II SA/Rz 829/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-07-04

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, gdy wnioskodawca, mimo posiadania stałych dochodów, ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem chorego syna?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ mimo posiadania stałych dochodów, znaczne wydatki związane z leczeniem syna, jego specjalną dietą i dojazdami do szpitala, a także konieczność utrzymania rodziny, uniemożliwiają mu poniesienie kosztów postępowania. Nawet potencjalne spieniężenie majątku byłoby przeznaczone na leczenie syna, co również wyklucza możliwość pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na czynność Starosty odmawiającą zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wskazał, że jego dochody (emerytury) wraz z żoną wynoszą 4100 zł, jednak nie są w stanie ponieść kosztów postępowania ze względu na konieczność finansowania leczenia syna z chorobą nowotworową, specjalną dietę, dojazdy do szpitala oraz bieżące utrzymanie rodziny. Posiada mieszkanie i udział w domu w stanie surowym oraz samochód.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na czynność Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu - postanawia - przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. K. do skargi na czynność Starosty [...] odmawiającą zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zaznaczył, że wprawdzie wraz z żoną uzyskują stałe dochody – świadczenia emerytalne w kwotach 2100 zł i 2000 zł, jednak nie są w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Na utrzymaniu mają bowiem syna w wieku 22 lat, który w związku z chorobą nowotworową zmuszony był zawiesić studia i który z uwagi na zły stan zdrowia wymaga znacznych nakładów finansowych związanych z leczeniem, specjalną dietą i kosztem paliwa w związku z koniecznością dojazdów do szpitala. Dlatego też wszelkie uzyskiwane środki przeznaczone są na bieżące utrzymanie, a nawet ich wysokość jest już w chwili obecnej niewystarczająca na pokrycie powyższych i rodzina zaczęła korzystać ze zgromadzonych oszczędności w wysokości 5000 zł. Wnioskodawca podkreślił, że w najbliższym czasie wydatki rodziny ulegną dalszemu zwiększeniu w związku z koniecznością zintensyfikowania leczenia syna. Podniósł, że sam z żoną także pozostają w leczeniu. Skarżący podał, że nie posiada wykształcenia prawniczego, zaś do tej pory korzystał z bezpłatnych porad prawnych. Jako majątek strona wykazała mieszkanie o pow. 50 m.kw., udział (1/3) w domu w stanie surowym o pow. ok. 180 m.kw. oraz osiemnastoletni samochód osobowy. Wskazane we wniosku wydatki rodziny są następujące: czynsz – 450 zł, prąd – 130 zł, gaz – 130 zł, utrzymanie samochodu (w tym paliwo) – 700 zł, wyżywienie – 2000 zł, środki czystości i higieny – 150 zł, odzież – 300 zł, lekarstwa – 400 zł, wizyty lekarskie – 400 zł, utrzymanie domu – 2000 zł (rocznie), bieżące naprawy w mieszkaniu – 1000 zł (rocznie). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od zasady, że to strony postępowania sądowego ponoszą związane z nim koszty, a wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.". W zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika, bo o to właśnie ubiega się strona, może zostać przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe regulacje, ale też okoliczności przedstawione we wniosku skarżącego uznano, że istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Wprawdzie bowiem zarówno skarżący, jak i jego żona dysponują stałym dochodem, którego wysokości trudno uznać za niską względem potrzeb trzyosobowej rodziny, jednak należało jeszcze uwzględnić zły stan zdrowotny syna wnioskodawcy. Generuje on znaczne koszty związane z zakupem żywności (specjalna dieta), lekarstw, opłacaniem wizyt lekarskich, nabyciem paliwa w związku z koniecznością częstego dowozu do szpitala. Powyższe wydatki powodują, że skarżący zmuszony został do wykorzystywania zgromadzonych oszczędności w kwocie 5000 zł, których w związku z tym nie jest w stanie przeznaczyć na sfinansowanie kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Oznaczałoby to bowiem niemożność dalszego leczenia syna. Z tej też przyczyny uznano, że także majątek w postaci udziału w nieruchomości budynkowej nie może stanowić przeszkody do przyznania stronie prawa pomocy. Jego spieniężenie także będzie musiało skutkować przeznaczeniem zdobytych w ten sposób środków na leczenie syna. Również ten cel tj. konieczność poprawy złej sytuacji zdrowotnej syna przesądził o tym, że nie zakwestionowano przedstawionych przez wnioskodawcę wydatków na odzież czy środki czystości, których miesięczna wysokość zdaje się być zawyżona. Poza tym, dla rozpoznania niniejszego wniosku nie miała żadnego znaczenia okoliczność, że skarżący nie ma wiedzy prawniczej. Stopień znajomości przepisów prawa nie stanowi bowiem w świetle powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych przyczyn zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz adwokata na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło