II SA/Rz 832/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli - skargę oddala - II SA/Rz 832/04 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania Z. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał Z. P. rozbiórkę ogrodzenia stanowiącego nadziemną konstrukcję oporową, zlokalizowanego na działce nr 2773 położonej w miejscowości B. W podstawie prawnej decyzji powołał przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 48 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że w dniu 28.05.2003 r. inwestor dokonał zgłoszenia budowy w/w ogrodzenia, do którego to zgłoszenia Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu. Przeprowadzona kontrola przez pracowników organu nadzoru budowlanego w dniu 22.08.2003 r. wykazała, że na działce nr 2773 dawnej nr 390 własności Z. P. wzdłuż granicy działek nr, nr 389 i 391 na odcinku o długości ok. 98 m istnieje ogrodzenie wykonane z metalowych słupków posadowione na betonowym cokole. Wysokość tego ogrodzenia łącznie z cokołem wynosi od 1,75 m do ok. 3,90 m. Załączona dokumentacja fotograficzna oraz zapisy odnotowane w protokole kontroli dowodzą, że betonowy cokół stanowi mur oporowy niwelujący różnice poziomów pomiędzy opisanymi nieruchomościami natomiast na odcinku 36 m mur ten odchylony jest od pionu o 0,5 m i widoczne są znaczne pęknięcia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając, że wybudowane ogrodzenie ze względu na wysokość odbiega od parametrów określonych w zgłoszeniu postanowieniem z dnia [...].09.2003 r. znak: [...], wstrzymał roboty budowlane przy budowie tego ogrodzenia i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z opinią o prawidłowości wykonanych robót w oparciu o przepis art. 50 ust. l pkt 3 i 4 prawa budowlanego. Postanowienie to na skutek złożonego zażalenia przez właścicieli działki sąsiedniej E. i W. H. zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] wobec stwierdzenia przez ten organ, że przedmiot postępowania posiada cechy konstrukcji oporowej i tego rodzaju inwestycja wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. znak: [...] nałożył na właściciela obiektu obowiązek przedłożenia dokumentów i opracowań niezbędnych do legalizacji obiektu na podst. art. 48 ust. 2 i 3 przywołanej wyżej ustawy po ustaleniu, że obiekt ten został wybudowany w latach 1999-2003 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wobec nie wywiązania się przez zobowiązanego z w/w obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku nakazał jego rozbiórkę bez wskazania w tej decyzji osoby zobowiązanej do wykonania tego nakazu. Jako podstawę prawną wskazał przepis art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. Od powyższej decyzji odwołał się Z. P. zarzucając, że decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia jest niesłuszna, ponieważ ogrodzenie wybudowane zostało legalnie po dokonaniu zgłoszenia do właściwego organu. Wskazał, że obecna niwelacja terenu dostosowana jest do rzędnych przewidzianych w projekcie zagospodarowania działki na której to usytuowane jest ogrodzenie i jego wysokość nie przekracza 2,20 m. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów. Wyjaśnił, że zgodnie z aktualną Polską Normą [...] pt. "Ściany oporowe-obliczenia statyczne i projektowanie", określenie "ściany oporowe" oznacza "budowle utrzymujące w stanie statecznym uskok poziomu gruntów rodzimych lub nasypowych albo innych materiałów rozdrobnionych, które można scharakteryzować parametrami geotechnicznymi". W rozdziale 5 pkt l w/w normy określona jest minimalna grubość w koronie ściany oporowej o wys. ponad 1,5 m, która dla ścian betonowych powinna wynosić co najmniej 300 mm. Powyższą normę zgodnie z pkt 1.2 stosuje się przy projektowaniu ścian oporowych we wszystkich rodzajach budownictwa. Z akt sprawy wynika, że wysokość muru ogrodzeniowego wynosi w przeważającej części ponad l m, natomiast w części środkowej ponad 2 m, przy grubości 22-25 cm. Jego znaczne odchylenie od pionu oraz widoczne pęknięcia potwierdzają tezę, że przedmiotowy mur ogrodzeniowy pełni funkcje konstrukcji oporowej, który w tym przypadku został wykonana wadliwie tj. bez dokonania niezbędnych obliczeń z uwzględnieniem faktycznego naporu gruntu przy zaistniałej różnicy poziomu w terenie. Konstrukcje oporowe wg art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. ujęte są pod pojęciem budowli, które wg art. 3 pkt l tej ustawy zakwalifikowane są do "obiektów budowlanych". Natomiast roboty budowlane związane z wykonaniem obiektu budowlanego zgodnie z art. 28 w/w ustawy można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z wyjątkiem obiektów i robót wymienionych w art. 29-31 Prawa budowlanego, wśród których nie ujęto konstrukcji oporowych. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po stwierdzeniu braku wymaganego pozwolenia prawidłowo prowadził postępowanie w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakładając obowiązek przedłożenia dokumentów i opracowań niezbędnych do jego legalizacji, a skoro wymagane dokumenty nie zostały przedłożone w wyznaczonym terminie zobligowany był do wydania nakazu jego rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Ponieważ w sentencji decyzji nie określono osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją organ odwoławczy korzystając ze swoich uprawnień wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zreformował powyższe orzeczenie przez wskazanie osoby zobowiązanej po ówczesnym uzupełnieniu materiału dowodowego w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący Z. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że wbrew zapisom protokołu kontroli wysokość słupków z istniejącym murem nie przewyższa dopuszczalnej wysokości 2,2 m. Nie zgadza się z twierdzeniem organu, że istniejący przyczółek wraz z murkiem ogrodzeniowym wzdłuż działki nr 2773 stanowi budowlę w postaci muru oporowego. Tego rodzaju twierdzenie winno być poparte pomiarem grubości cokołu w koronie, a tego pomiaru nie przeprowadzono - tym samym organy wadliwe zakwalifikowały go jako mur oporowy. W ocenie skarżącego dowolna interpretacja przepisów spowodowała wydanie decyzji z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/. Przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wydana na podstawie art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 1016 ze zm./ zwana dalej ustawą w brzmieniu nadanym w znowelizowanym brzmieniu ustawą z dnia 27 marca 2003 r. /Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718/. Przepis art. 28 ustawy ustanawia generalną zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 31. W niniejszej sprawie niekwestionowany jest fakt, że obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Sporny jest natomiast przedmiot sprawy tj. kwalifikacja obiektu objętego nakazem rozbiórki. Według skarżącego jest to ogrodzenie, którego realizacja stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 pkt 1 ust. 3 prawa budowlanego nie wymaga zgłoszenia a mimo to takie zgłoszenie zostało dokonane w dniu 28.05.2003 r. Natomiast według organów orzekających w sprawie zakwalifikowany został jako budowla /konstrukcja oporowa/ i stosownie art. do 3 pkt 3 ustawy jego realizacja wymaga pozwolenia, którego to inwestor i ten fakt jest niekwestionowany nie posiada. W ocenie Sądu materiał aktowy sprawy wsparty wyjaśnieniem złożonym na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. przez pełnomocnika skarżącego, że teren na którym został posadowiony sporny obiekt budowlany został uzbrojony i połączony z konstrukcją hali produkcyjnej dla jego wzmocnienia oraz zeznaniami uczestnika postępowania W. H. daje podstawę do zakwalifikowania go jako konstrukcja oporowa tj. do obiektu budowlanego stosownie do art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., którego posadowienie wymaga pozwolenia budowlanego a jego brak ocenia się jako samowolę budowlaną /art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego/. Przepisy wymienionej ustawy /art. 48 ust. 2 pkt 1-3/ dają możliwość legalizacji jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. znak: [...] nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów i opracowań niezbędnych do jego legalizacji na podst. art. 48 ust. 2 i 3 ustawy po ustaleniu, że obiekt ten został wybudowany w latach 1999-2003 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wobec nie wywiązania się z nałożonego obowiązku nakaz rozbiórki znajduje uzasadnienie w treści art. 48 ust. 1 ustawy. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że rozstrzygniecie wydane w trybie art. 48 prawa budowlanego musi być tak sformułowane tak aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny jaki obowiązek i na kogo został nałożony, dlatego też orzeczenie organu I instancji w tym zakresie prawidłowo zostało doprecyzowane przez organ odwoławczy. Pozostałe zarzuty podnoszone zarówno w odwołaniu jak i w skardze w świetle przywołanych przepisów ustawy są nieskuteczne W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie, dlatego skargę jako nieuzasadnioną oddalił po myśli art. 151 P.p.s.a.