pod przymusem, jak również, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały. Organ stwierdził jedynie, bez wskazania dowodów na tą okoliczność, że B.S. opuścił lokal dobrowolnie, czemu odwołujący się zaprzecza. W wytycznych Wojewoda wskazał, że z uwagi na szczególny charakter postępowania meldunkowego, a także wobec odmiennych stanowisk stron co do charakteru opuszczenia lokalu przez B.S., organ powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, przesłuchać świadków oraz przeprowadzić dowód z oględzin lokalu. Na decyzję tą skargę wniosła E.S. domagając się jej uchylenia i utrzymania w całości decyzji Burmistrza K. z dnia [...]r., przy zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania poprzez błędne ustalenia faktyczne i prawne a w szczególności naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa polegające na błędnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego oraz na dowolnym i nieuzasadnionym stwierdzeniu, iż nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania B.S., podczas gdy opuszczenie lokalu nastąpiło w grudniu 2006r. i od tamtej pory uczestnik nie mieszka w domu skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i ma charakter trwały, a B.S. zamieszkał wówczas w R. przy Al. N. 13/15 i do dziś tam zamieszkuje wraz z córką K. Zarzuciła nadto naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające na tym, iż w sprawie brak jest racjonalnych powodów przemawiających za potrzebą ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. W sprawie wszystkie potrzebne dowody zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami, strony były zawiadamiane o wszystkich czynnościach dokonywanych przez organ oraz pouczane o swoich uprawnieniach. Organ prowadził postępowanie w sposób obiektywny, wnikliwy i rzetelny przeanalizował całokształt okoliczności sprawy, w tym również zarzuty oraz twierdzenia B.S., a następnie poczynił ustalenia pozwalające na podjęcie decyzji o wymeldowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym sąd administracyjny z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił decyzję Burmistrza K. o wymeldowaniu B.S. z pobytu stałego z lokalu nr 172 w W.; decyzja ta została wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Z unormowania tego wynika, że decyzję kasacyjną można wydać wówczas, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego (w całości lub znacznej części). Tam natomiast, gdzie takiej konieczności nie ma, brak jest podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, gdyż organ odwoławczy w pierwszej kolejności winien merytorycznie załatwić sprawę, przy wykorzystaniu możliwości wynikających z art. 136 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W konkretnym przypadku zasadnie organ odwoławczy przyjął, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego praktycznie w całości. Postępowanie bowiem organu I instancji przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad ogólnych, w tym art. 10 § 1 Kpa, gdyż błędnie organ ten informował strony o podejmowanych czynnościach, nieprawidłowo wysyłał korespondencję do B.S., a przesłuchując świadków wadliwie ich pouczał. Brak prawidłowych informacji organu o podejmowanych czynnościach spowodował, że postępowanie przeprowadzone zostało również z naruszeniem art. 7 i art. 8 kpa. Także w zakresie postępowania dowodowego uchybiono przepisy postępowania, gdyż odstąpiono od przesłuchania świadka K.S., bez podania przyczyny rezygnacji z przeprowadzenia tego dowodu. Wady te zasadnie ocenione zostały przez organ odwoławczy jako naruszenie przepisów postępowania, które uniemożliwiało merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Natomiast wielkość i zakres postępowania wyjaśniającego wymagającego ponownego przeprowadzenia nie kwalifikował się do naprawienia w postępowaniu odwoławczym w trybie art. 136 kpa. Zgodzić więc należy się ze stanowiskiem Wojewody, iż rozstrzygając sprawę organ pierwszej instancji nie wyjaśnił i nie ocenił istotnych okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy co oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisu art. 138 § 2 kpa. Również na akceptację zasługuje stanowisko organu odwoławczego dotyczące materialnoprawnej podstawy decyzji o wymeldowaniu. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) przewiduje możliwość wydania przez organ meldunkowy na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu lub czasowego trwającego dłużej niż 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jednakże zastosowanie tego przepisu jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ, że osoba zameldowana pod określonym adresem nie przebywa w danym miejscu i sytuacja ta ma charakter stały, a opuszczenie lokalu było dobrowolne. Zatem podkreślenia wymaga, iż jedynie stan faktyczny ustalony zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, przesądzi o decyzji (pozytywnej albo negatywnej) mającej swe oparcie w powołanym przepisie. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.