II SA/Rz 819/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-11-10
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wszcząć postępowanie aktualizacyjne w ewidencji gruntów i budynków na wniosek podmiotu nieposiadającego interesu prawnego w sprawie, w szczególności Wójta Gminy?Ratio decidendi
Wójt Gminy nie posiada interesu prawnego do zainicjowania postępowania aktualizacyjnego w ewidencji gruntów i budynków, gdyż nie jest wymieniony w przepisach rozporządzenia w sprawie ewidencji jako podmiot uprawniony do składania takich wniosków. W związku z tym decyzja organu pierwszej instancji wydana na wniosek Wójta powinna zostać uchylona, a postępowanie umorzone. Postępowanie aktualizacyjne może być wszczęte z urzędu przez starostę, który jest zobowiązany do utrzymania aktualności ewidencji.Stan faktyczny
Starosta Powiatu dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości będącej własnością K. K. Wójt Gminy złożył wniosek o wszczęcie postępowania aktualizacyjnego, które zostało wszczęte i zakończone decyzją Starosty. K. K. wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając, że Wójt nie posiada interesu prawnego do zainicjowania postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o uchyleniu decyzji Starosty i umorzeniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania -skargę oddala-
Sygn. II SA/Rz 819/11
Uzasadnienie
Starosta Powiatu [...] po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. dokonał zmian użytków gruntowych i zmian w kartotece budynków w ewidencji gruntów i budynków gminy [...], obręb [...]. Na mocy powyższej decyzji Starosta w jednostce rejestrowej nr [...] utworzonej dla nieruchomości stanowiącej własność K. K. w działce nr 343/1 w miejsce dotychczasowego użytku rolnego zabudowanego pastwiskami trwałymi klasy czwartej oznaczonymi symbolem B/PsIV o powierzchni 0,14 ha wpisano tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B o pow. 0,14 ha, zaś w kartotece budynków utworzonej dla budynków o numerach ewidencyjnych 2, 3 i 4 usytuowanych na działce nr 343/1 zmieniono funkcje budynków z produkcyjnych, usługowych i gospodarczych dla rolnictwa na inne mieszkalne. W związku z tymi zmianami z konturu nr [...] wydzielono kontur [...] obejmujący działki nr 343/1 o pow. 0,14 ha.
Od decyzji Starosty odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej WINGiK) wniosła K. K. Odwołanie wniesiono w terminie i wynikało z niego, że strona jest niezadowolono z wydanego w sprawie jej własności rozstrzygnięcia.
W wyniku rozpoznania odwołania WINGiK wydał w dniu [...] lipca 2011 r. decyzję o nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. To rozstrzygnięcie umotywowano w sposób następujący: żądanie Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania jurysdykcyjnego dotyczy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obręb [...] w działce nr 343/1, której własność należy do K. K. Złożenie wniosku przez osobę niebędącą stroną postępowania jest niedopuszczalne, a wszczęte postępowanie w takich warunkach należy umorzyć. Organ pierwszej instancji powinien więc umorzyć postępowanie zamiast wydawać w sprawie decyzję merytoryczną o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Podkreślono w skardze powody wystąpienia do Starosty z żądaniem wszczęcia postępowania z urzędu. Otóż według wytycznych zawartych w piśmie z dnia 25 lutego 2003 r. Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu doprowadzenia ewidencji gruntów i budynków do aktualności w ramach współpracy organów administracji publicznej, organy podatkowe gminy po dokonaniu pogłębionej analizy stanu faktycznego i prawnego powinny przedstawić starostom zbiorcze zestawienie rozbieżności stanu rzeczywistego i wykorzystania gruntów i oznaczeń ujawnionych w ewidencji, które zgodnie z kryteriami określonymi w ust. 3 załącznika nr 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków są gruntami zabudowanymi i zurbanizowanymi, a w operacie ewidencyjnym oznaczone są jako grunty rolne zabudowane lub jako grunty rolne. Wójt, jako organ podatkowy gminy działał więc w trybie oznaczonym powyższymi wytycznymi. Pismo Wójta z 12 stycznia 2011 r. nie stanowiło wniosku o wszczęcie postępowania, lecz przekazywało Staroście pewne informacje dla potrzeb postępowania zaś wszczęcie postępowania winno zostać dokonane z urzędu. Umorzenie postępowania trudno zaakceptować gdyż przedmiotowe postępowanie mogło toczyć się nie tylko na wniosek strony, lecz także z urzędu.
WINGiK w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ ten kierunek rozpoznania skargi oparł na tych samych przyczynach, które zostały przytoczone w treści zaskarżonej decyzji. Podniesiono w szczególności, że złożenie wniosku przez osobę, która nie jest stroną ani też nie działa jako pełnomocnik lub przedstawiciel strony jest niedopuszczalne. Wszczęcie takiego postępowania stanowi podstawę do wydania decyzji o umorzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga Wójta Gminy [...] nie znalazła usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wypada wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W rezultacie, przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Wydana przez Starostę Powiatu [...] decyzja administracyjna wprowadziła zmiany do ewidencji gruntów i budynków gminy [...] dla nieruchomości stanowiącej własność K. K. Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego wyraźnie zastrzegają, jakim podmiotom prawa przysługuje interes prawny w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Kluczowe znaczenie dla tych kwestii mają postanowienia rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454; zwane dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji). Przytoczone unormowania przewidują szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Zadanie starosty polegające na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, jest realizowane poprzez aktualizację ewidencji. W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Postępowanie aktualizacyjne w myśl § 46 ust._@POCZ@__@KON@_ 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji może zostać wszczęte przez starostę z urzędu, a także osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia w sprawie ewidencji. W związku z tymi rozwiązaniami pozostaje treść art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2010 r. Nr 193 poz. 1287). Treść § 10 i 11 rozporządzenia w sprawie ewidencji nie pozwala za uprawnionego do złożenia wniosku o aktualizacje ewidencji, traktować Wójta Gminy [...]. Względy pełnienia przez Wójta funkcji organu podatkowego nie stanowią o posiadaniu interesu prawnego w sprawie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Pisma organów centralnych, na które powołuje się strona skarżąca nie mają waloru prawa powszechnie obowiązującego, a przez to nie mają one znaczenia dla interpretacji przepisów wskazujących podmiot legitymowany do zainicjowania aktualizacji ewidencji. Dlatego też nie można nie zgodzić się ze stanowiskiem Organu odwoławczego, co do konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania wszczętego na wniosek Wójta Gminy [...]. O trafności tego rozstrzygnięcia przesądza treść przytoczonych wyżej przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji, a także art. 28 i art. 61 § 1 k.p.a. W myśl tych unormowań, organ administracji nie może prowadzić postępowania administracyjnego na wniosek podmiotu nieposiadającego interesu prawnego w załatwieniu sprawy. Takiej postaci interesu nie posiada wójt, albowiem nie wymienia tego organu treść § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji a także przepisy odesłania, tj. § 10 i 11 przytoczonego wyżej rozporządzenia.
W niniejszej sprawie nie naruszyłaby praw decyzja wydana przez starostę z urzędu a więc z wyłącznej inicjatywy tego organu. Pozwala na to § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji. Nie może jednak budzić kwestii, że Starosta Powiatu [...] błędnie potraktował Wójta Gminy [...] za uprawnionego wnioskodawcę. Świadczy o tym wyraźnie treść wydanej decyzji oraz treść zawiadomienia, gdzie pisze się o wszczęciu postępowaniu oraz o wydaniu decyzji, jako o czynnościach spowodowanych wyłącznie z wniosku Wójta Gminy [...].
Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnegoi Kartograficznego jest słuszna, gdyż w zaistniałych okolicznościach należało decyzję organu pierwszej instancji uchylić a postępowanie umorzyć, jako bezprzedmiotowe. Wypada wyjaśnić stronie skarżącej, że wydanie tego rozstrzygnięcia nie tamuje możliwości wszczęcia postępowania aktualizacyjnego z urzędu przez Starostę Powiatu [...], skoro jego obowiązkiem jest dbałość o zachowanie aktualności rejestru publicznego.
Z tych przyczyny oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na regulację art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło