II SA/Rz 812/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku stałego; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 812/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...] uchylającą w całości decyzję własną z dnia [...] maja 2004, [...] w sprawie zasiłku stałego i nakazującą zwrot kwoty 538 zł 56 groszy jako kwoty nienależnej pobranej w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 września 2004 r. oraz określającą termin zwrotu nienależnie pobranego zasiłku do dnia 30 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 9 lipca 2004 r., [...] ustalającym dla odwołującej R. B. podwyższone alimenty /w kwocie 550 złotych/ od dnia 1 marca 2004 r., zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały. Konsekwencją takiej sytuacji jest uznanie pobranych przez odwołującą należności jako świadczenia nienależnego, co odpowiada obowiązującym przepisom. Z tego też względu należało orzec o zwrocie kwot pobranych od 1 maja 2004 r. do 30 września 2004 r. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się R. B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wskazała, że zwrot nienależnie pobranej kwoty – 538,56 złotych jest dla niej krzywdzący. Wskazała, że pobrany zasiłek służył jej na pokrycie kosztów związanych z remontem swojego mieszkania. Występując o zasiłek stały nie mogła wiedzieć, że w sprawie o podwyższenie alimentów Sąd ustali ich płatność od 1 marca 2004 r. Z tego względu skarżąca uważa, że pobrany zasiłek nie był świadczeniem niesłusznie pobranym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie przyjmując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. W ramach kontroli sądy zgodnie z treścią art. 134 § 1 prawa o p.s.a. nie są związane granicami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Tak wyznaczony zakres kontroli prowadzi do wniosku, że skarga R. B. zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustalenia kwoty nienależnego zasiłku stałego. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...] w części ustalającej kwotę 538,56 złotych jako nienależnie pobraną za okres od 1.05.2004 r. do 30.09.2004 r. i ustalającej termin zwrotu. W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił jako nie mającą oparcia w przepisach prawa. Uwzględnienie skargi w części odnoszącej się do określenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku wynikało stąd, że Sąd podzielił argument skargi wskazujący na nieumyślność działania skarżącej w chwili pobierania zasiłku stałego przed rozstrzygnięciem o podwyższeniu alimentów. Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca powzięła wiadomość /albo mogła powziąć/ o podwyższeniu alimentów z chwilą ogłoszenia wyroku w sprawie alimentacyjnej co miało miejsce 9 lipca 2004 r. Po tej dacie niewątpliwie skarżąca powinna mieć świadomość zmiany jej sytuacji materialnej, a to pociągało wykonanie obowiązku wynikającego z art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64, poz. 593, ze zm./ nakładając na skarżącą konieczność poinformowania organu, który przyznał świadczenie o zmianie sytuacji dochodowej mającej wpływ na przyznanie świadczenia. Do 9 lipca 2004 r. trudno domagać się od skarżącej by ta miała informować organ o takiej zmianie, skoro nie zapadło w sprawie jej alimentów żadne rozstrzygnięcie. Zatem data 9 lipca 2004 r. jest pierwszym faktem, który po stronie skarżącej mógł rodzić jakichkolwiek obowiązek działania, a jego nie wypełnienie może skutkować ujemnymi konsekwencjami prawnymi. Organy określając nienależnie pobrany zasiłek zastosowały przepis art. 98 ustawy w sposób niemożliwy do przyjęcia. Dla Sądu poza sporem pozostaje stwierdzenie, że nienależnie pobrany zasiłek podlega zwrotowi, jednak zwrot taki może być orzeczony od momentu gdy orzeczenie o podwyższeniu alimentów zostało wydane, bo z tą datą skarżąca miała powiadomić organ o zmianie swojej sytuacji majątkowej /dochodowej/. Sąd podkreśla, że w dniu 9 lipca 2004 r. skarżąca mogła dowiedzieć się o wyroku alimentacyjnym i ten fakt był wystarczający do działania. Dla spełnienia obowiązku poinformowania organu istotne było samo wydanie wyroku przez Sąd Rejonowy w P., a nie jego prawomocność, która dla określenia kwoty nienależnego zasiłku nie ma znaczenia, dlatego Sąd nie uzależnia ustalenia wysokości nienależnego zasiłku od prawomocności wyroku. Organy prowadząc postępowanie po uchyleniu decyzji w części będą zobowiązane do ustalenia kwoty nienależnie pobranego zasiłku przez skarżącą zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez Sąd. Mając na uwadze powyższe i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku a art. 151 prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. 24.04.06mk