II SA/Rz 809/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-09-01

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i dochody z gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jego niewielkie dochody z gospodarstwa rolnego i zależność od pomocy osób trzecich uniemożliwiają mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom ubogim.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną, obejmującą niskie dochody z gospodarstwa rolnego, posiadanie starego samochodu i niesprawnego motocykla, a także ponoszenie wydatków związanych z leczeniem i utrzymaniem. Po wezwaniu do uzupełnienia oświadczenia, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów i wydatków, podkreślając swoją zależność od pomocy siostry i siostrzeńców.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A. K. wezwany został do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W związku z powyższym skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że leczy się na przewlekłą chorobę. Mieszka sam w domu o pow. 60 m.kw. Jest właścicielem gruntów rolnych o pow. 1,7913 ha, samochodu osobowego z 1996 r. oraz motoru z 1957 r. Jako stałe wydatki strona wskazała: energia elektryczna – 514 zł (za okres 6 miesięcy), podatek rolny – 194 zł rocznie, ubezpieczenie: budynków – 235 zł, samochodu – 554 zł, motocyklu – 60 zł rocznie, koszt leczenia – 50 zł miesięcznie, kanalizacja – 70 zł rocznie, opał na zimę – 1500 zł. Uznając to oświadczenie za niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy dla skarżącego, wezwano go do jego uzupełnienia. W odpowiedzi A. K. wskazał, że średni dochód, jaki uzyskuje z pracy w gospodarstwie rolnym to 261,88 zł. Ponadto, z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uzyskuje jeszcze kwotę 1100 zł rocznie. Prac dorywczych nie wykonuje z uwagi na stan zdrowia. Korzysta z pomocy siostry i siostrzeńców. Na wyżywienie wydaje miesięcznie kwotę 100 zł, kupując przeceniony towar. Koszt gazu to 60 zł, zaś telefonu to 5 zł miesięcznie. Na paliwo do samochodu maksymalnie może wydać 50 zł, o ile uda mu się zaoszczędzić taka kwotę. Celem dojazdu do lekarzy korzysta głównie ze środków komunikacji publicznej. Posiadany przez niego motocykl uległ awarii, a nie ma środków finansowych na jego naprawę. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Wpis od złożonej w niniejszej sprawie skargi w odniesieniu do sytuacji materialnej skarżącego jest wysoki, bowiem wynosi 500 zł, natomiast strona uzyskuje tylko niewielki dochód z gospodarstwa rolnego, wynoszący 353,54 zł. Dodatkowo otrzymuje wsparcie od siostry i siostrzeńców. Ponosi wydatki związane wyłącznie z utrzymaniem własnym. Jest wprawdzie właścicielem samochodu osobowego, jednak z uwagi na jego bardzo małą wartość zamierza się go pozbyć. Nie stać jej również na naprawę posiadanego motocyklu. Skarżący nie pobiera żadnego stałego świadczenia. Zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, składający go spełnia ustawową przesłankę przyznania częściowego prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z pewnością skarżący, który nie posiada stałego dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę, emerytury czy renty, a uzyskuje tylko niewielki dochód z gospodarstwa rolnego nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez powstania uszczerbku, o którym mowa w powołanym przepisie. Koszty te bowiem tylko na obecnym etapie wynoszą 500 zł, zaś w dalszym toku postępowania mogłyby się pojawić kolejne. Już ta kwota przekracza wielkość comiesięcznego dochodu strony, która funkcjonuje dzięki pomocy siostry i siostrzeńców. Prawo pomocy to instytucja, która stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego. Adresowana jest ona do osób ubogich, które – jak skarżący – mają trudności z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb, a zatem samodzielne sfinansowanie przez nich swojego udziału w postępowaniu sądowym znajduje się poza ich możliwościami płatniczymi. Z podanych względów orzeczono o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych celem zapewnienia mu dostępu do sądu. Podstawę orzeczenia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło