II SA/Rz 825/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-11-25
Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że pełna kwota kosztów przekracza jej możliwości finansowe i jej uiszczenie spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że pełna kwota kosztów przekracza jej możliwości dochodowe, a jej uiszczenie spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego. W sytuacji, gdy strona posiada ograniczone dochody, nie otrzymuje stałego zatrudnienia, a jej utrzymanie opiera się na pracach dorywczych i dochodach z emerytury matki, częściowe zwolnienie od kosztów jest uzasadnione, przy jednoczesnym wymogu uiszczenia niewielkiej części wpisu sądowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnym zakresie w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą nakazu likwidacji nasypu ziemnego. Skarżący wskazał na trudną sytuację majątkową, brak stałych dochodów, utrzymywanie się z oszczędności i niewielkich dochodów z prac dorywczych oraz działalności rolniczej. Wniosek został częściowo uwzględniony, zwalniając stronę od kosztów ponad 20 zł.Rozstrzygnięcie
1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad wysokość 20 zł (słownie: dwadzieścia złotych), 2) w pozostałym zakresie odmawia zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 25.11.2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C., o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnym zakresie, do sprawy skargi wyżej wymienionego, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z [...].07.2009 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nakazu zlikwidowania nasypu ziemnego, - postanawia – 1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad wysokość 20 zł (słownie: dwadzieścia złotych), 2) w pozostałym zakresie odmawia zwolnienia od kosztów sądowych.
Sygn. II SA/Rz 825/09
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym na druku PPF A. C. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) z prośbą o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości. Sprawa o sygn. II SA/Rz 825/09 dotyczy skargi wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w przedmiocie odmowy wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego poprzez zlikwidowanie nasypu ziemnego. Sprawa ze skargi A. C. nie została zakończona przed WSA. Rozpatrzenie skargi przez sąd pierwszej instancji jest uzależnione od uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych).
Sytuacja majątkowa skarżącego A. C. została wyczerpująca opisana we wniosku PPF a także w piśmie z 2.11.2009 r. Wnioskodawca uważa, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Nigdzie nie pracuje, zaś w 2006 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Utrzymuje się wyłącznie z oszczędności i dochodów, jakie przynosi niewielki kawałek gruntu. Strona posiada działkę o pow. 88 a. Strona dorabia dorywczo przy pracach budowlanych. Wraz ze skarżącym w domu o pow. 100 m² zamieszkuje jego matka M. C. Matka skarżącego jest osobą w podeszłym wieku; otrzymuje emeryturę w kwocie 1’400 zł. A.C. w zakończeniu pisma z 2.11.2009 r. wyraźnie podkreślił, że pokrycie kwoty 300 zł spowoduje znaczny uszczerbek w poziomie utrzymania.
Stwierdzono, co następuje:
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został ograniczony do zwolnienia od kosztów sądowych. A. C. ubiega się o przyznanie częściowego prawa pomocy. Wobec tego skarżący powinien ponad wszelką wątpliwość udowodnić, że pełna kwota kosztów sądowych przekracza jego zdolności dochodowe a jej uiszczenie spowoduje powstanie uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego, czyli możliwości zakupu dóbr i usług o charakterze podstawowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Treść tej normy podkreśla wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy.
Rozstrzygając zasadność wniosku A. C. należy stwierdzić, iż posiadane przez niego składniki majątku ruchomego i nieruchomego a także osiągane dochody nie pozwolą pokryć pełnej wysokości kosztów sądowych. Skarżący nie otrzymuje stałych dochodów. Podstawą jego utrzymania są prace dorywcze jak również niewielkie przychody z tytułu prowadzonej działalności rolniczej. Gospodarstwo domowe skarżącego jest prowadzone właściwie dzięki kwotom pochodzącym z emerytury M. C. Przychody matki skarżącego nie są jednak na tyle wysokie, aby mogły wystarczyć na pokrycie zarówno kosztów sądowych oraz zachowanie bieżącego i niezbędnego poziomu egzystencji dwóch dorosłych osób. Na pozytywną dla skarżącego ocenę wniosku wpływają również uwarunkowania aktualnej pory roku. Okres zimowy wiąże się po pierwsze z utratą dochodów z tytułu zatrudnienia w budownictwie, a po wtóre z koniecznością zgromadzenia środków potrzebnych na zakup opału. Z treści pisma strony oraz wniosku PPF nie wynika, aby skarżący posiadał składniki majątkowe, których sprzedaż mogłaby przynieść dodatkowe środki pieniężne. Trudno też podejrzewać, iż wobec obecnej sytuacji na rynku zatrudnienia A. C. posiada niewykorzystane możliwości podjęcia pracy i poprawy bytu swej rodziny.
Jednakże, aby przynajmniej w części zrekompensować utratę wpływów budżetowych spowodowaną zwolnieniem strony od kosztów sądowych należy od skarżącego wymagać uiszczenia przynajmniej pewnego ułamka kwoty wpisu sądowego wynikającego z faktu złożenia skargi do WSA. Z pewnością, nie zagrozi utrzymaniu koniecznemu strony uiszczenie 20 zł wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi. Pozostałe koszty sądowe, czyli wszelkie koszty w wysokości ponad granicę 20 zł, zostaną wobec skarżącego A. C. zniesione w całości.
Wyłożone racje uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w sentencji niniejszego postanowienia. Podstawą prawną orzeczenia jest art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło