II SA/Rz 815/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S.H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- II SA/Rz 815/05 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [....]r. Nr [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu zażalenia S.H. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] o nałożeniu nań grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł + koszty egzekucyjne w wysokości 68,00zł. - utrzymał w mocy zaskarżone nim postanowienie. Jako jego podstawę prawną wskazał art.138 §1 pkt l i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071) Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] nakazał S.H. w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dokonać rozbiórki altany zlokalizowanej na działce nr 1045 w G. Decyzją z dnia [...]r. Nr [./..] wydane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt SA/ Rz 1879/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargę S.H. oddalił. Ponieważ zobowiązany dobrowolnie nie wykonał nałożonego tą decyzją obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przystąpił do jego wyegzekwowania. W dniu 5 maja 2005 r., po wcześniejszym doręczeniu upomnienia, przesłał zobowiązanemu tytuł wykonawczy wraz z klauzulą o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] nałożono na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 9. 096,00 zł. Wysokość grzywny wyliczono w oparciu o art. 121 §5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ze względu na wyliczenie grzywny w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną, w postępowaniu zażaleniowym postanowienie to zostało w całości uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...]r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W postępowaniu ponownym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. opisanym na wstępie postanowieniem, nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł. Grzywnę wyliczono w oparciu o art. 121 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na to postanowienie S.H. wniósł kolejne zażalenie. Zarzucił w nim, że obiekt przeznaczony do rozbiórki jest prostą wiatą zbitą z desek, służącą koniom w celu schronienia się przed słońcem. Podał, że jeśli wykona ciążący na nim obowiązek, elementy wiaty nie będą nadawały się do ponownego użycia. Na postawienie wiaty po raz drugi, po uprzednim zgłoszeniu zamiaru budowy, nie będzie go stać. Dodał, że jego sytuacja finansowa pogorszyła się, dlatego nie jest w stanie zapłacić grzywny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego tym razem nie uwzględnił zażalenia i opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie nim zaskarżone. W jego motywach podniósł, że zobowiązany w wyznaczonym terminie nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, wynikającego z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Taki stan prawny upoważniał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł, jako wierzyciela, do wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do egzekucji. W postępowaniu egzekucyjnym organ ten zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Jej wysokość prawidłowo obliczył w oparciu o przepis zawarty w art. 121 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ przeznaczona do rozbiórki wiata jest obiektem tymczasowym, nie związanym trwale z gruntem. Oznacza to, że działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu egzekucyjnego, było prawidłowe a wydane przezeń postanowienie nie narusza prawa. Podnoszone w zażaleniu zarzuty nie mogą zostać uwzględnione. W przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku, organ egzekucyjny prowadzi postępowanie zmuszające do wykonania obowiązku określonego decyzją, stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny uznał, że nałożenie na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł będzie środkiem najmniej dokuczliwym dla zobowiązanego a jednocześnie prowadzącym do wykonania obowiązku. Jeśli bowiem zobowiązany wykona nałożony na niego obowiązek, a organ egzekucyjny protokolarnie potwierdzi ten fakt, będzie on mógł podjąć starania o umorzenie nałożonej grzywny. Obowiązujące przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie dają organowi egzekucyjnemu upoważnienia do odstąpienia od wykonywania czynności wobec zobowiązanego, ze względu na jego sytuację finansową. Nałożona zaskarżonym postanowieniem grzywna jest jednorazowa a jej wysokość uznaniowa. Maksymalna jej wysokość może wynosić 5000,00 zł. W rozpatrywanym przypadku zdaniem organu II instancji nie można zatem mówić o represyjnym działaniu organu egzekucyjnego. Skargę na to postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.H. nie precyzując kierunku jego weryfikacji. W motywach skargi wyjaśnił, iż budując altanę nie sądził, że wymaga to zgłoszenia organowi administracji budowlanej. Służy mu ona dla przechowywania karmy dla koni a latem koniom daje schronienie przed słońcem i deszczem. Prowadzi gospodarstwo agroturystyczne. Doniesienie o budowie altany było skutkiem złośliwości sąsiadów. Ciężko pracuje a rozbiórka altany zakończy się dewastacją materiałów, z których jest wykonana . Nie ma środków na zapłatę kary. Prosi o ludzkie podejście do sprawy. Do skargi dołączył kserokopię karty leczenia szpitalnego brata, nad którym sprawuje opiekę i decyzji o umorzeniu zaległych podatków. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowe(§1). Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1). Oznacza to, że Sąd każdocześnie zobligowany jest dokonać oceny zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem materialnym i procesowym i uwzględnić skargę wówczas, gdy akt ten dotknięty jest naruszeniem prawa wskazanym w przepisach P.p.s.a. Przy wykonywaniu tej kontroli Sąd pomija - co do zasady - inne , niż legalność względy, w tym także słuszności , celowości, czy gospodarności . Poddawszy zaskarżone postanowienie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do konkluzji, iż zarówno ono jak i poprzedzające go postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa. Jest niesporne w sprawie , że decyzja z dnia [...] r. Nr [...]nakazująca skarżącemu rozbiórkę altany zlokalizowanej na działce nr 1045 w G. jest prawomocna, jako że decyzją z dnia [...]r. Nr [...] została ona utrzymana w mocy przez organ II instancji a skarga S.H. na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt SA/ Rz 1879/02. Oznacza to, że decyzja nakazująca rozbiórkę została uznana przez Sąd za zgodną z prawem. Nie jest także kwestionowane, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim z mocy tej decyzji obowiązku. Okoliczności te - świetle art. 2 §1 pkt 10, art. 3 §1 art. 6 §1 i 20 §1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. Nr 110 z 2002r poz. 986, ze zm.), zwanej dalej ustawą o p.e. - rodziły po stronie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., będącego jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania przewidzianych nią środków egzekucyjnych w celu wymuszenia wykonania tego obowiązku. Przed wszczęciem egzekucji niezbędne było wystosowanie upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 ustawy o p.e.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zadośćuczynił temu przepisowi. Nie wykonanie obowiązku przez skarżącego - mimo upomnienia - obligowało organ do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Prowadzone przezeń postępowanie egzekucyjne odpowiadało zasadom ustanowionym przepisami ustawy o p.e., bowiem doręczył on skarżącemu tytuł wykonawczy odpowiadający wymogom art. 27 ustawy. Zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest przewidzianym przez ustawę środkiem służącym wykonaniu obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 ustawy o p.e.). Stosując go, organ zachował wymogi art. 122 tej ustawy ustanawiającego obowiązek doręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny jak również wymogi, jakim postanowienie winno odpowiadać. Wysokość zastosowanej grzywny ustalona w postanowieniu utrzymanym w mocy zaskarżonym postanowieniem mieści się w granicach zakreślonych art. 121 §2 ustawy o p.e. , który ma w sprawie zastosowanie, wobec faktu, że objęty nakazem rozbiórki obiekt nie jest budynkiem, ani jego częścią. Przepis ten przewiduje , że grzywna w celu przymuszenia z zastrzeżeniem § 5 nie może przekraczać kwoty 5000 zł. Wszystkie te okoliczności zostały wskazane w zaskarżonym postanowieniu, które zawiera również wymagane uzasadnienie prawne. Podnoszone w zażaleniu i skardze zarzuty zmierzają do podważenia zasadności obowiązku nałożonego decyzją prawomocną oraz celowości jego wykonania. Nie mogły one odnieść pożądanego skutku, bowiem zgodnie z art. 29 §1 ustawy o p.e., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej , nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Także Sąd orzekający w granicach sprawy, której przedmiotem jest administracyjne postępowanie egzekucyjne a nadto związany z mocy art. 170 P.p.s.a. prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie nakazu rozbiórki nie może badać zarzutów dotyczących owego nakazu. Odnosząc się do zarzutu, iż trudna sytuacja materialna skarżącego uniemożliwi mu zapłacenie grzywny, Sąd zauważa - że jak słusznie zaznaczył organ II instancji - nie ściągnięta grzywna podlega na wniosek zobowiązanego umorzeniu w razie wykonania przezeń obowiązku ( art. 125 ustawy o p.e.) a grzywna uiszczona lub ściągnięta może być w takim przypadku zwrócona (art. 126). Skoro zaskarżone postanowienie, co wykazano wyżej, nie narusza prawa skarga nie mogła być uwzględniona Z przytoczonych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę. 20.06.06mk