II SA/Rz 81/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Maciej Kobak NSA Stanisław Śliwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. M., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania, w podstawie prawnej powołując art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148 oraz art. 149 § 1, § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), zwanej dalej "K.p.a." Stan sprawy przedstawia się następująco. We wniosku datowanym 7 sierpnia 2019 r. A. M. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], która nakładała na niego obowiązek zapłaty kosztów związanych z holowaniem, przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki VW Passat nr rej. [...], a także kosztów związanych z oszacowaniem pojazdu oraz przeprowadzeniem postępowania w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Gminy Miejskiej [...] w łącznej kwocie 15 410 zł. Wnioskodawca jako podstawę wznowienia powołał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i podniósł, że w momencie wydawania wyżej wskazanej decyzji nie był już właścicielem przedmiotowego pojazdu, bowiem w drodze umowy darowizny przekazał swój udział w prawie własności tego pojazdu na rzecz R. H., który stał się wówczas wyłącznym właścicielem. Umowa darowizny została zawarta 28 października 2014 r., a zatem jeszcze przed zatrzymaniem pojazdu dnia 12 czerwca 2015 r. A. M. zwrócił także uwagę, na wypadek nieuwzględnienia jego wniosku, że istnieje również podstawa stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. jako, że została ona skierowana do osoby niebędącej współwłaścicielem pojazdu w chwili wydawania decyzji, a więc nie mającej przymiotu strony postępowania. Wspomnianym postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Prezydent Miasta [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego jego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Wskazał, że przekroczony został termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 K.p.a. Wynosi on jeden miesiąc i liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W ocenie organu, zasady logiki i doświadczenia życiowego każą przyjąć, że nie odebrała decyzji administracyjnej, dowiedziała się o niej w chwili dokonania egzekucji z rachunku bankowego tj. 5 marca 2019 r. Najpóźniej zaś o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia strona uzyskała wiedzę 29 maja 2019 r., tj. w momencie udzielenia pełnomocnictwa adwokat S. K. Tymczasem wniosek o wznowienie wpłynął do Prezydenta Miasta [...] 14 sierpnia 2019 r. A. M. złożył zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Składający zażalenie zakwestionował nieterminowe złożenie przez niego wniosku. Podniósł, że czynności w postaci egzekucji z rachunku bankowego oraz udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi dotyczyły postępowania prowadzonego przed komornikiem i posiadały jego sygnaturę. Nie wiedział zatem o decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2016 r., na jakiej podstawie wszczęta przeciwko niemu została egzekucja i w oparciu o jaka przesłankę może się ubiegać o wznowienie postępowania. A. M. zauważył, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dowiedział się dopiero dnia 11 lipca 2019 r., Miasta [...]. Wówczas to pełnomocnik zauważyła również, ze w aktach brakowało dokumentu w postaci umowy darowizny udziału. Wnoszący zażalenie podniósł także, iż dla oceny terminowości wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania decydujące znaczenie ma, zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1 K.p.a., data nadania pisma w placówce pocztowej, a nie data jego wpływu do organu. Jego wniosek nadany zaś został 9 sierpnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2019 r. Kolegium podniosło, że z treści oświadczenia o cofnięciu pełnomocnictwa udzielonego przez A. M. adwokatowi M. M. wynika, że co najmniej w maju 2019 r. strona wiedziała o postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec niej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2016 r. Upoważniało ono bowiem do składania nadzwyczajnych środków odwoławczych. Podobnie w pełnomocnictwie z 29 maja 2019 r. A. M. upoważnił adwokat S. K. do reprezentowania go we wszelkich sprawach administracyjnych związanych z samochodem VW Passat nr rej. [...] oraz wszelkimi kosztami łączącymi się z jego przechowywaniem, ubezpieczeniem itp. SKO podkreśliło, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2016r. została wydana na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 września 2016 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym właścicielami pojazdy są A. M. i R. H. Wnioskodawca nie kwestionował tego wyroku. Kolegium powołało art. 30a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, koszty związane z przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. A. M. przedłożył kopie umowy darowizny datowaną 28 października 2014 r., jednakże – jak słusznie stwierdził Prezydent Miasta [...] – została ona sporządzona znacznie później, o czym świadczy data zgłoszenia jej do Starostwa Powiatowego w [...] w dniu 6 września 2016 r. Dyspozycja usunięcia pojazdu wydana została 12 czerwca 2015 r. przez Straż Miejską w [...]. Na postanowienie SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył A. M. Ponowił zarzuty i argumentacje zażalenia na postanowienie organu I instancji. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), określanej w dalszej części jako "P.p.s.a." w zw. z art. 2, art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także działania na podstawie i w granicach prawa oraz art. 6 K.p.a. tj. wyrażonej w tym przepisie zasadzie praworządności poprzez uniemożliwienie dochodzenia praw w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Skarżący podniósł, że do odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] dołączył płytę CD zawierającą fotokopie akt przedmiotowej sprawy dla wykazania daty wykonania w nie wglądu przez pełnomocnika. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację uzasadnienia kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Dopuszczalność badania tego rodzaju aktów wynika z brzmienia art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Kontrola sądowa sprawowana jest przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Sąd analizuje więc sprawę pod kątem uchybień regulacjom prawa, lecz tylko te wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. pozwalają na wyeliminowanie kwestionowanego postanowienia z obrotu prawnego. I tak, w myśl art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Z kolei do uchylenia postanowienia w całości lub w części Sąd zobligowany jest wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, bowiem nie uchybia wskazanym wyżej przepisom, dlatego też skarga na nie podlegała oddaleniu. Stan sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent Miasta [...] nałożył na A. M. obowiązek zapłaty kosztów związanych z holowaniem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki VW Passat, a także związanych z oszacowaniem tego pojazdu i przeprowadzeniem postępowania dotyczącego orzeczenia jego przepadku. Przesyłka zawierająca przedmiotowe rozstrzygnięcie, pomimo dwukrotnej awizacji, nie została odebrana przez stronę z urzędu pocztowego. W dniu 9 sierpnia 2019 r. A. M. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją, wskazując jako jego podstawę art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i podając, że tak w chwili wydawania decyzji, jak też już w momencie zatrzymania pojazdu, którego dotyczy sprawa, nie był jego właścicielem. W drodze bowiem umowy darowizny – która została zawarta w dniu 28 października 2014 r. - przekazał R. H. swój udział w tym pojeździe. Zwrócił uwagę, że w świetle regulacji ustawy Prawo o ruchu drogowym, koszty, które zostały na niego nałożone powinna ponieść osoba będąca właścicielem pojazdu w momencie wydania dyspozycji jego usunięcia. Prezydent Miasta [...], działając m. in. w oparciu o art. 148 § 1 K.p.a., odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania podnosząc, że strona nie dochowała miesięcznego terminu do wystąpienia z wnioskiem. Zdaniem organu, A. M. dowiedział się o wydanej w stosunku do niego decyzji, a więc o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, 5 marca 2019 r., a zatem w chwili dokonania egzekucji z jego rachunku bankowego. Najpóźniej zaś, w ocenie organu, o okoliczności tej wnioskodawca uzyskał wiedzę w dniu 29 maja 2019 r. tj. w dniu udzielenia pełnomocnictwa adwokat S. K. W takiej więc sytuacji, złożenie wniosku dopiero 14 sierpnia 2019 r. było spóźnione. Z rozstrzygnięciem organu I instancji zgodziło się SKO, które powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2019 r. Według SKO, strona, co najmniej w maju 2019 r., musiała wiedzieć o prowadzonym w stosunku do niej - na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2016 r. - postępowaniu egzekucyjnym, bowiem z oświadczenia o odwołaniu pełnomocnictwa adwokatowi M. M. wynika, że obejmowało ono składanie nadzwyczajnych środków odwoławczych. Podobny był zakres pełnomocnictwa dla adwokat S. K. SKO podniosło również, że umowa, na którą powołuje się strona została de facto sporządzona później, o czym świadczy data jej zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w [...], co miało miejsce 6 września 2016 r. Dopuszczalność merytorycznego rozpoznania składanego wniosku o wznowienie danego postępowania administracyjnego zależy m. in. od terminowości wystąpienia z takim wnioskiem. Przesądza o tym art. 148 K.p.a. W świetle jego § 1, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tylko w wypadku, kiedy przyczyną wznowienia jest niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, o czym mowa z kolei w § 2 wskazanego art. 148 K.p.a. W niniejszej sprawie strona jako podstawę wznowienia podała art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Według tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W przypadku skarżącego chodzi o powołaną wyżej umowę darowizny jego udziału w samochodzie, która nabrała dla niego znaczenia prawnego w momencie dowiedzenia się o decyzji nakładającej na stronę – jako właściciela pojazdu na dzień wydania dyspozycji jego usunięcia - obowiązek zapłaty kosztów związanych m. in. z holowaniem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym tego samochodu, a także związanych z oszacowaniem tego pojazdu i przeprowadzeniem postępowania dotyczącego orzeczenia jego przepadku. W aktach sprawy znajduje się dokument w postaci pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUC) w [...] z dnia 29 kwietnia 2019 r. nr [...]. W piśmie tym NUC wskazał, że 2 kwietnia 2019 r. wpłynęło do niego – datowane na 1 kwietnia 2019 r. – pismo A. M., reprezentowanego przez adwokata M. M. zatytułowane "skarga na zajęcie egzekucyjne". Natomiast w odpowiedzi na wezwanie NUC dotyczące sprecyzowania tego pisma A. M. – w piśmie z 26 kwietnia 2019 r. – podniósł, że wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na "błąd co do osoby zobowiązanego" oraz "brak doręczenia upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu". Akta sprawy zawierają również datowane na 29 maja 2019 r. "Oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa", w którym A. M. cofa adwokatowi M. M. upoważnienie do reprezentowania go w charakterze pełnomocnika "we wszelkich sprawach administracyjnych i egzekucyjnych, związanych z samochodem osobowym marki Volkswagen Passat o nr rej. pojazdu [...], oraz wszelkimi kosztami, związanymi z jego przechowaniem, ubezpieczeniem itp., na etapie wszystkich instancji, w tym do uzyskiwania wszelkich dokumentów i składania w jego imieniu nadzwyczajnych środków odwoławczych (...)". Taką samą datę nosi pełnomocnictwo, którego skarżący udzielił adwokat S. K. Dokument ten zawiera także tożsamą treść z pełnomocnictwem udzielonym wcześniej adwokatowi M. M. Zwrócić nadto należy uwagę na datowany na 10 czerwca 2019 r. "Wniosek o wgląd w akta i fotokopie", w którym działając imieniem skarżącego adwokat S. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o wyrażenie zgody na dokonanie wglądu w akta sprawy toczącej się przed tym organem pod sygnaturą: [...], a dotyczącej pojazdu marki VW Passat nr rej. [...]. Biorąc powyższe pod uwagę nie można mieć wątpliwości co do tego, że skarżący już w kwietniu 2019 r. miał wiedzę odnośnie do wydanej w stosunku do niego decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Najpóźniej zaś o facie tym dowiedział się 29 maja 2019 r., kiedy to udzielił pełnomocnictwa kolejnemu pełnomocnikowi tj. S. K. do reprezentowania go we wszystkich sprawach administracyjnych łączących się z pojazdem marki Volkswagen Passat nr rej. [...], w tym dotyczącymi kosztów jego przechowywania, jak też do składania "nadzwyczajnych środków odwoławczych". Treść wskazanego dokumentu pełnomocnictwa jest jednoznaczna i dowodzi, że w dacie umocowywania wskazanej adwokat A. M. wiedział o decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2016 r. Potwierdza to wskazane pismo z 10 czerwca 2019 r. o wgląd w akta sprawy noszącej sygnaturę [...], a zatem tej, która zakończyła się decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2016 r. Podkreślenia wymaga także zawarte w skardze stwierdzenie, że wystąpienie do organu skarbowego pozwoliło na ustalenie, jakiej sprawy dotyczyło zajęcie w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem, że nastąpiło ono w oparciu o decyzję z [...] listopada 2016 r. Zaznaczenia wymaga, że pełnomocnik A. M. popadła w sprzeczność. Z jednej bowiem strony wskazała (w zażaleniu na postanowienie organu I instancji), że dopiero po dokonaniu wglądu w akta sprawy powzięła wiedzę o tym, że w momencie wydania decyzji z [...] listopada 2016 r., a nawet już w momencie zatrzymywania pojazdu wymieniony nie był jego właścicielem, bowiem w drodze umowy darowizny z 28 października 2014 r. przekazał swój udział w prawie własności tego pojazdu. Z drugiej zaś strony wskazana pełnomocnik stwierdziła, że organ nie dołączył do akt sprawy dokumentu w postaci przedmiotowej umowy darowizny. Podniesienia wymaga także, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe także wówczas, gdyby za istotną dla sprawy przesłankę wznowienia postępowania uznać niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu w związku ze skierowaniem do niej decyzji z [...] listopada 2016 r. na niewłaściwy adres. Na kwestię tę zwrócił uwagę skarżący w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, jak i w skardze. Wówczas bowiem bieg terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie liczy się od momentu dowiedzenia się przez stronę o decyzji. Wobec przyjęcia, że w sprawie nie został zachowany przez stronę termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, zbędnym było czynienie przez organ II instancji rozważań co do faktycznej daty sporządzenia umowy darowizny udziału w prawie własności samochodu, którego sprawa ta dotyczy. Sąd podnosi też, że rację ma skarżący, gdy twierdzi, że jego wniosek o wznowienie został złożony 9 sierpnia 2019 r., nie zaś jak podał organ I instancji 14 sierpnia 2019 r. Ta ostatnia data to data wpływu wniosku do organu. Tymczasem, jak słusznie podniósł skarżący, art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Powyższe nie ma dla sprawy znaczenia, bowiem nie zmienia faktu, iż termin z art. 148 K.p.a. nie został dotrzymany. Mając to wszystko na uwadze należało uznać, że stanowisko organów co do braku zachowania przez A. M. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania było uzasadnione. To zaś skutkowało koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.