II SA/Rz 809/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-01-20

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Tomasz Smoleń, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do cofnięcia przyznanego stronie prawa pomocy w całości, jeżeli po jego przyznaniu wyszły na jaw okoliczności wskazujące na błędne ustalenie stanu faktycznego przez sąd, na skutek wprowadzenia go w błąd co do tworzących ten stan poszczególnych okoliczności?
Ratio decidendi
Przyznane stronie prawo pomocy może zostać cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Dotyczy to sytuacji, gdy po przyznaniu prawa pomocy wyjdą na jaw istotne okoliczności, które nie były sądowi znane w dacie wydawania postanowienia, a które świadczą o błędnym ustaleniu stanu faktycznego na skutek wprowadzenia sądu w błąd. W takim przypadku, jeśli ujawnione okoliczności wskazują na dobrą sytuację finansową strony, brak jest podstaw do dalszego korzystania z prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca J.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując na samotne wychowywanie dwójki małoletnich dzieci, zły stan zdrowia i utrzymywanie się z renty rodzinnej, a także zadłużenie. Referendarz sądowy przyznał jej częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Uczestnik postępowania Z.J. podniósł, że dane zawarte we wniosku są nieprawdziwe, wskazując, iż skarżąca odziedziczyła po zmarłym mężu działki budowlane i akcje. Skarżąca przyznała te fakty na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Cofnięto skarżącej J.M. przyznane postanowieniem z dnia 23 listopada 2009 r. prawo pomocy w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie SO (del.) Tomasz Smoleń NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -postanawia- cofnąć skarżącej J.M. przyznane postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. sygn. II SA/RZ 809/09 prawo pomocy w całości Postanowieniem z dnia 23 listopada 2009r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie przyznał J. M. (w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego i umorzenia postępowania przed organem I instancji) prawo pomocy w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych ponad wysokość 50 zł, oddalając wniosek wyżej wymienionej w pozostałym zakresie. Uwzględniając częściowo wniosek skarżącej, Referendarz miał na uwadze dane w nim przedstawione, mianowicie, iż wnioskodawczyni jest osobą samotną, o złym stanie zdrowia, utrzymującą się z renty rodzinnej w kwocie 1314 zł. Jest zadłużona w banku oraz u osób trzecich. Wniosek wskazywał, iż składająca wniosek wyszła za mąż za osobę, która na budowę domu pobrała kredyt, natomiast po jej śmierci obciążona została spłatą tego kredytu (jako spadkobierczyni). Ponadto w związku ze śmiercią męża skarżąca została z dwójką małoletnich dzieci na utrzymaniu. Wskazany dom jest wykończony tylko w części. W piśmie datowanym 17 stycznia 2010r. (które złożono w tut. Sądzie dnia 18 stycznia 2010r.) uczestnik postępowania Z. J. podniósł, iż dane, które skarżąca zawarła we wniosku o przyznanie prawa pomocy są w znacznej części nieprawdziwe. Wskazał mianowicie, iż mąż J. M. – M. M. wybudował dom w stanie surowym z własnych środków. Dom ten jest obecnie w całości wykończony. Zwrócił uwagę, iż M. M. zmarł bezdzietnie, więc po jego śmierci J. M. nie pozostała z dwójką małoletnich dzieci na utrzymaniu. Składający pismo podkreślił, że skarżąca odziedziczyła po mężu sporą ilość akcji Zakładu Energetycznego, jak też kilka działek budowlanych. Nadto z uwagi na fakt, iż zmarły mąż był pracownikiem Zakładu Energetycznego w L., skarżąca korzysta obecnie z ulg w zakresie opłat z tytułu zużycia energii elektrycznej. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010r. J. M. przyznała, iż odziedziczyła po mężu działki budowlane, jak też akcje Zakładu Energetycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej następnie P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może zostać cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Chodzi tutaj zatem m. in. o sytuację, gdy już po przyznaniu prawa pomocy wyjdą na jaw okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek skorzystania przez wnioskodawcę z tej instytucji, które jednak w dacie wydawania postanowienia w tym przedmiocie nie były Sądowi znane. Innymi słowy, wskazany art. 249 P.p.s.a. odnosi się do błędnego ustalenia przez Sąd stanu faktycznego, niezbędnego do rozpoznania wniosku o prawo pomocy, na skutek wprowadzenia w błąd co do tworzących ten stan poszczególnych okoliczności. W ocenie Sądu sytuacja, której dotyczy powołany art. 249 P.p.s.a. zaistniała w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z pisma uczestnika postępowania z dnia 17 stycznia 2010r., J. M. nabyła w spadku po swoim mężu kilka działek budowlanych oraz akcje Zakładu Energetycznego. Fakty te wyżej wymieniona przyznała na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010r., wyjaśniając dodatkowo, iż spadek nabyło łącznie z nią pięciu spadkobierców. Niewątpliwie wskazane wyżej okoliczności są istotne w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy. Świadczą bowiem o dobrej sytuacji finansowej skarżącej, a tym samym o braku podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych, które to prawo zostało jej częściowo przyznane wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 23 listopada 2009r. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż poszczególne rubryki formularza PPF, na którym składa się wniosek o prawo pomocy, uzupełnia się pod groźbą odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Pomimo pouczenia o tego rodzaju odpowiedzialności (zawartego na druku wniosku o prawo pomocy), skarżąca nie podała wszystkich istotnych, w aspekcie oceny jej sytuacji materialnej, okoliczności. Wobec powyższego, uznając, iż w dacie rozpoznawania wniosku o przyznanie J. M. prawa pomocy brak było podstaw do jego uwzględnienia, orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 249 w zw. z art. 263 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło