II SA/Rz 836/05
WyrokWSA w Rzeszowie2006-02-22
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego powinno być ustalone od daty powstania niepełnosprawności, czy od daty złożenia wniosku z kompletem dokumentów?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Samo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nawet jeśli ustala datę wsteczną, nie jest wystarczające do przyznania zasiłku od tej daty, jeśli wniosek został złożony później.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. domagała się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od sierpnia 1998 r., wskazując na wyrok sądu ustalający jej umiarkowany stopień niepełnosprawności od tej daty. Organy administracji przyznały zasiłek od 1 czerwca 2005 r., argumentując, że wniosek z kompletem dokumentów został złożony dopiero 7 czerwca 2005 r. Skarżąca kwestionowała decyzję, twierdząc, że błędy urzędników nie powinny jej obciążać.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala-
do wyroku z dnia 22 lutego 2006 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie przepisów art. 16 ust. 1 i ust. 3, art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 KPA po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu podano, że przedmiotową decyzją organ I instancji przyznał S. K. od 1 czerwca 2005 r. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł.
W odwołaniu od tego aktu S. K. domagała się uchylenia decyzji w części określającej przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1.06.2005 r. i wypłatę przedmiotowego zasiłku od sierpnia 1998 r. Podkreśliła, że 7.06.2005 r. złożyła wniosek o ustalenie prawą do zasiłku pielęgnacyjnego i jego wypłatę od sierpnia 1998 r., załączając wyrok Sądu Rejonowego w K. sygn. akt [...]. Organ wbrew stanowisku sądu, który orzekł, że jest osobą trwale niepełnosprawną o stopniu umiarkowanym od sierpnia 1998 r. zaś niepełnosprawność powstała w dzieciństwie między 6 a 14 rokiem życia - przyznał jej zasiłek od 1.06.2005 r. Wyrok Sądu zmienił wcześniejsze orzeczenie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i powinien być wykonany poprzez wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego od sierpnia 1998 r., bez składania dodatkowych wniosków. W zaskarżonej decyzji organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego przyznał zasiłek od 1.06.2005 r. Stwierdziła, że zasiłku nie otrzymała z winy organu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, dlatego błąd powinien być naprawiony z urzędu w oparciu o wyrok sądu.
Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Świadczeniami rodzinnymi jest m. in. zasiłek pielęgnacyjny. Przepis art. 16 ust. 3 u.ś.r. przewiduje możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się i wypłaca, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust.2 u.ś.r.). Przez złożenie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami należy rozumieć wniosek wraz ze wszystkimi dokumentami potwierdzającymi w pełni jego zasadność. Wymogu tego nie spełnia wniosek i dokumenty potwierdzające zachodzenie jedynie części przesłanek określonych cytowanym wyżej przepisem.
Wniosek odwołującej datowany na 7.06.2005 r. został złożony w tymże dniu w organie I instancji. Do tego wniosku S. K. dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].04.2005 r., sygn. akt [...]. Wyrokiem tym sąd zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. w R. z dnia [...].09.2004 r. w części dotyczącej daty powstania niepełnosprawności i ustalił, że S. K. jest osobą trwale niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym od sierpnia 1998 r., zaś niepełnosprawność powstała w dzieciństwie między 6 a 14 rokiem życia. Na kopii wyroku widnieje data wpływu do organu 7.06.2005 r. Wyrok wskazuje na spełnienie przesłanek z art. 16 ust. 3 u.ś.r., tym samym stwierdzić należy, iż wniosek z wymaganą dokumentacją wskazującą na jednoczesne zachodzenie wszystkich przesłanek niezbędnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego skarżąca złożyła dopiero 7.06.2005 r., dlatego zasiłek pielęgnacyjny mógł być przyznany od dnia 1.06.2005 r.
Zgodzić się należy z zarzutami odwołania odnośnie braku wyjaśnienia nieuwzględnienia przez organ I instancji żądania wypłacenia zasiłku od sierpnia 1998 r. i braku powołania W podstawie prawnej konkretnych przepisów, jednak uchybienia te nie mają jednak istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia i zostały wyeliminowane przez organ odwoławczy, który wskazał przepisy uzasadniające przyznanie wnioskowanego zasiłku od 1 czerwca 2005 r.. jak również wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia sprawy.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła S. K. domagając się jej zmiany i wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego od sierpnia 1998 r.
W uzasadnieniu skargi podała, że kompletnego wniosku o przyznanie zasiłku nie mogła: złożyć, gdyż Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydawały nieprawidłowe przeczenia. Podjęte kroki odwoławcze doprowadziły do wydania w dniu [...].04. 2005 r. wyroku przez Sądu Rejonowego w K. Sąd ustalił, że jest osobą trwale niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym od sierpnia 1998 r., zaś niepełnosprawność powstała w dzieciństwie między 6 a 14 rokiem życia. Biorąc po uwagę wyrok Sądu od sierpnia 1998 r. jest osobą uprawnioną do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Błędy urzędników nie mogą wywierać dla niej negatywnych skutków.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed; sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają.
S. K. domagała się przyznania w trybie przepisu art. 16 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228. poz. 2255 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą zasiłku pielęgnacyjnego.
Poza sporem pomiędzy stronami postępowania pozostaje, że skarżąca spełnia przesłanki; do przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego w trybie powołanego przepisu. Jedyną kwestię sporną między nimi jest termin od którego należy wypłacić S. K. zasiłek. W tej materii skarżąca uważa, że winna go otrzymać od sierpnia 1998 r., bowiem ustalone zostało, że właśnie od tego czasu jest osobą trwale niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Organy obu instancji uważają że zasiłek ten należy się S. K. od 1.06.2005 r. albowiem wniosek o przyznanie zasiłku złożyła dopiero w dniu 7.06.2005 r.
Rozstrzygając powyższy spór między stronami Sąd przychyla się do stanowiska zaprezentowanego przez organy obu instancji.
Przepis art. 24 ust. 2 ustawy wskazuje, że prawo do świadczeń rodzinnych ustała się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W świetle przepisu art. 2 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny jest jednym ze świadczeń rodzinnych, tak więc wskazany wyżej przepis art. 24 ust. 2 będzie miał przy ustalaniu prawą do niego zastosowanie.
W świetle przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy S. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 7.06.2005 r. Do wniosku tego dołączyła dokumenty uzasadniające jej żądanie. Z dokumentów tych istotnie wynika, że niepełnosprawność skarżącej dotuje się od sierpnia 1998 r.
Mając na uwadze taki właśnie stan faktyczny sprawy stwierdzić trzeba, że nie budzi żadnych wątpliwości, że S. K. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami złożyła w dniu 7.06.2005 r. W takiej sytuacji, w świetle brzmienia art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla niej mogło zostać ustalone począwszy od miesiąca czerwca 2005 r., bowiem przez złożenie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami należy rozumieć wniosek wraz ze wszystkimi dokumentami potwierdzającymi w pełni jego zasadność
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie mogą one zostać uwzględnione. Organy orzekające w sprawach świadczeń rodzinnych muszą stosować obowiązujące przepisy prawa. Przepisy ustawy oświadczeniach rodzinnych nie pozostawiają organom dowolności przy określaniu terminu od którego przyznaje się świadczenia. Powołany wyżej przepis art. 24 ust. 2 ustawy w sposób jednoznaczny określa ten termin, stanowiąc, jako kryterium miesiąc, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Organy nie mogły wbrew powołanemu przepisowi zastosować pozaustawowego kryterium przyznawania świadczenia od daty istnienia ustalonego stopnia niepełnosprawności. Nawet, gdyby rzeczywiście organy orzekające o stopniu niepełnosprawności dopuściły się nieprawidłowości:w działaniu, właściwy do orzekania w sprawach zasiłku pielęgnacyjnego nie może stosować innego kryterium przy określeniu terminu świadczenia, niż to, które wynika z art. 24 ust 2 ustawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził, by przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa, które skutkować mogłoby uwzględnieniem skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
art. 16 ust. 1art. 24 ust. 1art. 17 pkt 1art. 138 § 1 pkt 1 KPart. 16 ust. 3art. 24 ust.2art. 1 § 2 ustawyart. 134 § 1 ustawyart. 24 ust. 2 ustawyart. 2art. 24 ust. 2art. 24 ust 2 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło