II SA/Rz 818/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego służbę wojskową -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego /dalej Szef WSW / utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu postanowienia Szef WSW wskazał, że odmowa wydania zaświadczenia dla S. K. potwierdzającego jego służbę w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w okresie od 12 kwietnia 1952 r. do 1 października 1952. wynika z faktu, że w zachowanych materiałach archiwalnych brak jest dokumentów potwierdzających przebywanie żalącego się w Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w R. koło S. Z zachowanych akt archiwalnych wynika tylko, że w dniu 1 października 1952 r. S. K. został zwolniony jako junak 53 Brygady Powszechnej organizacji "Służba Polsce". Organ odwoławczy wskazał również, że przywołane przez żalącego okoliczności jego pobytu w 53 brygadzie PO "Służba Polsce" wskazują, że w jednostce tej przebywał po 1949 r. Zatem do jego sytuacji nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniach pieniężnych i uprawnieniach przysługującym żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach ruch uranu i batalionach budowlanych /Dz.U. nr 60, z 2001 r., poz. 622 z późn.zm./, gdyż na podstawie tych regulacji mogą ubiegać się o pomoc tylko wcieleni do brygad "Służby Polsce" z poboru w 1949 r. Wniosek taki wynika z wykładni art. 104 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym /Dz.U. nr 6, poz. 46 ze zm./. Na podstawie tej regulacji tylko poborowi wykonujący w dniu wejścia w życie ustawy powszechny obowiązek przysposobienia zawodowego w formie pracy stawali się żołnierzami odbywającymi zastępczą służbę wojskową. Ponieważ żalący wskazał terminy inne niż w stosownych przepisach to należy przyjąć, że nie spełnia warunków ustawy z 1994 r. Z postanowieniem Szefa WSW nie zgodził się S. K. W skardze na postanowienie wniósł o uchylenie postanowień obu instancji, przesłuchanie świadków, zwolnienie z opłat i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi potwierdził fakt przebywania w okresie od 12 kwietnia 1952 r. do 1 października 1952 r. w 53 Brygadzie Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w R. koło S. Podkreślił, że skoro w dniu 1 października 1952 r. został z tej brygady zwolniony, to znaczy że wcześniej musiał być do niej wcielony. Wskazał również, że fakt służby w 53 Brygadzie mogą potwierdzić świadkowie. W odpowiedzi na skargę Szef WSW wniósł o jej oddalenie wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną, ani sformułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Mając na uwadze tak określony zakres sądowej kontroli Sąd stwierdza, że skarga S. K. nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jednoznacznie ustalono, że skarżący został zwolniony z 53 Brygady Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w R. w dniu 1 października 1952 r. Fakt ten wskazuje, że w tej brygadzie pełnił służbę oraz potwierdza, że miało to miejsce w 1952 r. Jednak ustalenie tych okoliczności nie może być oderwane od treści przepisów określających uprawnienia do świadczeń z tytułu pełnienia służby w jednostkach Powszechnej Organizacji "Służba Polsce". W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów orzekających w sprawie skarżącego, z którego wynika, że ustalenie przebiegu służby mogłoby mieć znaczenie tylko w sytuacji określonej treścią art. 1 ustawy z 2 września 1994 r. o świadczeniach pieniężnych i uprawnieniach /Dz.U. z 2001 r. nr 60, poz. 662 ze zm./. Przepis ten jednoznacznie stwierdza, że z przywilejów określonych ustawą mogą domagać się żołnierze z poboru z 1949 roku, którzy byli wcieleni do ponadkontyngentowych brygad "Służba Polsce" i przymusowo zatrudnieni w kopalniach i kamieniołomach. Zakres działania tego przepisu wyznaczony został treścią art. 104 ust. 2 ustawy z 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym /Dz.U. nr 6, poz. 46 ze zm./, który stanowił, że osoby wykonujące w dniu wejścia w życie ustawy czyli 29 maja 1950 r. służbę w brygadach PO "Służba Polsce" stają się z mocy prawa żołnierzami odbywającymi zastępczą służbę wojskową w ramach powszechnego obowiązku obrony. Zatem tylko do tych żołnierzy a wcześniej osób pełniących służbę w brygadach "Służba Polsce" mogą mieć zastosowanie przepisy ustawy z 2 września 1994 r. i dla takich osób może być wydawane zaświadczenie przez organy wojskowe. Akta sprawy potwierdzają, że skarżący nie spełnia warunków do nabycia uprawnień dla żołnierzy, dlatego też nie może domagać się wydania zaświadczenia potwierdzającego jego służbę w batalionach "Służby Polsce". Wniosek taki wynika z podanych i ustalonych faktów zwłaszcza okresu zwolnienia ze służby, które nastąpiło po okresach wskazanych w ustawie, a rozpoczęło się według skarżącego także poza nimi. Z tych względów Sąd przyjmuje, że pomimo uchybień proceduralnych stwierdzonych w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia nie można uwzględnić skargi, gdyż zaświadczenie odnosić miałoby się do sytuacji, która nie podlega stwierdzaniu w tej drodze. Przepisy prawa nie dają podstaw do przyjęcia, że każdy może uzyskać zaświadczenie kto służył w PO "Służba Polsce", ale wskazują konkretne podmioty, które takiego potwierdzenia mogą się domagać. Ponieważ skarżący nie należy do tej grupy to skargę jego należało uznać za niezasadną. Stąd Sąd mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.