II SA/Rz 827/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego legalności istnienia ustępu - postanawia - I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata. E. S. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji z uwagi na rozległe schorzenia neurologiczne, kardiologiczne, ortopedyczne, onkologiczne i bezdech. Podkreśliła, że ma coraz większe trudności w zorientowaniu się we wszystkich zainicjowanych przez nią sprawach. Bez uszczerbku na zdrowiu nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata "z wyboru". Podała, że miesięcznie na lekarstwa wydaje ponad 400 zł, a czasami nawet ponad 500 zł. Każdy dojazd do lekarza (wizyt jest 4-5 w miesiącu) to koszt 30 zł plus 10 do 15 zł -koszt opiekuna w sytuacji, gdy nie może liczyć na pomoc męża. Ze względu na stan zdrowia do wykonania jakichkolwiek czynności koło domu zmuszona jest korzystać z pomocy innych osób, co następuje za stosowną odpłatnością. Trzy razy w roku ponosi koszt skoszenia trawy z posiadanej przez nią nieruchomości rolnej o powierzchni 1,31 ha (200 zł za jedno koszenie). Sporą część dochodu przeznacza na opłacenie usług telekomunikacyjnych, bowiem ze względu na stan zdrowia wiele spraw załatwia telefonicznie. Niezbędny jest dla niej zakup odpowiedniego aparatu medycznego, jednak jego koszt to 3 600 zł i nie jest w stanie go ponieść. Mąż K. S., z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe również jest osoba chorą; przeszedł dwie operacje (w tym na przepuklinę), a czekają go kolejne w związku z wadami serca. Na jego lekarstwa wydają miesięcznie ok. 100 zł. Podniosła, że żyją w nędzy, w domu nadającym się do generalnego remontu, bez bieżącej wody, łazienki, centralnego ogrzewania. Węgiel na zimę zakupili; spłata jest rozłożona na raty. Gdyby nie pomoc brata męża, dawno "umarliby z głodu". Utrzymują się ze świadczeń rentowych w łącznej kwocie 1 722 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: E. S. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, co wchodzi w skład prawa pomocy w całkowitym zakresie, zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Wsparcie strony ze środków Skarbu Państwa w takich właśnie granicach dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy wnoszący o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wynika to z brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Także art. 199 P.p.s.a. wskazuje na wyjątkowy charakter prawa pomocy stanowiąc, że strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To zatem podmiot ubiegający się o prawo pomocy winien w sposób jak najbardziej pełny przedstawić swoją sytuację rodziną i materialno-bytową, by umożliwić rozpoznającemu wniosek dokonanie właściwej analizy powyższego. Biorąc pod uwagę dane przedstawione przez E. S. należy podnieść, że w sposób należyty wywiązała się ona z podanego wyżej obowiązku. Bardzo rzetelnie wypełniła bowiem urzędowy formularz wniosku, podając w nim informacje istotne z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Dane te przemawiają, zdaniem rozpoznającego wniosek, za uwzględnieniem go w całości. Wynika z nich, że skarżąca, jak i tworzący z nią wspólne gospodarstwo domowe mąż są osobami cierpiącymi na liczne choroby, z czym związane są duże wydatki (500 – 600 zł na lekarstwa oraz dodatkowe środki stanowiące koszt dojazdu do lekarzy i koszt pomocy drugiej osoby). Spora część dochodu (250 – 350 zł) przeznaczana jest na opłacenie telefonu, za pomocą którego rodzina załatwia rożne sprawy (co spowodowane jest złym stanem zdrowia). Podkreślenia wymaga także fakt, iż skarżąca mieszka w domu nadającym się do generalnego remontu, bez bieżącej wody, łazienki oraz centralnego ogrzewania. Ponadto skarżąca korzysta z pomocy brata męża, który udziela pomocy rodzinie, dostarczając produkty żywnościowe. Nie bez znaczenia dla pozytywnego rozstrzygnięcia pozostaje także fakt, iż skarżąca zainicjowała przed tut. Sądem kilka spraw i poniesienie przez nią kosztów postępowania w każdej z nich z pewnością spowodowałoby znaczny uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej rodziny. Natomiast odnosząc się do stwierdzenia skarżącej, iż wobec znacznej ilości złożonych przez nią skarg, ma ona trudności w należytym zorientowaniu się w objętej nimi problematyce i w związku z tym ubiega się o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika podnieść należy, że kwestia ta jest obojętna dla rozstrzygnięcia w tym zakresie. Jedynym bowiem kryterium decydującym o przyznaniu prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Mając powyższe na uwadze zwolniono E. S. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.