II SA/Rz 818/06

Dnia 22 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2007 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie zawieszające postępowanie administracyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. I. kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi J. I. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2006 roku, nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2006 roku, nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 29 lipca 2005 roku do Urzędu Miasta [...] wpłynął wniosek J. I. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. 1946/1 obręb [...], położonej przy ul. C. w S. Decyzją z dnia [...] października 2005 roku, nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił J. I. ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego wskazanego w wyżej powołanym wniosku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że na terenie objętym wnioskiem brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodnie z art. 50 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 powoływana dalej jako upzp), realizacja planowanej inwestycji wymagała ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. Działając na podstawie art. 53 ust. 3 upzp organ przeprowadził analizę urbanistyczną złożonego wniosku i w oparciu o jej wyniki stwierdził, iż zamierzenie nim objęte nie spełnia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 upzp. Końcowo organ stwierdził, iż ustalenie warunków dla wnioskowany inwestycji w bliskim sąsiedztwie zabudowy wielorodzinnej, na terenach wymagających uporządkowania, z uwagi na położenie w dość eksponowanym miejscu, pozostawałoby w sprzeczności z art. 1 ust. 2 pkt 1 upzpz. Od decyzji tej, w dniu 18 października 2005 roku, odwołanie złożył J. I. Kwestionując poczynione przez organ ustalenia, że planowana przez niego inwestycja zakłóca ład architektoniczny zarzucił rażące naruszenie prawa i z tej przyczyny wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Motywując swoje rozstrzygnięcie SKO wskazało, iż postępowanie przed organem I instancji toczyło się z obrazą art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami, zwany dalej k.p.a.). Za strony postępowania organ słusznie przyjął-obok wnioskującego - władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej, której dotyczył wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Jednym z tych podmiotów była M. B. - władająca działką o nr ewid. 1444. Jak wynika z ustaleń organu M. B. zmarła w dniu 1974 roku. Spadek po niej nabyli J. S. i S. S. Z nieautoryzowanej notatki organu wynika, że J. S. zmarła w 1998 roku. Prowadzenie postępowania bez udziału następców prawnych J. S. i skierowanie do niej decyzji, stanowiło naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 30 § 4 i art. 77 § 1 k.p.a. Niezależnie od powyższych uchybień SKO wskazało, iż zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, które pod względem merytorycznym i prawnym odpowiadałoby przepisom prawa. Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 roku, nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że z uwagi na brak dokumentów sądowych w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po J. S. i S. S. oraz brak wiadomości o tym, czy działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, nie było możliwe zapewnienie udziału w postępowaniu ich następcom prawnym. Zażalenie na to postanowienie wniósł J. I. Zarzucił, iż było ono przedwczesne, ponieważ organ wydał je bez podjęcia należytych czynności skierowanych na ustalenie następców prawnych po J. S. i S. S. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] SKO uchyliło zaskarżone postanowienie. Podzielając argumentację zażalenia wskazało, iż organ pierwszej instancji wydał je bez podjęcia jakichkolwiek czynności mających na celu ustalenie kręgu następców prawnych po zmarłych stronach. Organ wskazał również, iż z treści zażalenia wynika, że J. I. posiada w tym zakresie stosowne informacje, jednakże dla właściwego toku postępowania niezbędne będzie uzyskanie sądowych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku. Stosując się do zaleceń organu II instancji Prezydent Miasta [...] zwrócił się do J. I. o przedłożenie sądowych stwierdzeń nabycia spadku po J. S. i S. S. Wezwania o analogicznej treści organ skierował również do F. S., J. S. i R. S. - podmiotów wskazanych przez J. I. jako następców prawnych zmarłych stron. W odpowiedzi na wezwanie J. I. oświadczył, iż żądanie organu nie ma podstaw prawnych. Żaden przepis k.p.a. nie formułuje bowiem obowiązku przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Za wystarczające należy uznać wskazanie następców prawnych, co też zostało przez niego uczynione. W piśmie z dnia 29 maja 2006 roku F. S. i J. S. oświadczyli, iż nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po S. S. R. S. w odpowiedzi na wezwanie przesłał kserokopie odpisu testamentu J. B. (S.), z którego wynika, iż jest on jej jedynym spadkobiercą. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] Prezydent Miasta[...] , uznając, iż nie jest w posiadaniu dokumentów pozwalających mu na ustalenie następców prawnych stron postępowania, zawiesił postępowanie administracyjne. Postanowienie to zostało przesłane stronom, w tym i J. I., który otrzymał je w dniu 14 czerwca 2006 roku. W dniu 26 czerwca 2006 roku osobiście wniósł on zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 roku SKO, uznając, iż termin do zaskarżenia postanowienia upłynął z końcem 22 czerwca 2006 roku, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W dniu 16 sierpnia 2006 roku J. I. wniósł skargę na wyżej wskazane postanowienie. Wskazując, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia było konsekwencja jego złego stanu zdrowia - dwa przebyte zawały serca, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Motywując zajęte stanowisko organ syntetycznie przedstawił stan faktyczny sprawy i powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu wskazał na zasadność wniosku o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. Stosownie do treści art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ów przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I oraz II instancji orzeczenia swoje kierowały do wnioskującego – J. I. - oraz do władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania. Wśród osób tych znajdowała się również T. I. jako współwładająca działką o nr ewidencyjnym 1946/2 (k. 7 akt administracyjnych). W konsekwencji uznania T. I. za stronę postępowania, kierowano do niej całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje wydane przez organy obu instancji, postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz postanowienie będące przedmiotem skargi. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu II instancji z dnia [...] listopada 2005 roku oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania z [...] stycznia 2006 roku, skierowanych do T. I, widnieje adnotacja "adresat zmarł" (k. 4 i 13). Identyczna informacja znajduje się również na potwierdzeniu odbioru postanowienia organu II instancji o uchyleniu w/w postanowienia (k. 14) oraz na potwierdzeniu odbioru zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2006 roku o stwierdzeniu uchybienia terminu do Wniesienia zażalenia (k.4). W toku postępowania sądowego Sąd ustalił, że T. I. zmarła 9 grudnia 2005 roku - skrócony odpis aktu zgonu (k. 18 akt sądowych), a więc w toku postępowania administracyjnego; po wydaniu przez organy I i II instancji decyzji w sprawie, jednakże przed wydaniem postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania, jak również przed wydaniem zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organami I i II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która skutkować musi uchyleniem zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia go poprzedzającego - z dnia [...] czerwca 2006 roku, nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie. Postępowanie administracyjne toczyło się bowiem bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron - władającej jedną z nieruchomości sąsiednich w stosunku do tej, której dotyczyły decyzje oraz postanowienia organów obu instancji. Oznacza to, iż krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny. Następcy prawni T. I. nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy. Przyjąć więc należy, iż wbrew treści art. 10 i 28 k.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy ponadto zwrócić uwagę, iż jako jedną ze stron postępowania - jako władającą działką o nr ewid. 1444 - organy przyjęły M. B. a następnie jej następców prawnych. Jak wynika z rejestru gruntów (k. 7), w rubryce dotyczącej w/w działki, jako władający wskazane zostały trzy podmioty – D. M., D. A. i B. M. Udział władającego M. B. został oznaczony symbolem sł. 1/1, natomiast udział władających D. M., D. A. symbolem ws. 1/2, Wzmiankowane oznaczenia, w ocenie Sądu sugerują, iż M. B. w stosunku do działki o nr ewid. 1444 posiada prawo służebności gruntowej, natomiast współwłaścicielami w częściach równych tej działki są D. M. i D. A. Okoliczności te nie zostały przez organy obu instancji wyjaśnione, w szczególności zaś nie sposób doszukać się w aktach administracyjnych uzasadnienia dla odmowy przyznania statusu strony M. D. i A. D. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy w sposób zgodny z przepisami procedury administracyjnej wyjaśnią wszystkie wyżej wskazane okoliczności, co pozwoli im właściwie ustalić krąg stron postępowania. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Mając całość powyższego na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając przy tym na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego uiszczony w sprawie wpis.