II SA/Rz 815/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-10-30
Skład orzekający: Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wpisu placówki specjalistycznego poradnictwa prawnego do rejestru prowadzonego przez Wojewodę, dokonana w formie pisma, jest czynnością materialno-techniczną, czy decyzją administracyjną, i czy podmiot prowadzący taką placówkę musi najpierw uzyskać zlecenie od powiatu na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej, aby móc ubiegać się o wpis do rejestru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, i może być dokonana w formie pisma. Ponadto, aby placówka niepubliczna mogła zostać wpisana do rejestru, musi najpierw uzyskać zlecenie od powiatu na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej, w tym specjalistycznego poradnictwa prawnego. Sam wniosek o wpis nie jest wystarczający, jeśli nie towarzyszy mu potwierdzenie zlecenia realizacji zadań.Stan faktyczny
Radca prawny W. M. złożył wniosek do Wojewody o wpisanie Placówki Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł. do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa. Wojewoda odmówił wpisu, wskazując, że placówka nie uzyskała zlecenia od powiatu na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, twierdząc, że wpis do rejestru jest warunkiem koniecznym do ubiegania się o zlecenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi radcy prawnego W. M. na akt Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nieuzyskania wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa - skargę oddala -
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. ([...] maja 2013 r. – data wpływu do organu) radca prawny W. M. zwrócił się do Wojewody o wpisanie Placówki Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł. (określanej dalej: PSPP) do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...]. Powyższy wniosek złożony został na podstawie art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. – zwana dalej "ustawą"). Uzasadniając wniosek strona wskazała, że nazwa niepublicznej placówki specjalistycznego poradnictwa brzmi: Placówka Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł. Podmiotem prowadzącym PSPP jest Kancelaria Radcy Prawnego W. M. PSPP została wydzielona organizacyjnie jako komórka Kancelarii, działa na podstawie regulaminu organizacyjnego. Osobą kierująca PSPP jest J. L. Jednostka ta realizuje wyłącznie specjalistyczne poradnictwo prawne, z zakresu wynikającego z art. 46 ust. 2 ustawy i obejmuje informacje o obowiązujących przepisach prawa: rodzinnego
i opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego, ochrony praw lokatorów. W dalszej części wniosku wskazano adres siedziby PSPP, godziny pracy (dyżury). Dodatkowo zawnioskowano o zamieszczenie w kolumnie 9.Rejestru (Uwagi) adnotacji, że poradnictwo prawne realizowane jest w ramach wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata. Zawnioskowano także o wydanie, z chwilą dokonania wpisu, zaświadczenia o numerze wpisu i treści wpisu w celu powoływania się na ten wpis w obrocie prawnym.
W odpowiedzi na ww. wniosek – pismo z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] - Wojewoda, wskazując na art. 19 pkt 2 ustawy, zwrócił się do wnioskodawcy o przesłanie dokumentu potwierdzającego realizację zadania (prowadzenie specjalistycznego poradnictwa) przez Kancelarię Radcy Prawnego, na zlecenie powiatu. Jednocześnie zwrócono się o przesłanie informacji czy świadczenie usług w ww. zakresie na rzecz osób i rodzin mających trudności lub wykazujących potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych jest odpłatne.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Radca Prawny W. M. poinformował organ, że z uwagi na brak wpisu
w rejestrze jednostek specjalistycznego poradnictwa (który stanowi warunek legalnego wykonywania zadań określonych w art. 46 ustawy), Kancelaria dopiero po uzyskaniu takiego wpisu będzie ubiegała się o zawarcie z właściwymi jednostkami samorządu terytorialnego umowy w celu uzyskania zlecenia na wykonywanie poradnictwa. Aktualnie poradnictwo nie jest świadczone na rzecz beneficjentów pomocy społecznej, dlatego nie można mówić o zasadach odpłatności usług. Te zasady uregulują umowy zawarte w przyszłości z powiatem (powiatami), stosownie do obowiązujących przepisów.
W odpowiedzi na wniosek, udzielonej pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] Wojewoda poinformował, że Placówka Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł. nie uzyskała wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 19 pkt 2 ustawy prowadzenie specjalistycznego poradnictwa należy do zadań własnych powiatu. Pomocy w postaci poradnictwa udzielają powiatowe centra pomocy rodzinie i inne jednostki organizacyjne pomocy społecznej prowadzone przez powiat oraz jednostki organizacyjne niepubliczne realizujące zadania, w tym na zlecenie powiatu. Organ zaznaczył, że z uwagi na fakt, że utworzonej przez r. pr. W. M. placówce nie została przekazana przez powiat realizacja zadania wynikającego z art. 46 ust. 2 ustawy (specjalistyczne poradnictwo prawne), nie jest ona jednostką specjalistycznego poradnictwa (w rozumieniu przepisów ustawy) podlegającą obowiązkowi wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa, prowadzonego przez Wojewodę.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) radca prawny W. M. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieuprawnionym wydaniu aktu z dnia [...] czerwca 2013 r. odmawiającego wpisania PSPP w Ł. do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...]. Zarzucono, że odmowa wpisu nastąpiła z naruszeniem art. 46 i art. 46a ustawy, gdyż podmiot żądający wpisu spełnił wszystkie wymogi ustawowe a nawet wymogi stawiane przepisami prawa, które zostały ustanowione w nielegalny sposób tzn. wprowadzone w drodze aktu wewnętrznego kierownictwa – w szczególności § 5 i § 7 i § 8 zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...].03.2011 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu prowadzenia rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa.
Zdaniem składającego wezwanie uzyskanie wpisu do rejestru jest warunkiem przystąpienia do wykonywania działalności w charakterze placówki specjalistycznego poradnictwa prawnego. Placówka działająca w obrocie prawnym, w tym realizująca umowy zawierane z powiatami, bez wymaganego wpisu – działałaby nielegalnie. Składający wezwanie podał, że wpis umożliwia dopiero zawarcie umowy, stanowi ujawnienie informacji o spełnieniu przez podmiot wymogów stawianych placówce. Nadto zarzucił, że wydanie aktu przez pracownika Urzędu Wojewódzkiego, zamiast przez Wojewodę, odbyło się bez podstawy prawnej, gdyż do aktu w przedmiocie wpisu do rejestru nie znajdują zastosowania przepisy o postępowaniu jurysdykcyjnym.
Organ ustosunkował się do tego wezwania w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] podając, że nie uwzględnia zarzutów podniesionych w wezwaniu, co w konsekwencji nie daje podstaw do dokonania wpisu PSPP w Ł. do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...].
Wojewoda podtrzymując argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wskazał, że zgodnie z art. 46a ustawy rejestr jednostek specjalistycznego poradnictwa prowadzony jest przez Wojewodę. Do tego rejestru wpisuje się jednostki, które na terenie województwa [...] prowadzą specjalistyczne poradnictwo, w rozumieniu art. 46 ustawy. Wpisowi do rejestru podlegają jednostki organizacyjne pomocy społecznej, które w ramach zadań ustawowych i statutowych realizują dodatkowo specjalistyczne poradnictwo a także odrębne jednostki specjalistycznego poradnictwa, świadczące tego rodzaju pomoc. Powołując się na art. 19 pkt 2 ustawy organ podał, że prowadzenie specjalistycznego poradnictwa należy do zadań własnych powiatu. Pomocy w postaci poradnictwa udzielają powiatowe centra pomocy rodzinie i inne jednostki organizacyjne pomocy społecznej prowadzone przez powiat oraz jednostki organizacyjne niepubliczne, realizujące zadania, w tym zakresie na zlecenie powiatu. Dopiero przekazanie przez powiat realizacji zadania wynikającego z art. 46 ust. 2 ustawy (specjalistyczne poradnictwo prawne) Placówce Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł. jako placówce niepublicznej, będzie podstawą do uznania jej za jednostkę specjalistycznego poradnictwa w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej a w konsekwencji do dokonania wpisu do rejestru.
Odnośnie zarzutu wydania kwestionowanego aktu bez podstawy prawnej tj. przez pracownika urzędu zamiast Wojewodę organ wskazał, że jest on chybiony
i nieuzasadniony. Podał, że zakres udzielonego upoważnienia dla zastępcy Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej – M. P. uwzględnia sprawy związane z prowadzeniem rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na akt Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. złożył radca prawny W. M. Zawnioskował o uchylenie zaskarżonego aktu w całości, uznanie prawa do uzyskania wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...], rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że odmowa wpisu nastąpiła
z naruszeniem art. 46 i art. 46a ustawy i podtrzymał stanowisko zaprezentowane
w dotychczas składanych pismach. Podkreślił, że w jego ocenie uzyskanie wpisu
w rejestrze jest warunkiem przystąpienia do wykonywania działalności w charakterze placówki specjalistycznego poradnictwa prawnego. Placówka zawierając i realizując umowy zawierane z powiatami, działałaby nielegalnie. Dopiero wpis umożliwia zawarcie umowy, w drodze stosownej procedury zamówień publicznych, po ogłoszeniu takiego zamówienia przez powiat. Stanowi także informację o spełnieniu przez podmiot wymogów stawianych placówce poradnictwa specjalistycznego. Wskazano, że w ogłoszeniach o składaniu ofert, powiaty wymagają od potencjalnych kontrahentów legitymowania się statusem placówki wpisanej do rejestru. Końcowo podtrzymano zarzut wydania kwestionowanego aktu bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w okolicznościach sprawy nie doszło do naruszenia art. 46 i art. 46a ustawy. Dodatkowo wskazał, że poradnictwo specjalistycznie w tym poradnictwo prawne jest zadaniem własnym powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego (art. 19 pkt 2 ustawy). Poradnictwo prawne polega przede wszystkim na udzielaniu informacji w zakresie obowiązującego prawa w dziedzinach: prawo rodzinne i opiekuńcze, zabezpieczenie społeczne, ochrona praw lokatorów. Zapewnienie poradnictwa prawnego w tym zakresie realizowane jest przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej, którymi są w powiatach powiatowe centra pomocy rodzinie oraz inne jednostki organizacyjne pomocy społecznej prowadzone przez powiat, w tym ośrodki poradnictwa specjalistycznego. Na podstawie art. 25 ustawy zadanie to może być zlecane do realizacji przez podmioty niepubliczne. Organ zaznaczył, że wbrew twierdzeniom skarżącego, do zlecania tych zadań zastosowanie znajdują przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie a nie przepisy ustawy o zamówieniach publicznych.
Za niezasadny organ uznał zarzut o nielegalności zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie określenia wzoru oraz sposobu prowadzenia rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...]. Podał, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) wojewoda wykonując swoje zadania wydaje zarządzenia, w tym zadanie prowadzenia rejestru placówek poradnictwa specjalistycznego (art. 22 pkt 4 ustawy). Jako chybiony organ uznał także zarzut wydania aktu bez podstawy prawnej. Raz jeszcze przypomniał, że akt wydany został na podstawie i w ramach upoważnienia udzielonego przez Wojewodę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a jedynym jej kryterium, o ile ustawy nie stanowią inaczej, jest legalność czyli zgodność z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące określonego uprawnienia lub obowiązku.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że uwzględniając wniosek skarżącego, skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest akt (pismo z dnia [...] czerwca 2013 r.) Wojewody [...], wydany na skutek wniosku radcy prawnego W. M., odmawiający wpisania Placówki Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł. do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...].
Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu skierowanie do organu żądania wpisu danej placówki do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Odnosząc się do żądania wpisu do przedmiotowego rejestru organ podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a..
Wniesienie skargi w oparciu o ten przepis wymaga zachowania trybu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., tj. uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sposób liczenia 30 – dniowego terminu do wniesienia takiej skargi został wskazany w art. 53 § 2 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący terminu tego dochował, wzywając Wojewodę [...] do usunięcia naruszenia prawa pismem złożonym [...] czerwca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), po wydaniu w dniu [...] czerwca 2013 r. aktu Wojewody odmawiającego wpisu do rejestru a następnie składając w dniu [...] lipca 2013 r. skargę do sądu administracyjnego (po uprzednim otrzymaniu w dniu [...] lipca 2013 r. odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa).
W świetle poczynionych wcześniej wywodów skarżący dochował formalnych warunków do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Jak wcześniej wskazano przedmiotem skargi jest akt (pismo) Wojewody [...], którym odmówiono wpisu Placówki Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł., której podmiotem prowadzącym jest Kancelaria Radcy Prawnego W. M., do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...].
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w art. 19 ust. 2 przewiduje, że prowadzenie specjalistycznego poradnictwa należy do zadań własnych powiatu, natomiast stosownie do art. 22 pkt 4 tej ustawy do zadań wojewody należy prowadzenie rejestru m.in. jednostek specjalistycznego poradnictwa. Zaznaczenia wymaga, że poradnictwo specjalistyczne jest zaliczane do świadczeń niepieniężnych pomocy społecznej, których przyznawanie nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Przyjmuje postać usług publicznych. Wykonywane jest wobec osób i rodzin a jego celem jest udzielenie wsparcia w sytuacjach trudnych, kryzysowych. Pomoc zaś polega na udzieleniu informacji, porad. Ustawa o pomocy społecznej dzieli poradnictwo specjalistyczne na trzy kategorie: prawne, psychologiczne i rodzinne. Nie jest to katalog zamknięty. Poradnictwo prawne realizuje się poprzez udzielenie informacji o obowiązujących przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego, ochrony praw lokatorów (art. 46 ust. 1 i 2 ustawy). Zapewnienie poradnictwa prawnego w powyższym zakresie jest zadaniem samorządu terytorialnego. Jak wyżej wskazano jest zadaniem własnym powiatu i wykonywane jest przez placówki poradnictwa będące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej (por. I. Sierpowska, Komentarz do art. 46 ustawy, zamieszczony
w Systemie Informacji Prawnej Lex).
Nadzór nad działalnością jednostek specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, oraz ośrodków wsparcia, domów pomocy społecznej i ośrodków interwencji kryzysowej sprawuje starosta (art. 112 ust. 8 ustawy). Tworzenie publicznych jednostek poradnictwa specjalistycznego odbywa się w drodze uchwał właściwych organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Jednakże stosownie do treści art. 25 ustawy, organy administracji rządowej i samorządowej, mogą zlecać realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania organizacjom pozarządowym, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz podmiotom wymienionym
w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzącym działalność w zakresie pomocy społecznej, zwanych dalej "podmiotami uprawnionymi" (ust. 1). Zlecanie realizacji zadań
z zakresu pomocy społecznej nie może obejmować:
1) ustalania uprawnień do świadczeń, w tym przeprowadzania rodzinnych wywiadów środowiskowych;
2) opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne;
3) wypłaty świadczeń pieniężnych (ust. 2 art. 25). Zlecenie realizacji zadania
z zakresu pomocy społecznej odbywa się po uprzednim przeprowadzeniu konkursu ofert (ust. 4). Do zlecania zadań, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (ust. 5).
Powyższy przepis normuje zatem zlecanie zadań pomiędzy organami administracji publicznej a podmiotami niepublicznymi w dziedzinie pomocy społecznej. Zgodnie z przyjętym w doktrynie poglądem zlecenie następuje najczęściej na rzecz różnych organizacji, ale i osób fizycznych. Zlecanie zadań
z zakresu pomocy społecznej jest uprawnieniem organów administracji rządowej
i samorządu terytorialnego. Zlecenie może dotyczyć zadań, które ustawowo przekazane są do realizacji organowi administracji publicznej. Ich zleceniu towarzyszy dofinansowanie ich realizacji przez osoby i instytucje przyjmujące zlecenie. Możliwe są dwa rozwiązania: podmiot publiczny może zlecić podmiotowi niepublicznemu realizację całego zdania z zakresu pomocy społecznej udzielając dotacji lub też jednostka niepubliczna może zostać włączona w realizację określonego zadania i w tym zakresie uzyskać dofinansowanie. Ustawa określa jednostki przyjmujące zadania do realizacji mianem podmiotów uprawnionych. Przy czym wspólnym zastrzeżeniem dla wszystkich pomiotów uprawnionych jest wymóg prowadzenia działalności w sferze pomocy społecznej. Podkreślenia wymaga, że przejmowanie zadań z zakresu pomocy społecznej odbywa się na podstawie zlecenia (por. I. Sierpowska, Komentarz do art. 25 ustawy, zamieszczony
w Systemie Informacji Prawnej Lex).
Ustawa o pomocy społecznej normując tryb zlecenia zadań, wyraźnie w art. 25 ust. 4 i 2 wskazuje, że do zlecania zadań stosuje się przepisy ustawy
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a samo zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej odbywa się po uprzednim przeprowadzeniu konkursu ofert.
Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że do zlecania powyższych zadań zastosowanie znajdują przepisy ustawy o zamówieniach publicznych.
Wskazać także należy, że na mocy art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 10 czerwca
2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 125, poz. 842) dodany został art. 46a ustawy
o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego poradnictwa (ust. 1). Rejestr jest jawny (ust. 2). Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogłasza rejestr w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej (ust. 3). Wprowadzona regulacja zobowiązywała i nadal zobowiązuje Wojewodę do prowadzenia (od 1 sierpnia 2010 r.) rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa. Zgodzić należy się z poglądem wyrażonym w Komentarzu do ustawy
o pomocy społecznej, autorstwa m.in. Wojciecha Maciejki (wydanie IV, LexisNexis, Warszawa, 2013), że ustawa o pomocy społecznej nie tworzy żadnych warunków wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa. Nie określa szczegółowych zasad i trybu wykonania tego zadania przez wojewodę. Wydaje się jednak, że do takiego rejestru winny być wpisane wszystkie jednostki realizujące na terenie danego województwa zadania specjalistycznego poradnictwa czyli takie jednostki organizacyjne pomocy społecznej, które w ramach swoich zadań ustawowych i statutowych realizują poradnictwo specjalistyczne oraz odrębne (niepubliczne) jednostki specjalistycznego poradnictwa, którym zlecono realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, w którym mieści się prowadzenie specjalistycznego poradnictwa określonego w art. 46 ustawy. Przed dokonaniem wpisu Wojewoda winien zbadać warunki stawiane jednostkom poradnictwa specjalistycznego.
Nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że wpis do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa nie jest decyzją administracyjną, lecz czynnością materialnotechniczną. Odmowa zaś wpisu do rejestru, wbrew stanowisku zawartemu we wskazanym powyżej Komentarzu autorstwa m.in. Wojciecha Maciejki, nie wymaga zachowania formy decyzji administracyjnej, lecz jest możliwa w formie pisma. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wojewoda pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., po rozpoznaniu wniosku radcy prawnego W. M., odmówił dokonania wpisu Placówki Specjalistycznego Poradnictwa Prawnego w Ł. do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa Województwa [...].
W świetle poczynionych wcześniej wywodów, zdaniem orzekającego Sądu Wojewoda prawidłowo zastosował tryb rozstrzygnięcia kwestii wpisu do rejestru jednostek poradnictwa specjalistycznego, kierując pismo, będące aktem organu.
Zauważyć także należy, że pojęcie "rejestr" oznacza najczęściej spis /zwykle alfabetyczny/, wykaz, listę (patrz: Mały Słownik Języka Polskiego – Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997). Zatem zostają do niego wpisane (spisane, wciągnięte do rejestru) podmioty, które spełniają już kryteria dla których ten rejestr został utworzony.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, wpisanie danego podmiotu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa jest czynnością wtórną w stosunku do nabycia uprawnień do realizacji zleconego zadania (m.in. specjalistycznego poradnictwa prawnego). Innymi słowy najpierw to podmiot publiczny winien zlecić podmiotowi niepublicznemu realizację całego zdania
z zakresu pomocy społecznej udzielając dotacji lub też jednostka niepubliczna winna zostać włączona w realizację określonego zadania i w tym zakresie uzyskać dofinansowanie. Dopiero później po przedłożeniu, przez taki podmiot m.in. umowy
z jednostką samorządu terytorialnego w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej, w którym mieści się prowadzenie specjalistycznego poradnictwa określonego w art. 46 ustawy, dany podmiot może uzyskać wpis do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa. Gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami, pozostają w ocenie Sądu, twierdzenia skarżącego jakoby w ogłoszeniach o składaniu oferty (w trybie konkursowym) powiaty wymagały od potencjalnych kontrahentów legitymowania się statusem placówki wpisanej do rejestru
Zauważyć dodatkowo należy, że zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda określił wzór oraz sposób prowadzenia rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa województwa podkarpackiego. W § 3 tego zarządzenia wskazano, że do rejestru wpisuje się jednostki, które na terenie województwa [...] prowadzą specjalistycznego poradnictwo w rozumieniu art. 46 ustawy o pomocy społecznej tj. w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązaniu swoich problemów życiowych, bez względu na podsiadany dochód. Natomiast w § 4.1 wskazano, że wpisowi do rejestru podlegają: jednostki organizacyjne pomocy społecznej, które w ramach swoich zadań ustawowych i statutowych realizują dodatkowo specjalistyczne poradnictwo (pkt 1) oraz odrębne jednostki specjalistycznego poradnictwa, świadczące tego rodzaju pomoc (pkt 2). Z powyższego wynika zatem, że o wpisie do rejestru decyduje fakt, że dana jednostka już w ramach swoich statutowych i ustawowych zadań realizuje dodatkowo poradnictwo specjalistyczne lub odrębna jednostka świadczy już tego rodzaju pomoc.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut o nielegalności ww. Zarządzenia Wojewody z dnia [...] marca 2011 r. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 22 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej do zadań wojewody należy prowadzenie rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa. Stosownie zaś do treści art. 17 ustawy
z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2009 r nr 31, poz. 206 ze zm.) wojewoda, w celu realizacji powierzonych mu zadań, wydaje zarządzenia.
Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut wydania będącego przedmiotem skargi aktu przez pracownika urzędu wojewódzkiego, zamiast przez Wojewodę, bez podstawy prawnej. W nadesłanych do tut. Sądu aktach administracyjnych zalega wydane przez Wojewodę [...] upoważnienie z dnia [...] lutego 2013 r. (znak: [...]) dla M. P. – zastępcy Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w [...] upoważniające wyżej wymienioną do załatwiania w imieniu Wojewody spraw w nim określonym, w tym do wydawania decyzji i wykonywania czynności związanych m.in. z prowadzeniem rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa (pkt I lit. i upoważnienia). Powyższe upoważnienie zostało wydane na podstawie art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, który to przepis stanowi lex specialis do art. 268a k.p.a. i jest związany z dekoncentracją zadań, tzw. dekoncentracją wewnętrzną. Oznacza to, że organ może upoważniać pracowników urzędu wojewódzkiego do załatwiania spraw w jego imieniu, a upoważnienie wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu w prawnych formach, z tym że upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym - nosicielem kompetencji, lecz pełni - w granicach określonych w upoważnieniu - jedynie funkcję tego organu. Ponieważ działania podmiotu upoważnionego zaliczane są na rachunek organu upoważniającego, traktowane są jako rozstrzygnięcia samego organu upoważniającego (por. postanowienie NSA z dnia 11.03.2011 r., sygn. akt I OZ 148/2011, Lex Polonica nr 2480512)
Uwzględniając powyższy stan rzeczy, Sąd stwierdza, że zakwestionowany
w niniejszej sprawie akt (pismo z dnia [...] czerwca 2013 r.) zostało wydane przez osobę, działającą na podstawie i w ramach upoważnienia organu.
Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę radcy prawnego W. M. Uwzględniając wniosek skarżącego, stosownie do treści art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednoosobowym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło