II SA/Rz 825/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-01-09

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba głuchoniema, o znacznym stopniu niepełnosprawności, częściowo ubezwłasnowolniona, pobierająca rentę i zasiłek pielęgnacyjny jako jedyne źródło utrzymania, może ubiegać się o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, mimo że jej syn przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a ona sama zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 33 m²?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialno-bytowa skarżącej, która jest osobą głuchoniemą, o znacznym stopniu niepełnosprawności, częściowo ubezwłasnowolnioną, z jedynym źródłem utrzymania w postaci renty i zasiłku pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. Brak możliwości poniesienia kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, pomimo braku kwotowego określenia wydatków, został uznany za wystarczający do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, co zapewni jej możliwość skorzystania z kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca L. M., działająca przez kuratora, wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na decyzję SKO. Wskazała na trudną sytuację materialną, pobieranie renty i zasiłku pielęgnacyjnego jako jedyne źródło utrzymania, zamieszkiwanie w mieszkaniu 33 m² z 18-letnim synem oraz brak wartościowych składników majątkowych. Skarżąca jest osobą głuchoniemą o znacznym stopniu niepełnosprawności, częściowo ubezwłasnowolnioną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. M. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o odstąpieniu od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie oddalił skargę L. M. działającej przez kuratora A. G. (jej ojca) na decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...]. Po doręczeniu kuratorowi skarżącej sporządzonego na jego wniosek uzasadnienia wyroku, L. M. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwróciła się o ustanowienie adwokata wskazując, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru celem sporządzenia skargi kasacyjnej. W zawartym we wniosku PPF oświadczeniu skarżąca wskazała swojego 18-letniego syna jako osobę z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Zamieszkuje w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu o pow. 33 m² i nie posiada żadnych wartościowych składników majątkowych. Źródło jej utrzymania stanowi renta w wysokości 634 zł. wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w kwocie 153 zł. miesięcznie. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Wnioskowanie przez skarżącą o ustanowienie adwokata związane jest z ubieganiem się przez nią o przyznanie częściowego prawa pomocy, czego niezbędnym warunkiem jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Chociaż przepisy postępowania sądowoadministracyjnego nie przewidują automatycznego ustanawiania zastępcy prawnego dla osoby korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (z uwagi na przedmiot skargi takie zwolnienie skarżącej przysługuje) należy uznać, iż jej sytuacja materialno – bytowa którą odzwierciedlają również akta administracyjne sprawy w wystarczającym stopniu potwierdza zasadność złożonego przez nią wniosku. Jedyne źródło utrzymania L. M. stanowi pobierana przez nią renta z zasiłkiem pielęgnacyjnym, do których uprawnienie wynika dla niej ze stanu zdrowia: jest osobą głuchoniemą o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności. Mimo częściowego ubezwłasnowolnienia przy pomocy swojego ojca prowadzi samodzielne gospodarstwo. Jak wynika z zalegającego w aktach administracyjnych sprawy jego oświadczenia, jego córka uzyskiwane dochody przeznacza na utrzymanie siebie i mieszkania oraz zakup leków w związku z leczeniem psychiatrycznym; dochody te często okazują się niewystarczające. Mimo braku kwotowego określenia tych wydatków, powyższe informacje w kontekście "realiów życiowych" jawią się jako wiarygodne i nie budzące wątpliwości co do braku możliwości ustanowienia przez L. M. pełnomocnika z wyboru we własnym zakresie bez zagrożenia dla zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Z uwagi na wysokość tych dochodów, bez wpływu na powyższe pozostaje pobieranie przez nią dodatku mieszkaniowego, czy przeznaczanie tych dochodów praktycznie tylko na swoje potrzeby, gdyż jej syn który przebywa w Powiatowej Placówce Socjalizacyjnej w S. i którego odpłatności za pobyt w niej dotyczy przedmiot sprawy co do zasady nie może być uznany za osobę wspólnie z nią gospodarującą. Wnioskodawczyni nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami oraz wartościowymi składnikami majątkowymi, dzięki którym mogłaby liczyć na ustanowienie fachowego pełnomocnika we własnym zakresie. Brak jest również uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że pomocy finansowej powinien udzielić jej kurator (ojciec). Uzasadnia to pozytywne ustosunkowanie się do jej wniosku o ustanowienie adwokata, czego jedynym wyznacznikiem są posiadane możliwości finansowe. Odmienne uznanie pozbawiałoby ją możliwości skorzystania z pełni przysługujących ustawowo uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji. Stosownie do powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono więc jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło