II SA/Rz 821/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-11-21
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący powierzchnię lokalu pod instalację automatu do gier hazardowych, który zapewnia jego podłączenie do prądu, udostępnia go klientom, sprawuje nad nim nadzór, uzupełnia bilonem i wyciąga z niego pieniądze, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli nie jest właścicielem automatu i nie posiada koncesji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot wynajmujący powierzchnię pod automat do gier hazardowych, który aktywnie uczestniczy w procesie jego eksploatacji (zapewnienie prądu, udostępnianie klientom, nadzór, uzupełnianie bilonem, wyciąganie pieniędzy), może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Działania te, w połączeniu z umową dzierżawy powiązaną z uruchomieniem automatu, świadczą o współudziale w przedsięwzięciu hazardowym i ponoszeniu ryzyka ekonomicznego, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Organ ustalił, że skarżący, prowadzący lokal, zawarł umowę dzierżawy powierzchni z właścicielem automatu, który nie posiadał koncesji. Automat był włączony i umożliwiał gry o charakterze losowym z możliwością wygranej. Skarżący zapewniał podłączenie do prądu, udostępniał automat klientom, sprawował nad nim nadzór, uzupełniał bilonem i wyciągał pieniądze, a jego czynsz dzierżawny był powiązany z uruchomieniem urządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ Sędzia WSA Piotr Popek Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
II SA/Rz 821/17
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) po rozpatrzeniu odwołania D. J. (dalej: skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (dalej: NUC) z dnia [...] listopada 2016r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] nr [...], w lokalu [...] w K., tj. poza kasynem gry, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 9 czerwca 2015r. w lokalu [...] w K., w którym działalność gospodarczą pod nazwą: "A" prowadził skarżący, stwierdzono, że w lokalu tym urządzane były gry na automacie [...] nr [...]. Automat były włączony i gotowy do gry, nie posiadał poświadczenia rejestracji.
Ustalono, że właścicielem przedmiotowych automatów jest "B" sp. z o.o. z siedzibą w [...], która w dniu 31 maja 2015r. zawarła z D. J. umowę dzierżawy powierzchni części lokalu umożliwiającej zainstalowanie urządzeń do gier, w tym m.in. automatu nr [...]. W umowie tej ustalono, że w zamian za udostepnienie powierzchni lokalu dzierżawca ("[...]" sp. z o.o.) będzie płacić wydzierżawiającemu (skarżący) czynsz dzierżawny w wysokości 1.500 zł, płatny od chwili uruchomienia urządzenia do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane. W przypadku nieeksploatowania urządzenia, obowiązek zapłaty czynszu aktualizował się w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja urządzenia lub urządzenie dotychczas eksploatowane zostało zastąpione nowym, uruchomionym urządzeniem.
W wyniku przeprowadzonego na przedmiotowym automacie eksperymentu gry oraz badania automatu wykonanego przez Laboratorium Celne Izby Celnej , ustalono, że rozgrywane na nim gry o wygrane pieniężne i rzeczowe mają charakter losowy, zawierając jednocześnie elementy losowości, a otrzymywane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego, a tym samym gry te zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016r. poz. 471 - dalej: u.g.h.), zaś możliwość rozpoczęcia nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej, zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h.
W związku z powyższymi ustaleniami, postanowieniem z dnia [...] września 2016r. NUC wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na przedmiotowym automacie poza kasynem gry i następnie decyzją z dnia [...] listopada 2016r.
wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na ww. automacie.
Od decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego, DIAS powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2017r., utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy powołując się na przepisy art. 2 ust 3, art. 6 ust 1, art. 14 ust. 1, art. 23a ust 1, art. 89 ust 1 pkt 2 u.g.h., wskazał, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry,
a urządzanie takich gier dozwolone jest wyłącznie w kasynach. Automaty
i urządzenia do gier, z wyjątkiem terminali w kolekturach gier liczbowych służących wyłącznie do urządzania gier liczbowych, mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego, natomiast urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegają karze pieniężnej w wysokości 12.000,00zł od każdego automatu, wymierzanej w drodze decyzji przez naczelnika urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.
Organ II instancji podkreślił, że każda z gier hazardowych musi być nacechowana losowością przynajmniej w minimalnym stopniu, przy czym stosownie do art. 2 u.g.h. można wskazać dwa typy losowości tj. względną - gdy przebieg gry zależy nie tylko od przypadku, ale może wynikać z określonych umiejętności, wiedzy, obserwacji lub doświadczenia uczestnika - oraz bezwzględną - gdy przebieg gry jest zależny wyłącznie od okoliczności, na które uczestnik nie ma wpływu. Dodał również, że dane urządzenie, aby mogło być uznane za automat do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. musi umożliwiać uzyskanie wygranej.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że sporne urządzenie umożliwiało prowadzenie gier na automacie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 5 u.g.h., gdyż jest to urządzenia elektroniczne, a urządzane na nim gry mają charakter losowy, przy czym grający mają możliwość uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej. Przebieg gier ma charakter losowy,
a uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego.
W ocenie DIAS, hazardowy charakter spornego urządzenia potwierdza
w pełni zebrany w trakcie postępowania materiał dowodowy, w tym przede wszystkim przeprowadzony eksperyment procesowy oraz opinia – sprawozdanie z badania sporządzone przez Laboratorium Celne Izby Celnej, które pozwalają w sposób jednoznaczny na uznanie, że gry na spornych automatach są grami hazardowymi, w rozumieniu u.g.h.
W kwestii przesłanki urządzania gier na automatach, posiłkując się definicją ze Słownika Języka Polskiego, z której wynika, że urządzanie oznacza zapewnienie, stworzenie, zorganizowanie komuś dobrych, odpowiednich, niezbędnych warunków do czegoś, biorąc pod uwagę kontekst ustawowy, organ II instancji uznał, że urządzającym gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. będzie osoba stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że skarżący wypełnił swym zachowaniem znamiona pojęcia "urządzania gier na automacie". Łącząca skarżącego z właścicielem automatu – "B" sp. z o.o. umowa z dnia 31 maja 2015r. była elementem szerszego przedsięwzięcia, polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu - lokalem użytkowym oraz automatem do gry. Dopiero to współdziałanie umożliwiało uruchomienie gier na automacie w sposób powszechnie dostępny
i umożliwiało generowanie dochodu z organizacji gier na tym urządzeniu
w określonej lokalizacji. Organ II instancji podkreślił również, że otrzymanie przez skarżącego czynszu dzierżawnego uzależnione było od eksploatacji urządzenia,
a nie wyłącznie od tego, czy zajmuje powierzchnię w lokalu, a zatem ponosił on w istocie ekonomiczne i finansowe ryzyko związane z efektywną realizacją przedsięwzięcia w postaci urządzania gier na automatach w lokalu, którym dysponował. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, kwota 1.500 zł miesięcznie za dzierżawę części lokalu położonego w K. zawierała w sobie partycypację w zyskach z urządzanych gier, gdyż jak wynika z danych uzyskanych w sieci Internet w Krośnie lokal handlowo-usługowy wynająć można już za około 20 zł za 1 m2.
DIAS nie podzielił twierdzeń skarżącego, że jego rola ograniczała się do dzierżawy powierzchni, wskazując, że z materiału dowodowego zgromadzonego
w postępowaniu wynika, że do obowiązków skarżącego należało: zapewnienie możliwości podłączenia do instalacji elektrycznej, udostępnienie urządzenia do używania gościom lokalu, sprawowanie stałej opieki nad ustawionymi w lokalu automatami i informowanie o wszystkich stwierdzonych usterkach, powiadomienie właściciela o każdym przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń. Organ II instancji wskazał, że z zeznań świadków wynika, iż skarżący aktywnie uczestniczył w procesie urządzania gier w swoim lokalu: wyciągał pieniądze i uzupełniał automat bilonami - posiadał klucze do automatu. Skarżący i jego pracownicy w rzeczywistości nadzorowali eksploatację automatu na bieżąco, aby zapewnić niezakłócony przebieg gier, co przedkładało się na osiągnięcie zysków
z gier na automacie.
W postępowaniu ustalono, że właściciel automatu nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry w przedmiotowym lokalu, a automat nie miał wymaganej prawem rejestracji.
Zdaniem DIAS, powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, że skarżącego należy uznać za urządzającego gry w przedmiotowym lokalu, tj. poza kasynem i bez zezwolenia, a więc wbrew przepisom u.g.h.
Organ II instancji przeanalizował też charakter przepisów u.g.h.,
w szczególności dotyczących nakładania kar, w związku z prowadzeniem gier poza kasynem, w kontekście regulacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.204 z 21.07.1998r., str. 37, ze zm. - dalej: Dyrektywa 98/34/WE), a także wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 19 lipca 2012r. C-213/11, C-214/11 i C 217/11. Dyrektor Izby Celnej
w Przemyślu zauważył, że TSUE stanął na stanowisku, iż przepisy u.g.h. stanowią jedynie potencjalnie przepisy techniczne, w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE.
W przytoczonym wyroku wyodrębnił on trzy rodzaje przepisów technicznych tj.: specyfikacje techniczne (art. 1 pkt 3 Dyrektywy 98/34/WE), inne wymagania (art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34/WE) oraz zakazy produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i użytkowania produktów, określonych w art. 1 pkt 1 Dyrektywy 98/34/WE. Rozpatrując, w kontekście Dyrektywy 98/34/WE przepisy u.g.h. TSUE stwierdził, że należą one do trzeciej z wyżej wymienionych kategorii przepisów (zakazy produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i użytkowania produktów), z tym zastrzeżeniem, że kategoria ta dotyczy przepisów krajowych, które pozostawiają miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można rozsądnie oczekiwać (pkt 32 wyroku). W pkt 35 wyroku TSUE wskazał na możliwość uznania przepisów u.g.h. za inne wymagania (druga kategoria wyszczególnionych wyżej rodzajów przepisów technicznych), jeżeli ustanawiają one warunki determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Organ II instancji zaznaczył, że powołany powyżej wyrok TSUE został wydany w kontekście spraw prowadzonych na podstawie przepisów przejściowych u.g.h., ustawa (u.g.h.) wprowadziła bowiem zakaz urządzania gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach poza kasynem gry (art. 14 ust. 1 u.g.h.). w przepisach przejściowych uregulowano zasady dalszego prowadzenia działalności dla podmiotów, które uzyskały właściwe zezwolenia pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów.
Zdaniem organu odwoławczego, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. jest niezasadny. Na poparcie swego stanowiska DIAS przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016r. (sygn. akt II GPS 1/16), w której stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego,
o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W konkluzji organ II instancji stwierdził, że w postępowaniu przed organem
I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa unijnego, ani krajowego.
Na decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. przez:
- błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania żadnych czynności, a tym samym niezasadne objęcie strony zakresem podmiotowym normy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na stronę kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry;
- jego zastosowanie podczas gdy przepis ten wraz z art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, a w konsekwencji,
w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargę, DIAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 - dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga
w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Skarżący kwestionuje przede wszystkim prawidłowość podstawy prawnej wydanych decyzji, twierdząc, że kara pieniężna została wymierzona na podstawie przepisów technicznych u.g.h. oraz uznanie go za podmiot urządzający gry na spornym automacie poza kasynem gry w rozumieniu przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Odnosząc się do pierwszej ze spornych kwestii, należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016r. w sprawie II GPS 1/16, w sposób wiążący stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie
z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto Sąd ten sformułował wiążący pogląd, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Pogląd jakoby nie dopełnienie procedury notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej uniemożliwiało stosowanie jakichkolwiek przepisów zawartych w tym akcie prawnym, czy też że wszystkie przepisy zawarte w tym akcie mają charakter "techniczny", nie znajduje uzasadnienia choćby w świetle wyroku TSUE z dnia 13 października 2016r. w sprawie C-303/15, który przesądził, że badany w sprawie art. 6 ust 1 u.g.h. nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnego uznania skarżącego za urządzającego gry na automacie w rozumieniu przepisu art. art.89 ust. 1 u.g.h., należy wskazać, że dla uznania danego podmiotu za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bądź też współurządzający takie gry wraz z inną osobą czy osobami, konieczne jest ustalenie, że podmioty te działały wspólnie i w porozumieniu, tj. zawarły umowę
o współdziałanie, zakładającą pomiędzy uczestnikami przedsięwzięcia podział ról, odnoszący się do istotnych elementów przedsięwzięcia, polegającego na nielegalnym urządzaniu gier hazardowych, bądź choćby realizowały owo współdziałanie w sposób faktyczny, wskazujący na istnienie takiego porozumienia.
Odwołać się w tym miejscu należy do stanowiska tutejszego Sądu zaprezentowanego w wyroku z dnia 24 maja 2016r. w sprawie II SA/Rz 1335/15 (dost. CBOiS), że działalność polegająca na nielegalnym urządzaniu gier hazardowych może przyjmować różne formy i stopnie intensywności. Współudział w procesie urządzania gier może zatem przyjąć nie tylko zasadniczą formę obejmującą czynności warunkujące zaistnienie całego przedsięwzięcia (np. zakup urządzenia, zapewnienia odpowiedniego oprogramowania, obsługi technicznej lub konserwacji), lecz także może objąć czynności, które stanowią dalsze elementy warunkujące jego bieżącą ("marketingową") realizację. W tym ostatnim wypadku chodzi
o wykorzystanie przez podmiot niebędący właścicielem automatu prowadzonej działalności w celach zapewnienia powodzenia działalności w zakresie organizowania gier hazardowych. Warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest jednak wyczerpujące wykazanie przez organy, że dany podmiot aktywnie uczestniczył
w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności, nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzenia oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.
Ustawowy termin "urządzać" stanowi synonim takich pojęć, jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić", co oznacza, że normatywne określenie "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań (czynności) dotyczących zorganizowania, utrzymania, nadzorowania i zapewniania ciągłości funkcjonowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach, w znaczeniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., poza kasynem gry.
W orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: z dnia 21 czerwca 2016r.,
II SA/Rz 1495/15; z dnia 31 maja 2016r., II SA/Rz 1094/15; z dnia 25 maja 2016 r., II SA/Rz 1416/15; z dnia 19 maja 2016r., II SA/Rz 1410/15; oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 24 lutego 2016r., III SA/Kr 1004/15 i z dnia
8 marca 2016r., III SA/Kr 1011/15, dost. CBOIS), trafnie przyjmuje się, że urządzanie gier na automatach obejmuje zachowania aktywne podmiotów zaangażowanych
w ten proces, polegające przede wszystkim na organizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu, ewentualnie jego szkolenie.
W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier,
a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne
i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.
W przypadku wielości podmiotów urządzających oraz istnienia współuczestnictwa
w tym zakresie konieczne jest, aby organy orzekające o odpowiedzialności tego rodzaju podmiotów opierały swoje orzeczenia na niewątpliwych ustaleniach faktycznych, które świadczą o istnieniu pomiędzy podmiotami współurządzającymi pisemnego lub ustnego porozumienia w zakresie podziału zadań i funkcji w procesie urządzania gier.
W niniejszej sprawie źródła owego porozumienia należy poszukiwać
w umowie z dnia 31 maja 2015r., z postanowień której wynika, że jej strony podjęły się wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego - wspólnych działań, które umożliwiały uruchomienie gier na automacie w sposób dostępny dla klientów.
Sąd podziela stanowisko organów celnych, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - jego rola nie ograniczała się wyłącznie do dzierżawy powierzchni pod instalację automatu. Do obowiązków skarżącego należało w szczególności: zapewnienie możliwości podłączenia automatu do instalacji elektrycznej, udostępnienie go do używania klientom lokalu, sprawowanie dozoru nad automatem, powiadamianie właściciela o każdym przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń. Co więcej, ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący posiadał klucze do automatu, wyciągał z niego pieniądze i uzupełniał go bilonami.
Zatem skarżący, udostępniając automat do publicznego korzystania
w prowadzonym lokalu, umożliwiał klientom lokalu swobodny dostęp do automatu
w godzinach otwarcia lokalu i stwarzał odpowiednie warunki do udziału w grach na automacie. Ponadto skarżący aktywnie uczestniczył w procesie urządzania gier
w swoim lokalu przez utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności
i sprawowanie nad nim nadzoru, zapewniając jego sprawne funkcjonowanie.
Prawidłowo również, zdaniem Sądu, organy celne zwróciły uwagę na powiązanie - określonego we wspominanej umowie z dnia 31 maja 2015r. - "czynszu dzierżawnego" z faktycznym uruchomieniem automatu, co wskazuje na ponoszenie przez skarżącego finansowego ryzyka związanego z przedsięwzięciem organizowania gier na automacie.
Zdaniem Sądu, ustalony w postępowaniu zakres zaangażowania skarżącego w proces organizowania gier na automacie, świadczy o tym, że słusznie uznano go za "urządzającego" gry na automacie, w konsekwencji zarzut dotyczący błędnego uznania go za "urządzającego" gry na automacie w rozumieniu przepisu art. art.89 ust. 1 u.g.h., jest niezasadny.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło