II SA/Rz 809/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-11-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i dochodową strony?Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja majątkowa i dochodowa (niska renta, zadłużenie, zły stan zdrowia, podeszły wiek) uniemożliwia pokrycie wszystkich kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Jednocześnie, aby zrekompensować utratę wpływów, sąd wymagał uiszczenia części wpisu sądowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżąca utrzymuje się wyłącznie z niskiej renty rodzinnej, nie posiada majątku, jest zadłużona, w podeszłym wieku i w złym stanie zdrowia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad wysokość 50 zł i w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 23.11.2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, do sprawy skargi J. M., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z [...].08.2009 r. nr [...], wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji, - postanawia – 1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad wysokość 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych), 2) w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.
Sygn. II SA/Rz 809/09
Uzasadnienie
J. M. wnioskiem PPF z 18.11.2009 r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. II SA/Rz 809/09 wiąże się ze skargą J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Skarga J. M. do chwili obecnej nie została rozpoznana przez Sąd.
Sytuacja majątkowa skarżącej została dokładnie opisana we wniosku PPF. W jego uzasadnieniu podkreślono zły stan zdrowia, samotność oraz podeszły wiek skarżącej. J. M. utrzymuje się wyłącznie z renty rodzinnej w wysokości 1’314 zł. Skarżąca nie posiada majątku, który można byłoby sprzedać a uzyskane kwoty wykorzystać dla potrzeb prowadzenia postępowania sądowego. Strona jest zadłużona w Banku oraz u osób trzecich. Ważne dla oceny wniosku informacje płynął także z treści pisma skarżącej z 4.11.2009 r.
Stwierdzono, co następuje:
W niniejszej sprawie żądanie przyznania prawa pomocy zostało ograniczone do zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat i wydatków). Wobec tego skarżąca obowiązana jest udowodnić, że wysokość istniejących i przyszłych obciążeń finansowych związanych z ciężarem opłat sądowych przekracza jej zdolności dochodowe. Innymi słowy, pokrycie tych kosztów spowoduje powstanie uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego, czyli możliwości zakupu dóbr i usług o charakterze podstawowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ustala w postępowaniu sądowym art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Podany przepis zobowiązuje stronę do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanych unormowań podkreśla wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy.
Odnosząc się do opisanego na wstępie wniosku o prawo pomocy należy stwierdzić, iż wskazane przez Skarżącą składniki majątku ruchomego i nieruchomego a także osiągane dochody nie pozwolą Jej współuczestniczyć we wszystkich kosztach niniejszego postępowania. Na te koszty składa się przede wszystkim wpis sądowy należny z tytułu wniesienia skargi w wysokości 500 zł. Do powyższej konkluzji prowadzi niska kwota dochodów J. M. w stosunku do wysokich kosztów życia. Nie także pominąć ważnego dla ocenianych tu kwestii wieku skarżącej oraz stanu jej zdrowia. Te okoliczności w oczywisty sposób wpływają na obniżenie zdolności majątkowych J. M. Odmowa przyznania prawa pomocy J. M. nie byłaby stosowna wobec wyjaśnionej sytuacji majątkowej i dochodowej wnioskodawczyni.
Jednakże, aby przynajmniej w części zrekompensować utratę wpływów spowodowaną zwolnieniem strony od kosztów sądowych, należy od skarżącej wymagać uiszczenia pewnego ułamka kwoty wpisu sądowego wynikającego z faktu złożenia skargi do WSA. Z pewnością, nie zagrozi utrzymaniu koniecznemu strony uiszczenie 50 zł wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi. Pozostałe koszty sądowe, czyli wszelkie opłaty i wydatki w wysokości ponad granicę 50 zł, zostaną wobec skarżącej J. M. zniesione. Wydanie takiego rozstrzygnięcia znajduje umocowanie w normie art. 245 § 3 i 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a..
Z zaznaczonych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło