II SA/Rz 810/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-02-02

Skład orzekający: Maciej Kobak, Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych, opierając się na informacji o wykonywaniu pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia, która nie była znana organowi w chwili wydawania pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że informacja o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywania umowy zlecenia stanowiła nową, istotną okoliczność faktyczną, która istniała w chwili wydania pierwotnej decyzji, ale nie była znana organowi. W związku z tym, organ prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a następnie uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku, ponieważ skarżący nie spełniał definicji bezrobotnego w świetle obowiązujących przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych. Następnie Starosta orzekł o utracie tego statusu z powodu nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Po uzyskaniu informacji z ZUS o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia w okresie poprzedzającym przyznanie statusu bezrobotnego, Starosta wznowił postępowanie, uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania statusu bezrobotnego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że organ wiedział o umowie zlecenia przy rejestracji, a jej podpisanie było nieświadome i symboliczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania -skargę oddala- Decyzją z dnia [.] czerwca 2012 r. nr [.], Starosta Powiatu [.] uznał ML za osobę bezrobotną od dnia 1 czerwca 2012 r. i przyznał mu od dnia 9 czerwca 2012 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy. Decyzją z dnia [.] stycznia 2013 r. nr [.], Starosta orzekł o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Postanowieniem z dnia [.] marca 2016 r. nr [.], Starosta, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [.] czerwca 2012 r., a to w związku z informacją uzyskaną od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu przez ML od 19 marca 2010 r. do 31 marca 2013 r. obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywania zlecenia. Decyzją z dnia [.] marca 2016 r. nr [.], Starosta uchylił swoją decyzję z dnia [.] czerwca 2012 r. i orzekając co do istoty odmówił uznania ML za osobę bezrobotną od dnia 1 czerwca 2012 r. i przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 czerwca 2012 r. Jak bowiem ustalono, w okresach: od 1.01.2005 r. do 31.01.2006 r., od 19.03.2010 r. do 31.12.2012 r. i od 1.01.2013 r. do 31.03.2013 r., wykonywał na zlecenie Gminy [.] pracę zarobkową. W świetle zatem obowiązującej w dacie wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. definicji bezrobotnego określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, statusu takiego nie mogła nabyć osoba wykonująca "inną pracę zarobkową", do której zaliczała się, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 tej ustawy, praca na podstawie umów zlecenia. Okoliczności te wymagały zatem wznowienia postępowania i podjęcia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. W odwołaniu ML wskazał, że o umowie zlecenia informował pracownika urzędu pracy w dniu rejestrowania się jako bezrobotny. Tak więc organ – Starosta, wiedział o tej okoliczności w dniu wydawania decyzji. Umowa zlecenia nie stanowiła zatem nowości w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., przez co brak było podstaw do wznowienia postępowania. Ponadto wynagrodzenie z umowy wynosiło około 100 zł, a faktycznie zleconej pracy nie wykonywał. Decyzją z dnia [.] maja 2016 r. nr [.], Wojewoda [.] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji w całości. Wbrew oświadczeniu zawartemu w odwołaniu z dokumentów w aktach sprawy wynika, że podczas rejestracji oświadczył, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej. Udzielono mu również prawidłowych pouczeń. Pomimo tego nie przedstawił żadnych dowodów na wykonywaną pracę i nie składał oświadczenia o wykonywaniu pracy zarobkowej. Tak więc informacja od ZUS stanowiła nowość w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i miała ona wpływ na ocenę statusu bezrobotnego w dniu wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., którego ML nie mógł uzyskać. Tym samym nie mógł nabyć prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Kwota otrzymywanego wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia nie miała w tej kwestii żadnego znaczenia, podobnie jak charakter wykonywanej pracy. W skardze ML podał, że podpisał umowę zlecenia, ale uczynił to nieświadomie. W Urzędzie Gminy poinformowano go, że jest to konieczne, aby można było mu powierzyć odpowiedzialność za samochód gaśniczy. Umowa była symboliczna, a określone wynagrodzenie nieadekwatne do wykonywanej pracy w ramach akcji gaśniczych i pomocy powodzianom, którą świadczył w zasadzie społecznie. Podpisanie umowy było błędem. Dlatego wnosi o uwzględnienie tych okoliczności i uchylenie wydanych w trybie nadzwyczajnym decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [.] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione Sądowi akta administracyjne nie dają żadnych podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji. Wynika z nich, iż skarżący w dniu 1 czerwca 2012 r. własnoręcznym podpisem potwierdził: - na karcie rejestracji bezrobotnego – po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 12 k.k., że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej (k. 9), - na formularzu oświadczenia F3a-I/13-P/7/2 – w pkt 1, że nie jest zatrudniony i nie wykonuje innej pracy zarobkowej (k. 10). Na końcu tego ostatniego oświadczenia zawarte jest stwierdzenie: "własnoręcznym podpisem stwierdzam, że dane zawarte w oświadczeniu są zgodne z prawdą". Wreszcie, na k. 11 akt znajduje się formularz F4a-I/13-P/7/2 – stanowiący informację dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Odbiór i zapoznanie się z tą informacją także zostały potwierdzone przez skarżącego własnoręcznym podpisem z datą 1 czerwca 2012 r. W pkt II.3 w/w informacji zawarta jest legalna definicja pracy zarobkowej. Skarżący nie może więc skutecznie zasłaniać się swą niewiedzą w powyższym zakresie. Zresztą w skardze już nie powtarza, że rzekomo informował o swym zatrudnieniu pracownika przyjmującego jego zgłoszenie – co pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią podpisanych przez skarżącego dokumentów – lecz tym razem wskazuje, że "nieświadomie podpisał" umowę zlecenia, że umowa była symboliczna a wynagrodzenie nieadekwatne do wykonywanej pracy w ramach akcji gaśniczych i pomocy powodzianom. Okoliczności te nie mają jednak żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postępowania. Wskazywanie zresztą tak różnych, mających w mniemaniu skarżącego wpłynąć na ocenę zaistniałej sytuacji, okoliczności w odwołaniu i skardze w ocenie Sądu czyni te twierdzenia jeszcze mniej wiarygodnymi. Zastanawiające jest przy okazji - jak można "nieświadomie podpisać umowę zlecenia", a następnie pobierać z tego tytułu, choćby symboliczne wynagrodzenie. Nie mają przy tym żadnego znaczenia ani wysokość wynagrodzenia z tej umowy ani okoliczności, które skłoniły do jej podpisania. Istotne jest, że wbrew pouczeniu, skarżący nie podał w chwili rejestracji, że wykonywał pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia. Definicję pracy zarobkowej zawarto w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 257, poz. 1725) i pojęcie to oznaczało wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym m.in. umowy zlecenia. Za bezrobotnego nie można zaś było, w myśl art. 2 pkt 2 tej ustawy uznać osoby, która wykonywała inną pracę zarobkową. W świetle treści dokumentów podpisanych przez skarżącego przy rejestracji w dniu 1 czerwca 2012 r., informacja uzyskana od ZUS, zgodnie z którą skarżący w okresie od 19 marca 2010 r. do 31 marca 2013 r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu wykonywania zlecenia, była niewątpliwie nową istotną okolicznością faktyczną, która istniała w chwili wydania decyzji z dnia [.] czerwca 2012 r. nieznaną Staroście Powiatu [.], który ją wydał. Stanowiło to klasyczną przesłankę wznowieniową przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Starosta prawidłowo więc najpierw postanowieniem z dnia [.] marca 2016 r. wznowił postępowanie na tej podstawie, a następnie decyzją z dnia [.] marca 2016 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję własną z dnia [.] czerwca 2012 r. i orzekając co do istoty sprawy – odmówił uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych od dnia [.] czerwca 2012 r. W świetle wcześniej przytoczonych definicji ustawowych zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia (...) w chwili wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. nie spełniał on przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną a w konsekwencji – do przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. Organy były zobligowane do uwzględnienia tej nowej nieznanej im a istniejącej w chwili wydania decyzji okoliczności, a w jej świetle prawidłowo uznały, że skarżący nie spełniał w dniu [.] czerwca 2012 r. przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną i przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Niewątpliwie taka właśnie decyzja odmowna powinna być wydana, gdyby w/w okoliczność znana była Staroście w dniu [.] czerwca 2012 r. Organy nie miały kompetencji do ustalania w ramach kontrolowanego postępowania czy skarżący faktycznie wykonywał umowę zlecenia, a bez znaczenia były tak wysokość otrzymywanego z umowy zlecenia wynagrodzenia, jego adekwatność do wykonywanej pracy oraz czy podpisanie umowy było – jak twierdzi skarżący w skardze – błędem. Żadna z podnoszonych przez niego, tak na użytek postępowania administracyjnego jak i w skardze, okoliczności, w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie mogła mieć wpływu na ocenę przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji i nie mogła zostać uwzględniona ani przez organy ani przez Sąd. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło