II SA/Rz 83/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-03-01

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona wykaże brak środków na ich uiszczenie, ale nie wykaże braku możliwości podjęcia pracy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, zasługuje na uwzględnienie w całości, jeśli strona wykaże brak środków na ich uiszczenie, co spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Nawet jeśli strona nie wykaże braku możliwości podjęcia pracy, to brak wystarczających środków pieniężnych uniemożliwia jej uiszczenie wpisu sądowego, a pełne zwolnienie od kosztów sądowych nie jest przedwczesne, gdy sytuacja dochodowa strony nie pozwala na poniesienie tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący E. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Skarżący oświadczył, że nie posiada własnego mieszkania, został zmuszony do jego opuszczenia, nie uzyskuje dochodów i korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, co potwierdziło zaświadczenie MOPS. Wysokość wpisu sądowego wynosiła 100 zł.
Rozstrzygnięcie
1) przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego, 2) odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, E. P. o zwolnienie od całości kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na, decyzję Wojewody [...], z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], wydaną w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego, -postanawia- 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego, 2) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Skarżący E. P. wniósł do sprawy o sygn. II SA/Rz 83/12, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Skarżący na wezwanie referendarza sądowego uzupełnił swe oświadczenie o okolicznościach dotyczących swego życia. Odpowiedź wnioskodawcy na skierowane do niego wezwanie pozwala ocenić jego żądanie w sposób merytoryczny, poprzez odniesienie ustalonych okoliczności do odpowiedniej wobec żądania normy procesowej. W treści uzasadnienia wniosku podano następujące fakty: skarżący oświadczył, że nie posiada własnego mieszkania. Wnioskujący został przez żonę zmuszony do opuszczenia lokalu. Ze względu na brak własnego lokalu oraz możliwości wynajęcia mieszkania, korzysta z uprzejmości swojej rodziny oraz kolegów. Zwykle zamieszkuje u swej matki. Strona zadeklarowała, że nie uzyskuje dochodów. Korzysta stale ze świadczeń z pomocy społecznej. To oświadczenie uwiarygodnia przesłane do WSA zaświadczenie wydane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. Podano w jego treści rodzaje i wysokość pomocy pieniężnej udzielnej E. P. przez miejski ośrodek pomocy społecznej. Wysokość należnego wpisu sądowego z uwagi na przedmiot skargi wynosi kwotę 100 zł. Stwierdzono, co następuje : Wniosek strony skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgłoszone przez skarżącego żądanie obejmuje swymi granicami tylko jedną z instytucji składających się na prawo pomocy - zwolnienie od kosztów sądowych,. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty jak i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice żądania, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego. Okoliczności rodzinne i majątkowe opisane przez wnioskującego nie pozostawiają wątpliwości, że osoby tej nie jest stać na jakąkolwiek część kosztów sądowych niniejszej sprawy. E. P. nie posiada własnego mieszkania, nie uzyskuje dochodów. Jest osobą bezrobotną. Jedyną szansą poprawy jego bytu jest znalezienie dochodowego zajęcia. W chwili obecnej takiego zajęcia wnioskodawca nie wykonuje, co niewątpliwie świadczy o konieczności przyznania mu zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od należnego wpisu sądowego. Brak wystarczających środków pieniężnych uniemożliwia stronie uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Sytuacja, w jakiej znajduje się strona powinna ukierunkowywać go na znalezienie choćby dorywczej pracy. Strona składając wniosek o prawo pomocy nie podniosła okoliczności, która mogłyby wykluczać zdolność do podjęcia pracy. Nie można z góry założyć, że E. P. przez cały okres postępowania sądowego będzie utrzymywać się z pomocy społecznej. Ewentualność polepszenia w przyszłości sytuacji dochodowej strony, nie pozwala aktualnie znieść wszystkich ciężarów opłat i wydatków sądowych. Innymi słowy, pełne zwolnienie od kosztów sądowych byłoby dla E. P. przedwczesne. Ponieważ o kontynuowaniu postępowania sądowego nie mogą decydować wyłącznie posiadane przez stronę zasoby dochodowe i majątkowe, skarżącego należy zwolnić od kosztów sądowych w całości. Przeciwne orzeczenie spowodowałoby naruszenie chronionego przez prawo minimum koniecznego utrzymania osoby fizycznej, a tego zakazuje art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec wskazanych wyżej okoliczności zostały spełnione przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Orzeczono, więc jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło