II SA/Rz 817/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 817/05 UZASADNIENIE Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. P., na podstawie art.10 ust.4 pkt 2, art.2 ust.l pkt 2 lit.c ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz.1001 ze zm.) - orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] czerwca 2005r. o utracie przez T. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2005r. oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem [...] lutego 2005r. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że T. P. został zarejestrowany w PUP w R. w dniu [...].02.2005r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia [...].02.2005r. Zaskarżoną decyzją Starosta na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99 poz. 1001) pozbawił stronę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, gdyż w dniu rejestracji T. P. nie spełniał ustawowych warunków statusu osoby bezrobotnej: wyrokiem z dnia [...].03.2005r. sygn. [...] uzyskał zasiłek rehabilitacyjny za okres [...].08.2004r. –[...].02.2005r. Odwołanie od tej decyzji wniósł T. P. Wskazał w nim, że był zatrudniony w [...] do [...] maja 2002r. po czym był na zasiłku chorobowym 9 m-cy. Następnie szczegółowo przedstawił okoliczności dotyczące przyznania świadczenia rehabilitacyjnego konkludując, że nie znając treści orzeczenia lekarza sądowego w dniu [...] lutego 2005r. zgłosił się do PUP w celu rejestracji. Rozprawa o przyznanie zasiłku rehabilitacyjnego odbyła się dopiero [...] marca 2005r. a wyrównanie zasiłku rehabilitacyjnego otrzymał dopiero końcem kwietnia 2005r. Nadmienił, że nie zdawał sobie sprawy, że naruszył przepisy. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że na art.2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99 poz. 1001) który stanowi, że bezrobotnym jest osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego. Natomiast w aktach sprawy znajduje się pismo ZUS-u z dnia [...] maja 2005r. informujące PUP w Rzeszowie o dokonaniu wypłaty T. P. zasiłku rehabilitacyjnego za okres od [...] sierpnia 2004r. do [...] lutego 2005r. Skoro więc T. P. pobierał świadczenia rehabilitacyjne do [...] lutego 2005r. to należało stwierdzić, że w dacie rejestracji nie spełniał on warunków nabycia statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Wobec tego zasadnie orzeczono o utracie przez T. P. statusu bezrobotnego z dniem [...] lutego 2005r. i utracie prawa do zasiłku z dniem [...] lutego 2005r. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że T. P. nie może nabyć statusu bezrobotnego z datą [...] luty 2005r., ponieważ zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra i Gospodarki Pracy z dnia 26 listopada 2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 262 poz. 2607) rejestracja bezrobotnego oraz poszukującego pracy następuje w dniu przedłożenia dokumentów (...), po poświadczeniu przez bezrobotnego lub poszukującego pracy własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie rejestracyjnej. Jak wynika z tego przepisu rejestracja jest czynnością materialno-techniczną i ma ona charakter wszczęcia postępowania na wniosek strony. Na decyzją tą skargę wniósł T. P. podnosząc, że w dniu rejestracji nie wiedział o rozstrzygnięciu w sprawie prawa do zasiłku rehabilitacyjnego i w dniu składania oświadczenia było ono zgodne z prawdą. Na tej podstawie domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania statusu osoby bezrobotnej od [...[.02.2005r. Wskazał przy tym na wyrok sygn. "II 1188/98", w którym dopuszczono możliwość takiego rozstrzygnięcia. Nadmienił, że utrzymanie w mocy decyzji PUP spowoduje dla niego nie tylko utratę prawa do pobranego zasiłku dla bezrobotnych ale będzie miało wpływ na niezaliczenie tego okresu jako okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego do przyszłej emerytury lub renty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. 1. Poza sporem pozostaje, że w dniu [...].02.2005r. skarżący dopełnił formalności w organie zatrudnienia związanych z rejestracją i decyzją z dnia [...].02.2005r. uznany został z dniem [...].02.2005r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...].02.2005r. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że w dniu rejestracji T. P. spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku. Również nie jest kwestionowane, iż wyrokiem z dnia [...].03.2005r. sygn. [...] skarżącemu przyznane zostało świadczenie rehabilitacyjne za okres od [...].08.2004r. do [...].02.2005r. Okoliczność ta - uzyskanie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w dacie rejestracji i przez następne 3 dni po tej dacie - legła u podstaw decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] czerwca 2005r. o utracie przez T. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2005r. oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem [...] lutego 2005r. Rozstrzygnięcie to oparte zostało na przepisie art.2 ust.l pkt 2 lit.c, art.9 ust.l pkt 14 lit.a i lit.b ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz.1001 ze zm.) oraz art.104 Kpa. 2. Prawem materialnym, na podstawie którego T. P. uznany został za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku są przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. nr 99 poz. 1001). W dacie rejestracji definicję "bezrobotnego" zawierał art.2 ust.l pkt 2 lit.c w brzmieniu: bezrobotnym - oznacza to osobę, (...), niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, bądź, jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli (...) nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego. Natomiast prawo do zasiłku normował art. 71 ust.l stanowiąc, że prawo to przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy (...). Z kolei art.9 pkt 14 lit.a) ustawy przewidywał, że do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy wydawanie decyzji o uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego. Unormowania te obowiązujące w dniu rejestracji, nie uległy zmianie w dacie wydawania decyzji objętej skargą. 3. Przenosząc wskazane regulacje na występujący w sprawie stan faktyczny podkreślić należy, że w dacie rejestracji, a to [...].02.2005r., T. P. spełniał warunki określone ustawą do nabycia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, bowiem był zdolny do pracy i nie pobierał świadczenia rehabilitacyjnego (dow. zaświadczenie w aktach adm.). Wobec tego decyzja organu I instancji z dnia [...].02.2005r. odpowiadała prawu i stała się ostateczna. Natomiast stan faktyczny uległ zmianie w dniu [...].03.2005r. w wyniku wyroku sądu powszechnego sygn. [...], którym skarżącemu przyznane zostało świadczenie rehabilitacyjne za okres od [...].08.2004r. do [...].02.2005r. Zatem dopiero wyrok sądu powszechnego przyznający świadczenie rehabilitacyjne stworzył nowy stan faktyczny. Okoliczność ta w ocenie organów obu instancji dawała podstawę do wydania decyzji o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, z dniem nabycia tych uprawnień, w oparciu o przepis art.9 pkt 14 lit.a ustawy o promocji zatrudnienia. Decyzja ta w ocenie Sądu rażąco narusza prawo. Wskazany ostatnio przepis daje organowi podstawę do wydawania trojakiego rodzaju decyzji: o uznaniu danej osoby za bezrobotną, o odmowie uznania osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego. W sprawie wydana została decyzja o utracie przez T. P. statusu bezrobotnego, a w konsekwencji prawa do zasiłku, począwszy od dnia nabycia tych uprawnień. "Utracić" - to zostać pozbawiony czegoś, przestać coś mieć (zob. Mały słownik języka polskiego - PWN Warszawa 1997, str.993). W niniejszej sprawie oznacza to, że decyzja o utracie statusu bezrobotnego może być wydana jedynie w sytuacji, gdy osoba nabywa taki status, przez jakiś okres jest osobą bezrobotną (ma taki status), a następnie przestaje spełniać przesłanki ustawowe osoby bezrobotnej. Rozważenia więc wymaga, jaki jest najkrótszy okres w świetle ustawy o promocji zatrudnienia, w którym osoba może mieć status bezrobotnego. Z przepisu art. 71 ust.1 ustawy wynika, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy. Wobec tego najkrótszym okresem pobierania zasiłku jest jeden dzień. Ponieważ ustawa o promocji zatrudnienia nie wskazuje najkrótszego okresu, w którym osoba może korzystać ze statusu bezrobotnego,. dlatego zasadnym jest stwierdzenie, że najkrótszym okresem korzystania ze statusu bezrobotnego jest również jeden dzień. Zatem dopiero po upływie takiego okresu - jednego dnia - można utracić status bezrobotnego, a w konsekwencji i prawo do zasiłku. Nie można natomiast "utracić" tych praw z dniem ich nabycia, skoro w dacie ich nabywania przysługiwały one stronie i to na podstawie ostatecznej decyzji. Przyjęcie za organami dopuszczalności orzekania o utracie statusu bezrobotnego z dniem nabycia tego prawa na skutek późniejszego orzeczenia sądu powszechnego prowadziłoby do akceptowania sytuacji, gdzie bez wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej strona zostałaby pozbawiona nabytych praw, a do takich sytuacji nie służy art.9 pkt 14 lit.a ustawy o promocji zatrudnienia. Należy bowiem podkreślić, że decyzja o utracie prawa z dniem nabycia w istocie jest równoznaczna w skutkach z decyzję o odmowie przyznania prawa. Ponieważ organy orzekły o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z dniem nabycia przez T. P. tych uprawnień, a więc rażąco naruszyły art.2 ust.l pkt 2 lit.c oraz art.9 pkt 14 lit.a ustawy o promocji zatrudnienia, dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Końcowo należy nadmienić, że wzruszenie decyzji ostatecznej (Starosty Powiatu z dnia [...].02.2005r. o uznaniu T. P. z dniem [...].02.2005r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia [...].02.2005r.) może nastąpić w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 155 Kpa). Należy przy tym mieć na uwadze, że stosowanie rygorów i środków dyscyplinujących przewidzianych ustawą o promocji zatrudnienia nie może oznaczać rezygnacji z konieczności dokładnego rozważenia wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony (art.7 Kpa) - zob. wyrok NSA z dnia 7.10.1998r., sygn. II SA 1188/98, LEX nr 41889.