II SA/Rz 820/19

PostanowienieWSA w Rzeszowie2019-09-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa przekazania gospodarstwa rolnego oraz wniosek o wpis do księgi wieczystej podlegają kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw dotyczących umów cywilnoprawnych, takich jak umowa przekazania gospodarstwa rolnego, ani wniosków o wpis do księgi wieczystej. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje wyłącznie enumeratywnie wymienione w P.p.s.a. formy działalności administracji publicznej, do których wymienione przez skarżącego czynności nie należą.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wydanych przez "urzędników państwowych PRL" oraz wskazując jako przedmiot zaskarżenia umowę przekazania gospodarstwa rolnego z 1980 r. i wniosek z 1984 r. dotyczący wpisów do księgi wieczystej. Organ (Wójt Gminy) wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak swojej decyzji podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi, a następnie odrzucił skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2019 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na Wójta Gminy [...] postanawia odrzucić skargę. W dniu 7 czerwca 2019 r. bezpośrednio do Sądu wpłynął wniosek E.K. o przeprowadzenie postępowania sądowego w celu stwierdzenia bezwzględnej nieważności decyzji administracyjnych wydanych przez "urzędników państwowych PRL z Urzędu Gminy i urzędników państwowych z ksiąg wieczystych przy Sądzie Rejonowym w [....]". Skarżący jako dowody w sprawie powołał postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt I NS [...], I Ns [....], II NS [....], [...] C [...], II Ns [...], I Ns [...], umowę przekazania gospodarstwa rolnego [...], kserokopie KW [...], [...], [...], [...], mapa podziałowa z KW [...], odrysy z 6 grudnia 1988 r. L.Ks [...] i z dnia 18 stycznia [...] ze zmianami gruntowymi, mapę katastralną sprzed 1965 r., mapy aktualne, pisma do Urzędu Gminy i odpowiedzi, pisma do Starostwa Powiatowego i odpowiedzi, pisma do Wojewody i odpowiedzi. Pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II przekazano organowi skargę E. K., wniesioną z naruszeniem art 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), tj. bezpośrednio do Sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł na podstawie art 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że nie wydawał żadnej decyzji ani innego aktu administracyjnego o takim charakterze, który dawałby podstawę do objęcia kontrolą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Wyjaśnił, że przed Naczelnikiem Gminy została zawarta umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego w dniu 3 grudnia 1980 r., jednakże umowa ta zdaniem Wójta pozostaje poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2019 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi, przez wskazanie daty i numeru zaskarżonej decyzji a także oznaczenie organu, którego skarga dotyczy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest umowa przekazania gospodarstwa rolnego z 3 grudnia 1980 r., nr [...] zawarta w Urzędzie Gminy przed Naczelnikiem Gminy, oraz wniosek z dnia 7 marca 1984 r. KW [....] wraz z wpisami odłączeniem dz. gr 280, 274, 273, 294, 1076 do KW [...]. Jednocześnie zwrócił się do Sądu o stwierdzenie bezwzględnej nieważności wskazanej umowy oraz wskazanego wniosku, powołując się na dokumenty powołane w pierwotnej skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego są formy działalności administracji publicznej wymienione enumeratywnie ( w sposób wyczerpujący) w art 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") tj.: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach ( § 3). Żadna ze wskazanych przez skarżącego form działania: umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego, wniosek o wpis do KW nie mieści się w katalogu spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego. Są to sprawy cywilne, o czym, jak wynika z dołączonych do skargi dokumentów skarżący był informowany przez organy administracji publicznej – pismo Starosty Powiatowego w [....] z dnia 18 kwietnia 2019 r., nr [...] – akta sądowe – k. 21. Mając powyższe na uwadze Sąd zobowiązany był do odrzucenia skargi, jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego bez możliwości odniesienia się do podniesionych zarzutów, jak też podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych, w tym do rozpoznania znajdującego się w aktach administracyjnych wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Rozstrzygnięcie Sąd znajduje uzasadnienie w treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na podstawie art 222 P.p.s.a Sąd odstąpił od żądania wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło