II SA/Rz 816/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej odnośnie wykonanych robót budowlanych -skargę oddala- II SA/Rz 816/05 Uzasadnienie Przedmiotem skargi H. i T. W. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dn.[...].07.2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia od postanowienia wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dn.[...].05.2005r. Nr [...] w przedmiocie przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej budynku garażowego. Tym ostatnim postanowieniem PINB zmienił własne postanowienie z [...].01.2000r. Nr [...], w którym zobowiązano H. i T. W. do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej budowlanej budynku garażowego dobudowanego do budynku mieszkalnego na dz. nr ewid. 2465 w obr. 219 w R. przy ul.W. wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonanych robót i zgodności obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi. Postanowienie PINB z [...].01.2000r. wydano na podstawie art.56 ustawy z 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm., zwane dalej Upb z 1974). H. i T. W. wnieśli zażalenie na postanowienie PINB z [...].01.2000r., a WINB postanowieniem z [...].01.2002r. Nr [...] stwierdził jego niedopuszczalność. Skargę H. i T. W. na to ostatnie postanowienie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z [...].06.2004r. SA/Rz 198/02. Po zwrocie sprawy przez Sąd PINB postanowieniem z [...].05.2005r. zmienił własne postanowienie z [...].01.2000r. w ten sposób, iż zobowiązał H. i T. W. do przedłożenia technicznej ekspertyzy określającej prawidłowość wykonanych robót przy realizacji budynku garażowego dobudowanego do budynku mieszkalnego i określił termin wywiązania się z tego obowiązku na dzień [...].09.2006r.. W podstawie prawnej tego postanowienia organ powołał m.in. art.56 Upb z 1974r oraz art.123, 124 i 77 § 2 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.). Postanowienie zawiera wskazówkę, iż nie służy na nie zażalenie. Postanowienie doręczono H. i T. W. w dn.[...].05.2005r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). W dn.[...].05.2005r. H. i T. W. wnieśli pismo procesowe określone jako zażalenie na postanowienie PINB z [...].05.2005r., twierdząc iż doręczono im je w dn.[...].05.2005r. W zażaleniu zarzucili iż organ nie mógł zmieniać własnego postanowienia, które było rozpatrywane przez "instancję nadrzędną tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zostało utrzymane w mocy przez niego a następnie rozpatrywane przez następną instancje nadrzędną jaka jest Wojewódzki Sąd Administracyjny i również utrzymane w mocy i zwrócone do realizacji". Żalący się wywodzą, iż posiadali mapę z 1997r., gdzie naniesiono garaż, zaskarżone postanowienie wydano na skutek inspiracji donosem sąsiada Z. K., ekspertyzę sporządza się w wyjątkowych sytuacjach, nadto nie zawiadomiono o jego wydaniu innych sąsiadów – właścicieli działek graniczących z działką nr 2465, a ograniczono się do osoby, która wniosła donos. Postawiono także zarzut oparcia się przez organ na przepisach prawa budowlanego z 1994r., co sprawia iż wydano postanowienie z naruszeniem prawa stosując jego wsteczne działanie. Opisanym na wstępie postanowieniem WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, iż PINB wydał postanowienie zmieniające własne postanowienie z [...].01.200r. na podstawie art.56 Upb z 1974r.. Takie działanie organu ma charakter dowodowy, a przepis prawa materialnego nie przewiduje możliwości wniesienia zaskarżenia. Przywołano także treść art.77 § 2 k.p.a., wedle którego organ może w każdym stadium zmienić lub uchylić swoje postanowienie odnośnie przeprowadzenia dowodu. Także i przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o art.77 § 2 k.p.a.. Skargę na postanowienie WINB wnieśli do WSA w Rzeszowie H. i T. W. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucają, iż organ II instancji nie mógł powołać w swym rozstrzygnięciu art.134 w zw. z art.144 k.p.a., uznając iż przepisy te nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Zarzucono także, iż organ zażaleniowy uchylił się od rozpatrzenia zarzutów wobec postanowienia wydanego przez organ I instancji, nadto skarżący wywodzą, iż wbrew organom orzekającym w sprawie postanowienie PINB nie ma charakteru dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. W piśmie procesowym złożonym przed rozprawą skarżący podtrzymali swe zarzuty, dodatkowo eksponując iż pozbawiono strony uprawnień procesowych w aspekcie braku doręczenia rozstrzygnięcia pozostałym właścicielom działek sąsiednich w stosunku do działki skarżących. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Skarga nie jest uzasadniona. PINB prowadził postępowanie w sprawie dobudowanego przez H. i T. W. garażu do budynku mieszkalnego na działce nr 2465 przy ul.W. w R. na skutek podania Z. K. wobec konfliktu sąsiedzkiego mającego mieć związek z odprowadzaniem wód opadowych na działkę zawiadamiającego. Z uwagi, iż organ nadzoru budowlanego ustalił, iż dobudowa miała charakter samowolny i miała miejsce w latach 1986-1988 w sprawie miało zastosowanie Upb z 1974r.. Wydając postanowienie w dn.[...].01.2000r. PINB w R. zobowiązał inwestorów do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej dobudowanego garażu wraz ze stosowną ekspertyzą. H. i T. W. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, które utrzymał w mocy WINB postanowieniem z dn.[...].03.2000r. Nr [...]. To z kolei postanowienie na skutek skargi inwestorów było przedmiotem, kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dn.14.11.2001r. SA/Rz 548/00 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie stwierdził nieważność postanowienia WINB z dn.[...].03.2000r.. Sąd powołując także w uzasadnieniu inne orzeczenia w podobnych sprawach zajął stanowisko, iż postanowienie podjęte w toku postępowania w sprawie wybudowanego obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami ma charakter dowodowy i nie przysługuje na nie zażalenie, może zaś być przedmiotem kontroli w odwołaniu do wydanej w sprawie decyzji. Na wydane w trybie art.56 Upb z 1974r. nie służy zażalenie, zatem wydane postanowienie przez WINB z dn.[...].03.2000r. uznano za pozbawione podstawy prawnej. Będąc związanym tym wyrokiem, na zasadzie art.30 ustawy z dn.11.05.1974r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia H. i T. W. na postanowienie PINB z [...].01.2000r. Skargę na to postanowienie oddalił WSA wyrokiem z 9.06.2004r. SA/Rz 198/02. Można zatem skutecznie twierdzić, że w sprawie Sąd orzekający obecnie jest związany uprzednio wydanymi wyrokami, a to na podstawie art.153 Ppsa oraz art.99 ustawy z dn.30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa). Zgodnie z art.99 Pwsa ocena wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art.100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wyrok SA/Rz 548/00 wiąże zatem w sprawie oceną iż postanowienie PINB wydane na podstawie art.56 Upb nie jest zaskarżalne zażaleniem. Z kolei wyrok SA/Rz 198/02 oddalający skargę na postanowienie w sprawie niedopuszczalności zażalenia od postanowienia wydanego na podstawie cyt. wyżej przepisu Upb z 1974 oznacza akceptację sądu administracyjnego dla takiego rozstrzygnięcia procesowego. PINB zmienił własne postanowienie z dn.[...].01.2000r., niemniej jednak nadal ma ono za podstawę prawną art.56 Upb z 1974r., tym samym pozostają aktualne poglądy wyrażone w wyroku SA/Rz 548/00 odnośnie niedopuszczalności zaskarżenia tego typu postanowienia w drodze zażalenia. Zasadnie zatem WINB powołując się na dyspozycję art.134 w zw. z art.144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W ocenie Sądu zarzuty braku udziału w postępowaniu pozostałych właścicieli działek sąsiednich nie są trafne. Zaskarżone postanowienie doręczono wyłącznie skarżącym. Stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia nie rodzi dla właścicieli działek sąsiednich żadnych praw, ani nie ustanawia dla nich żadnych obowiązków. Sprawa, w której wydano postanowienie przez organ I instancji odnosi się do kwestii ewentualnego zalegalizowania popełnionej przez inwestorów samowoli budowlanej. To czy doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, poza niewątpliwym brakiem legitymowania się przez skarżących pozwoleniem na budowę przedmiotowego garażu, a w konsekwencji tego naruszenia nastąpiło także takiego rodzaju skutki, które mogą oddziaływać na sferę praw i obowiązków innych osób, w szczególności właścicieli działek sąsiednich w stosunku do nieruchomości, na której zlokalizowany jest przedmiotowy garaż, a więc wpływać także na ustalenie kręgu stron postępowania, będzie można rozstrzygnąć dopiero po przedstawieniu przez inwestorów żądanej przez organ nadzoru budowlanego ekspertyzy. Jeśli z poczynionych ustaleń okaże się, iż lokalizacja garażu i sposób wykonania przy nim robót budowlanych nie prowadziło do naruszeń obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, to wyłącznie inwestorom przysługiwać będzie prawo strony w postępowaniu zmierzającym do zalegalizowania popełnionej samowoli. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną i działając na podstawie art.151 Ppsa skargę oddalono. 1.06.06 mk