II SA/Rz 828/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-09-18

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z mężem, oboje cierpiący na liczne choroby i ponoszący wysokie koszty leczenia, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna i zdrowotna, wraz z sytuacją męża, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Wysokie koszty leczenia, trudne warunki mieszkaniowe, ograniczone dochody oraz konieczność korzystania z pomocy osób trzecich wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania. Z tego względu sąd zwolnił wnioskodawczynię od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata.
Stan faktyczny
E. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, oboje cierpią na liczne choroby, ponoszą wysokie koszty leczenia i leków, a ich dochody są niskie. Mimo posiadania nieruchomości rolnej, nie przynosi ona dochodów. Rodzina mieszka w domu wymagającym remontu, bez podstawowych udogodnień. Wnioskodawczyni podkreśliła trudną sytuację finansową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego legalności robót w budynku mieszkalnym - postanawia - I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata. Wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, E. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem K. S. Mieszkają w domu nadającym się do generalnego remontu, bez bieżącej wody, łazienki, centralnego ogrzewania. Posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 1,31 ha, która jednakże leży odłogiem ze względu na ich stan zdrowia. Dochód rodziny stanowi jej świadczenie rentowe wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1042 zł oraz świadczenie rentowe jej męża w kwocie 680 zł. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji; systematycznie leczy się u neurologa, chirurga, kardiologa, ortopedy, ginekologa, laryngologa i onkologa. Ma ogromne trudności z oddychaniem, w związku z czym potrzebuje odpowiedniego aparatu medycznego, którego koszt to 3 600 zł, lecz nie stać jej na jego poniesienie. Dużą cześć dochodu, bo ok. 400 – 500 zł przeznacza miesięcznie na lekarstwa. Dodatkowo, każdy przejazd do lekarza bądź na zabieg rehabilitacyjny to koszt 30 zł plus 10 – 15 zł koszt osoby do pomocy, kiedy nie pomaga jej mąż. Do wszelkich czynności koło domu wynajmuje pracowników, co wiąże się ze stosowną odpłatnością. Trzy razy w roku korzysta z pomocy osoby, która kosi trawę (koszt to 200 zł za jedno koszenie). Spora część dochodu przeznaczana jest na opłacenie telefonu, jako że dużą ilość spraw załatwiają właśnie tą drogą - z uwagi na trudności z poruszaniem się. Mąż K. S. ma dwie wady serca, w związku z czym czeka na operacje. Leczy się u kardiologa, neurologa, urologa, ortopedy, chirurga naczyniowego oraz laryngologa. Na lekarstwa wydaje miesięcznie ok. 100 zł. Wnioskodawczyni podkreśliła, że nie mają jeszcze opału na zimę, a zakupu dokonają z rozłożeniem płatności na raty. Podkreśliła, że żyją w naprawdę trudnych warunkach i nie stać ich "na nic". Korzystają z pomocy brata męża, który dostarcza im produkty żywnościowe (mleko, ziemniaki, ser). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: E. S. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, co wchodzi w skład prawa pomocy w całkowitym zakresie, zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Wsparcie strony ze środków Skarbu Państwa w takich właśnie granicach dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy wnoszący o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wynika to z brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Także art. 199 P.p.s.a. wskazuje na wyjątkowy charakter prawa pomocy stanowiąc, że strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To zatem podmiot ubiegający się o prawo pomocy winien w sposób jak najbardziej pełny przedstawić swoją sytuację rodziną i materialno-bytową, by umożliwić rozpoznającemu wniosek dokonanie właściwej analizy powyższego. Biorąc pod uwagę dane przedstawione przez E. S. należy podnieść, że w sposób należyty wywiązała się ona z podanego wyżej obowiązku. Bardzo rzetelnie wypełniła bowiem urzędowy formularz wniosku, podając w nim informacje istotne z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Dane te przemawiają, zdaniem rozpoznającego wniosek, za uwzględnieniem go w całości. Wynika z nich, że skarżąca, jak i tworzący z nią wspólne gospodarstwo domowe mąż są osobami cierpiącymi na liczne choroby, z czym związane są duże wydatki (500 – 600 zł na lekarstwa oraz dodatkowe środki stanowiące koszt dojazdu do lekarzy i koszt pomocy drugiej osoby). Spora część dochodu (250 – 350 zł) przeznaczana jest na opłacenie telefonu, za pomocą którego rodzina załatwia rożne sprawy (co spowodowane jest złym stanem zdrowia). Podkreślenia wymaga także fakt, iż skarżąca mieszka w domu nadającym się do generalnego remontu, bez bieżącej wody, łazienki oraz centralnego ogrzewania. Ponadto skarżąca korzysta z pomocy brata męża, który udziela pomocy rodzinie, dostarczając produkty żywnościowe. Nie bez znaczenia dla pozytywnego rozstrzygnięcia pozostaje także fakt, iż skarżąca zainicjowała przed tut. Sądem kilka spraw i poniesienie przez nią kosztów postępowania w każdej z nich z pewnością spowodowałoby znaczny uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej rodziny Natomiast odnosząc się do stwierdzenia skarżącej, iż wobec znacznej ilości złożonych przez nią skarg, ma ona trudności w należytym zorientowaniu się w objętej nimi problematyce i w związku z tym ubiega się o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika podnieść należy, że kwestia ta jest obojętna dla rozstrzygnięcia tym zakresie. Jedynym bowiem kryterium decydującym o przyznaniu prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Mając powyższe na uwadze zwolniono E. S. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło