II SA/Rz 828/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.R. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 828/08 oddalającego wniosek J.R. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17.06.2009 r. sygn. akt II SA/Rz 828/08 postanawia odmówić sporządzenia uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8.12.2009 r., sygn. akt II SA/Rz 828/08. II SA/Rz 828/08 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 17.06.2009 r. sygn. akt II SA/Rz 828/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].10.2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy /k. 62 akt sądowych/. Na wniosek skarżącej, złożony w ustawowym terminie, Sąd sporządził uzasadnienie w/w wyroku, który wraz z uzasadnieniem wysłano do pełnomocnika skarżącej, odbiór przesyłki potwierdziła skarżąca w dniu 11.07.2009 r. /dowód doręczenia k. 79 akt sądowych/. We wniosku, opatrzonym datą 16.07.2009 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 17.07.2009 r. /k. 80-81 i 84 akt sądowych/, skarżąca J.R. wniosła o uzupełnienie wyroku z dnia 17.06.2009 r., sygn. akt II SA/Rz 828/08, bowiem jej zdaniem Sąd nie orzekł o całości skargi z dnia 31.10.2008 r., gdyż w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.06.2009 r. nie przedstawił stanu sprawy oraz pominął jej zarzuty. Twierdziła, że Sąd w uzasadnieniu wyroku pominął kwestię dotyczącą naruszenia przez Burmistrza Miasta i Gminy art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przekroczył termin postępowania i wydanej decyzji z dnia [...].07.2006 r. Sąd oddalając skargę nie ustosunkował się też w uzasadnieniu do kwestii naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organ ten nie zawiadomił J.R. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie oznaczonej numerem [...]. Ponadto stwierdziła, że w aktach sprawy oznaczonych numerem [...]/Burmistrza Miasta i Gminy/ znajduje się zawiadomienie z dnia 16.05.2006 r., ale nie ma zwrotnego potwierdzenia odbioru tego pisma. W aktach tych znajduje się natomiast sfałszowane potwierdzenie odbioru pisma z dnia 16.06.2006 r., przerobione długopisem zawiadomienie na 16.06.2006 r. oraz dorobiony załącznik nr 1 /wykaz stron/ do zawiadomienia w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] z dnia 2006.06.[...]/załącznik nr 3/, z którego jednoznacznie wynika, że zawiadomienie z dnia 16.06.2006 r. otrzymała J. i S.R. W konkluzji stwierdziła, że w takiej sytuacji składa wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 17.06.2009 r. Załączniki o jakich wspomina wnioskodawczyni dołączyła do wniosku /k. 82-83 akt sądowych/. Na rozprawie sądowej w dniu 8.12.2009 r. pełnomocnik wnioskodawczyni podtrzymał wniosek o uzupełnienie wyroku /k. 145 akt sądowych/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z treści wniosku, nazwanego wnioskiem o uzupełnienie wyroku z dnia 17.06.2009 r. wynika, że faktycznie dotyczy uzupełnienia uzasadnienia tego wyroku, o czym świadczą takie zwroty jak: "nie orzekł o całości skargi", "wnioskuje o zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, a mianowicie wyjaśnieniu kwestii, które pominął Wojewódzki Sąd Administracyjny /zwany dalej WSA/, w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.06.2009 r., tj. kwestii...". Oprócz tego zawiera zarzuty /np. naruszenie przez Sąd art. 61 § 4 k.p.a./ mogące świadczyć o skardze kasacyjnej, sporządzonej przez stronę nie będącą adwokatem lub radcą prawnym, a więc przez podmiot nieuprawniony do jej sporządzenia. Jeżeli jednak do przesyłki skierowanej do pełnomocnika skarżącej zawierającej wyrok z uzasadnieniem dołączono pouczenie o sposobie i terminie sporządzenia skargi kasacyjnej /k.76 akt sądowych/ i skoro mimo tego w/w pełnomocnik na rozprawie sądowej podtrzymał wniosek o uzupełnienie wyroku, zatem Sąd przyjął, iż przedmiotowy wniosek w całości dotyczy uzupełnienia wyroku z dnia 17.06.2009 r. Art. 157 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. stanowi, że strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnieni wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wyrokiem z dnia 17.06.2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.R., zatem stosownie do art. 141 § 2 i art. 142 § 2 p.p.s.a. taki wyrok nie podlegał doręczeniu z urzędu. W związku z tym wniosek o uzupełnienie wyroku powinien być wniesiony w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wyrok był ogłoszony w dniu 17.06.2009 r., przeto wskazany termin upłynął z dniem 1.07.2009 r. Przedmiotowy wniosek o uzupełnienie wyroku był nadany w Urzędzie Pocztowym w S. w dniu 17.07.2009 r. /k. 84 akt sądowych/, czyli po upływie ustawowego terminu. Z art. 157 § 3 p.p.s.a. wynika, że orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Oznacza to, że oddalenie wniosku o uzupełnienie wyroku zapada w formie postanowienia. W piśmiennictwie prawniczym nie ma natomiast jednozgodności czy spóźniony wniosek o uzupełnienie wyroku powinien być postanowieniem odrzucony czy oddalony. Według T. Wosia, taki wniosek podlega odrzuceniu /por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydanie 3, Wyd. LexisNexis, W-wa 2009 r., str. 650/. Zdaniem natomiast B. Dautera, to w takiej sytuacji nie ma podstaw prawnych do odrzucenia wniosku, przeto wniosek o uzupełnienie wyroku złożony z uchybieniem ustawowego terminu powinien być postanowieniem oddalony i na takie postanowienie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia /por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2005 r., str. 364-367/. Argumentacja B. Dauera jest następująca: Wniosek o uzupełnienie wyroku nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie, w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. a w związku z tym nie mogą mieć do niego zastosowania, poprzez odesłanie zawarte w art. 64 § 3, przepisy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., dające podstawę do odrzucenia skargi wniesionej po terminie. W pozostałych wypadkach ustawa /p.p.s.a./ pozwala na odrzucenie pisma w postępowaniu sądowym tylko wtedy kiedy wyraźnie o tym stanowi /np. art. 88, 178, 220 § 3, 259 § 2, 280 § 1 p.p.s.a./. W konkluzji stwierdził, że skoro nie jest możliwe odrzucenie takiego wniosku, to należy go oddalić, mimo że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stwierdził, że p.p.s.a. nie przewiduje środka zaskarżenia na postanowienie oddalające wniosek o uzupełnienie wyroku, za czym dodatkowo przemawia art. 141 § 3 p.p.s.a. Brak środka zaskarżenia na takie postanowienie, nie narusza praw wnioskodawcy, skoro mógł dochodzić zmiany zakwestionowanego wyroku równolegle w drodze skargi kasacyjnej. Odnosząc się do odmiennego stanowiska J. Drachala – Prawo o postępowaniu ... str. 86, iż na postanowienie odrzucające wniosek o uzupełnienie wyroku przysługuje skarga kasacyjna, zanegował ten pogląd, bowiem środków zaskarżenia nie można domniemywać, a w szczególności doszukiwać się takich środków wbrew ustawie p.p.s.a. Stosownie do art. 173 p.p.s.a. skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, zaś żaden środek rektyfikacyjny nie wszczyna postępowania w rozumieniu powołanego przepisu. Sąd in merito podzielił zapatrywanie B. Dautera, gdyż art. 194 § 1, jak również inne przepisy p.p.s.a., nie przewidują zażalenia na postanowienie oddalające spóźniony wniosek o uzupełnienie wyroku. Interpretacja art. 157 i art. 194 § 1 pkt 5 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że środki zaskarżenia przysługują tylko na n/w orzeczenia sądu I instancji, a mianowicie: - wyrok uzupełniający wyrok /skarga kasacyjna art. 173 p.p.s.a./, - postanowienie uzupełniające wyrok co do kosztów postępowania /zażalenie art. 227 § 1 p.p.s.a./. Do środków rektyfikacyjnych oprócz uzupełnienia wyroku zalicza się także sprostowanie i wykładnię orzeczenia /art. 156-158 p.p.s.a./. Istotna wskazówka interpretacyjna wynika z art. 194 § 1 pkt 5 p.p.s.a., bo według tego przepisu zażalenie przysługuje tylko na postanowienia o sprostowaniu lub wykładnię orzeczenia, albo ich odmowie. Oznacza to, że na postanowienie odmawiające uzupełnienia wyroku z powodu złożenia wniosku z uchybieniem terminu, zażalenie nie przysługuje. Nie przysługuje również skarga kasacyjna, bowiem takie postanowienie nie kończy postępowania w sprawie w rozumieniu art. 173 § 1 p.p.s.a. Przez postanowienie kończące postępowanie należy rozumieć takie, które kończy całe postępowanie lub zamyka drogę do wydania wyroku. W podsumowaniu należy stwierdzić, że skoro na wydane w dniu 8.12.2009 r. postanowienie oddalające wniosek o uzupełnienie wyroku zażalenie nie przysługiwało, przeto stosownie do art. 163 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku sporządzenia uzasadnienia tego postanowienia. Powołany przepis stanowi, że postanowienia ogłaszane na rozprawie sąd uzasadnia gdy podlegają one zaskarżeniu i doręcza stronom. Z tego właśnie względu i na podstawie art. 141 § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie należy nadmienić, iż uzupełnieniu podlega tylko sentencja orzeczenia, a nie uzasadnienie.