II SA/Rz 82/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. Z. J. w treści wniesionej przez siebie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] zawarł wniosek o "przydzielenie (...) obrońcy z urzędu oraz o zwolnienie (...) z kosztów sądowych w całości". W złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi względem osób fizycznych wnioskujących o przyznanie prawa pomocy zwrócił się on o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał, że mimo braku przekroczenia kwoty 526 zł. dochodu na osobę w rodzinie nie została mu udzielona pomoc w dożywianiu oraz nie dostarczono mu opału na zimę. On sam jest osobą niepełnosprawną, dotkniętą licznymi schorzeniami (m.in. trudności w poruszaniu się, choroby układu krążenia, płuc, wątroby, dyskopatia kręgosłupa z przepukliną) i nie może ciężko pracować. Wg zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach: - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną oraz 3 dzieci w wieku 11 – 17 lat, - posiadany przez nich majątek obejmuje wyłącznie dom o pow. 80 m² (innych wartościowych składników majątkowych nie posiadają), - źródło ich utrzymania stanowią pobierane przez konkubinę świadczenia rodzinne oraz alimenty w wysokości odpowiednio 403 zł. i 400 zł. miesięcznie. Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zwrócić uwagę na treść art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu m.in. w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przesłanka ta jest spełniona w niniejszej sprawie, co oznacza, że wniosek o zwolnienie od nich jako bezprzedmiotowy nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a sam wnioskodawca nie będzie wzywany do opłacenia w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów sądowych z nią związanych. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie zastępcy prawnego rozpatrywany jest pod względem spełnienia przez skarżącego przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ocena danych zawartych we wniosku PPF poparta dokonaną pod tym względem analizą akt administracyjnych prowadzi do stwierdzenia, że w sprawie objętej skargą wynikające z tego przepisu kryterium zostało przez Z. J. spełnione. Wraz z konkubiną są osobami bezrobotnymi, mającymi na utrzymaniu 3 dzieci i korzystającymi od dłuższego już czasu z systematycznego wsparcia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Mimo że jak wynika ze sporządzanych przez pracowników tego Ośrodka wywiadów środowiskowych, warunki mieszkaniowe skarżącego i zamieszkujących z nim osób oceniane są jako dobre, to możliwość poniesienia przez niego związanych ze sprawą kosztów postępowania – w tym zwłaszcza ustanowienia pełnomocnika z wyboru - należy oceniać w kontekście uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Dochody zadeklarowane we wniosku PPF (803 zł. miesięcznie) z całą pewnością należy uznać za niewystarczające do pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem 5-osobowej rodziny. Warto zwrócić uwagę, że decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2011 r. utrzymanej w mocy przez zaskarżoną decyzję odmówiono Z. J. przyznania ze środków GOPS pomocy materialnej w formie zasiłku celowego uzasadniając to m.in. dochodami uzyskanymi przez niego ze sprzedaży pola i samochodu oraz potencjalnymi dochodami możliwymi do uzyskania ze sprzedaży nabytych z tych środków składników majątkowych, wykorzystywanych do prowadzenia przez jego konkubinę działalności gospodarczej (obecnie już zlikwidowanej). Niemniej jednak już kolejną decyzją Kierownika GOPS z dnia [...] września 2011 r. udzielono skarżącemu pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości 370 zł. na zakup węgla; świadczy to o tym, że sytuacja materialna jego i rodziny mimo wszystko jest trudna. W tej sytuacji w odniesieniu do skarżącego za spełnione należy uznać wskazane powyżej kryterium przyznawania prawa pomocy w zakresie częściowym, a przez to za uzasadnione udzielenie mu wsparcia poprzez ustanowienie dla niego w ramach tego prawa adwokata, na co nie ma on możliwości wygospodarowania środków we własnym zakresie. Powyższe pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, zmierzających w przypadku Z. J. do kontroli legalności kwestionowanej przez niego decyzji SKO. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.