II SA/Rz 836/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-09-14

Skład orzekający: Marcin Kamiński, Piotr Godlewski, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo rozpatrzyły wniosek dłużnika alimentacyjnego o rozłożenie na raty zaległości i umorzenie należności, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo rozpoznały wniosek o rozłożenie na raty zaległości alimentacyjnych. Choć odmowa umorzenia należności była uzasadniona, sposób rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty był dowolny, ponieważ organy nie dokonały wszechstronnej analizy aktualnych możliwości płatniczych dłużniczki, pominęły kluczowe okoliczności związane z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego wykluczającego zatrudnienie oraz nie uwzględniły zadłużenia mieszkaniowego.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o rozłożenie na raty lub umorzenie zaległości alimentacyjnej w kwocie 21 074,23 zł. Organ pierwszej instancji odmówił rozłożenia na raty i umorzenia, wskazując na możliwość spłaty zadłużenia przez skarżącą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i błędne uzasadnienie decyzji. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości dłużnika alimentacyjnego i odmowy umorzenia tej należności uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]. II SA/Rz 836/21 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi M.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2020 r. nr [...] dotycząca odmowy rozłożenia na raty zaległości dłużnika alimentacyjnego i odmowy umorzenia tej należności. Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił rozłożenia na raty zaległości dłużnika alimentacyjnego M.M. z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej w okresie od 1 lipca 2015 r. do 31 marca 2019 r. świadczeń alimentacyjnych w łącznej kwocie 21 074,23 zł i jednocześnie odmówił umorzenia tej należności. W uzasadnieniu wskazał na wyjątkowość zastosowania ulgi w przedmiocie rozłożenia na raty bądź umorzenia zadłużenia dłużnikowi alimentacyjnemu. Dłużniczka jest osobą młodą, sprawną fizycznie wobec faktu że jest zdolna do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, za co otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne. Ma więc możliwości spłaty powstałego z jej przyczyny zadłużenia w funduszu alimentacyjnym. Umorzenie bowiem spornej należności jest szczególnym wyjątkiem od zasady zwrotu należności i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. Dyspozycja art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2021 r., poz. 877 ze zm., dalej: u.p.o.u.a.) nie pozwala na zastosowanie automatyzmu w sprawach przyznawania ulgi w zapłacie należności tylko dlatego, że dłużnik wystąpi z takim wnioskiem. W odwołaniu od decyzji Prezydenta M.M. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. odmowę rozłożenia zobowiązania na raty, podczas gdy za tym, względnie za umorzeniem części należności, przemawia jej sytuacja materialna i rodzinna. SKO - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia i został on przez organ I instancji prawidłowo oceniony. Brak jest podstaw do kwestionowania rzetelności postępowania dowodowego i prawidłowości ustaleń stanowiących podstawę wydanej w sprawie decyzji odmawiającej umorzenia przedmiotowych należności, co zostało wyartykułowane w złożonym odwołaniu. Wg Kolegium, otrzymywany przez skarżącą dochód jest wprawdzie stosunkowo niewielki (1971 zł), lecz jej wiek i stan zdrowia nie wykluczają możliwości podjęcia w przyszłości zatrudnienia i spłaty powstałego zadłużenia, które obecnie nie generuje już dalszego wzrostu wskutek wstrzymania wykonalności tytułu wykonawczego ugody sądowej z 28 marca 2019 r. w przedmiocie wysokości należnych alimentów (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] października 2020 r. sygn. akt [...]). Z tego też względu nie można było przyjąć, że aktualna sytuacja skarżącej przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia. Wskazane wyżej okoliczności uprawniają do stwierdzenia, że trudna sytuacja finansowa wnioskodawczyni może mieć charakter przejściowy i w przyszłości istnieje możliwość uregulowania chociażby części ciążących na niej zobowiązań. W tych warunkach rozstrzygnięciu organu I instancji o braku podstaw do zastosowania wobec skarżącego najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia w postaci umorzenia w całości lub w części kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych nie można zarzucić dowolności. Także w zakresie odmowy rozłożenia na raty przedmiotowego zobowiązania organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Sama zaś decyzja podejmowana przez organ I instancji na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności lub zastosować ulgę w zapłacie poprzez rozłożenie jej spłaty na raty. Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła M.M., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji organu I instancji i rozłożenie na raty należności wynikającej z zadłużenia alimentacyjnego, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Decyzji SKO zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa, - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak działania organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. W uzasadnieniu podniosła, że ustalenie istnienia przesłanki rozłożenia na raty w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności. Organ rozstrzygając w ramach uznania administracyjnego powinien uwzględnić całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), który to materiał dowodowy powinien być zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ powinien też w sposób przekonujący wyjaśnić wnioskodawcy dlaczego dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub odstąpił od jego zastosowania. Powyższe powinno znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu faktycznym i prawnym podjętego rozstrzygnięcia. Podejmowana w tym trybie decyzja ma niewątpliwie charakter uznaniowy, co nie może jednak oznaczać arbitralności. Z uwagi na uznaniowy charakter decyzji, organy administracji publicznej rozstrzygające sprawę powinny zatem dołożyć szczególnej staranności przy ich uzasadnianiu. W uzasadnieniu tym powinny być więc przede wszystkim sformułowane przesłanki jakimi kierował się organ podejmując takie a nie inne rozstrzygnięcie w sprawie, dając jednocześnie stronie poczucie rzetelnego, a nie powierzchownego jej rozpoznania. W szczególności korespondować musi ono z treścią podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie wszak z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Instytucja rozłożenia na raty należności alimentacyjnych przewidziana została właśnie dla takich osób jak skarżąca, a więc osób dla których jednorazowe uiszczenie kwoty zadłużenia jest niemożliwe do wykonania z uwagi na brak ku temu środków i realnie osiągane niskie dochody, przy jednoczesnym znacznym obciążeniu budżetu domowego. Ma ona umożliwić dłużnikowi dobrowolne wykonanie ciążącego na nim obowiązku i pozwolić na uniknięcie sytuacji, gdy przymusowe egzekwowanie długu (co niewątpliwie rzutuje na jego powiększenie) prowadzić będzie do uczynienia z niego beneficjenta świadczeń z pomocy społecznej, jako osoby niezdolnej do samodzielnej ekonomicznej egzystencji, a w dalszej konsekwencji uniemożliwi odzyskanie wypłaconych ze środków publicznych świadczeń. Okoliczności te uszły uwadze Kolegium, które bezkrytycznie zaakceptowało rozstrzygnięcie organu I instancji i podniesioną w nim argumentację. Organy administracyjne obydwu instancji naruszyły w stopniu istotnym wskazane wyżej przepisy art. 8, 11, 107 § 3 k.p.a. i zamiast uznania administracyjnego - zobowiązującego do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków - zastosowały niczym nieusprawiedliwioną dowolność, zastępując ustalenia wynikające z dowodów zgormadzonych w aktach nieuprawnionymi z punktu widzenia materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia (art. 32 ust. 2 u.p.o.u.a.) spekulacjami. W konsekwencji dokonały one także błędnej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do normy prawnej w tym przepisie zawartej, co przełożyło się bezpośrednio na wynik tego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Dokonana przez Sąd pod względem wskazanych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji SKO z [...] stycznia 2021 r. doprowadziła do uznania zasadności skargi, skutkując stwierdzeniem, że wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Prezydenta M. [...] z [...] lutego 2021 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem procedowania organów był wniosek skarżącej o częściowe umorzenie bądź rozłożenie na raty obciążającego ją zadłużenia alimentacyjnego w wysokości 21 074,23 zł (kwota wraz z odsetkami ustalona na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji), motywowany trudną sytuacją materialną, rodzinną i zdrowotną. Materialnoprawną podstawę orzekania przez organy stanowił art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Jak trafnie wskazały organy, wydawana w tym trybie decyzja zapada w drodze uznania administracyjnego, o czym świadczy określenie "może". Oznacza to, że w ramach wyznaczonych przepisem organ administracji ma co do zasady swobodę w podjęciu stosownej decyzji, gdyż nawet wówczas gdy zostaną spełnione przesłanki warunkujące umorzenie, odroczenie terminu płatności bądź rozłożenie na raty, nie jest ono obligatoryjne. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności, bowiem warunkowane jest dokonaniem w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych oraz wymogiem należytego i przekonującego uzasadnienia rozstrzygnięcia. O ile bowiem samo uznanie administracyjne nie podlega kontroli Sądu (skoro z woli ustawodawcy organy administracji publicznej zostały wyposażone w pewien zakres swobody decyzyjnej), to kontroli tej podlega sposób skorzystania z tego uprawnienia, który wyznaczają normy kompetencyjne organu administracji oraz zgodność rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego (w tym ostatnim przypadku dotyczy to w szczególności kompletności materiału dowodowego oraz poprawności jego oceny). W ocenie Sądu, przeprowadzona w sprawie analiza materiału dowodowego i wyciągniętych na jej podstawie przez organy administracji wniosków pozwala stwierdzić, że z ciążących na nich obowiązków wywiązały się one jedynie częściowo. Wobec nie budzących wątpliwości tak w zakresie wiarygodności jak i kompletności ustaleń co do sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej wnioskodawczyni, brak jest podstaw do zakwestionowania odmowy umorzenia obciążającego ją zadłużenia alimentacyjnego. W tym zakresie Sąd w pełni identyfikuje się ze stanowiskiem, że skoro obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci ma charakter obligatoryjny i zwolnić od niego można się tylko w wyjątkowych i obiektywnie niezależnych od osoby zobowiązanej przypadkach, tak samo jako wyjątek od zasady należy traktować możliwość zwolnienia takiej osoby od należności powstałych z wyniku zastępczej wypłaty przez Państwo na rzecz jej dzieci alimentów, których ciężar w takiej sytuacji przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Skoro bowiem umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń jest zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. formą najdalej idącej ulgi w spłacie należności, powinno mieć miejsce jedynie wtedy, gdy sytuacja dochodowa dłużnika nie pozwala na wywiązanie się nawet w najmniejszym stopniu z ciążącego na nim obowiązku, w tym tak samo negatywnie rokuje na przyszłość. Skarżąca, mimo iż jest osobą niepracującą, uprawniona jest z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem do świadczenia pielęgnacyjnego. Już z samego faktu nadwyżki dochodów jej i męża nad ponoszonymi przez nich wydatkami wynika, że jest w stanie wygospodarować pewne kwoty na spłatę obciążających ją zobowiązań, o czym pośrednio świadczy również treść złożonego wniosku, w którym oprócz umorzenia zwróciła się jednocześnie o rozłożenie ich na raty. Tym samym odnośnie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie zostały spełnione przesłanki do ewentualnego stwierdzenia przekroczenia przez organy administracji granic uznania administracyjnego. Tego samego nie można jednak wnioskować względem sposobu rozpatrzenia wniosku skarżącej o rozłożenie przedmiotowego zadłużenia na raty. W tym zakresie Sąd zauważa, że mimo umieszczenia w jednym przepisie i warunkowania tymi samymi przesłankami (tj. sytuacją dochodową i rodzinną), umorzenie oraz rozłożenie na raty należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego stanowią dwie różne instytucje, z których każda pod względem dopuszczalności zastosowania – mimo niewątpliwych cech wspólnych wynikających z ich wyjątkowego charakteru – wymaga odrębnej analizy i szczegółowego uzasadnienia. O ile zatem argumentacja organów w odniesieniu do odmowy umorzenia należności skarżącej jawi się jako wyczerpująca i przekonująca, to abstrahując od ogólnych rozważań nt. wyjątkowego charakteru rozwiązań wskazanych w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., trudno to samo powiedzieć o sposobie załatwienia wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty, co do którego uzasadnienie jawi się jako bardzo lakoniczne i nie korespondujące z zebranym materiałem dowodowym, a wyciągnięte wnioski wręcz nielogiczne. Dotyczy to w szczególności twierdzenia, że po stronie wnioskodawczyni nie występują okoliczności (zwłaszcza z uwagi na wiek i stan zdrowia) uniemożliwiające jej aktywne poszukiwanie pracy zarobkowej i jej wykonywanie oraz wykluczające ją całkowicie z rynku pracy. Twierdzeniu temu nie można jednak przypisać charakteru bezwarunkowego, gdyż można je zaakceptować tylko w odniesieniu do potencjalnej możliwości podjęcia zatrudnienia i spłaty powstałego zadłużenia w bliżej nieokreślonej przyszłości. Jest to okoliczność istotna, aczkolwiek odmowy uwzględnienia wniosku o rozłożenie zobowiązania na raty nie można postrzegać wyłącznie przez pryzmat potencjalnych – a przez to również obarczonych pewnym stopniem niepewności – możliwości finansowych, zwłaszcza wobec ciążącego na dłużniku alimentacyjnym już od samego początku realizowania wypłat osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego obowiązku zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości wypłaconych świadczeń, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a.). Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty (ust. 2), co nawet w sytuacji gdy jak w przypadku skarżącej doszło do wstrzymania wypłacania świadczeń, przekłada się na powolny ale stały wzrost zadłużenia (nie polega więc w pełni na prawdzie twierdzenie, że nie generuje ono dalszego wzrostu). Uwzględniając ponadto, że należności przypadające od dłużnika alimentacyjnego z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami w drodze egzekucji sądowej (ust. 3) – co także skutkuje po jego stronie dodatkowymi kosztami – tak w interesie dłużnika jak i właściwego organu pozostaje doprowadzenie do sytuacji, w której nie będzie następował dalszy wzrost zadłużenia i jak najszybciej rozpocznie się jego spłata (wniosek skarżącej o rozłożenie na raty świadczy o aktualnej gotowości do rozpoczęcia spłaty zadłużenia, potwierdzając pośrednio pewne jej możliwości w tym zakresie). Procedowanie wniosku o rozłożenie zadłużenia alimentacyjnego na raty wymagało więc także bezwzględnego przeprowadzenia analizy i odniesienia do aktualnych możliwości płatniczych osoby zobowiązanej. Uszło to uwadze orzekających w sprawie organów, których rozstrzygnięcie w tym zakresie – mimo jego wydawania w warunkach uznania administracyjnego - ociera się zdaniem Sądu o znamiona dowolności. Organy wskazały na dochody uzyskiwane przez wnioskodawczynię (świadczenie pielęgnacyjne - 1971 zł) i jej męża (zasiłek pielęgnacyjny - 215,84 zł i świadczenie uzupełniające z ZUS - 500 zł) oraz na ponoszone wydatki (wyżywienie - 900 zł, opłaty za mieszkanie, energię elektryczną i wodę - odpowiednio 347 zł, 100 zł i 100 zł, zakup odzieży i środków czystości – po 200 zł, wydatki na leczenie - 400 zł), jednak nie dokonały ich oceny w kontekście zasadności wniosku o rozłożenie należności alimentacyjnych na raty wraz z rozważeniem, czy i w jakiej wysokości dopuszczalne byłoby ich ustalenie w sposób akceptowalny i zabezpieczający interesy obydwu stron. Jest to tym bardziej zastanawiające, że wobec ciążącej już aktualnie na skarżącej wymagalności spłaty – z uwagi na brak posiadania przez nią i męża wartościowych składników majątkowych (nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych) oraz wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków - nie jest obiektywnie możliwe wywiązanie się przez nią z tego obowiązku jednorazowo w całości. Kolegium zauważając w uzasadnieniu wydanej decyzji, że "otrzymywany przez skarżącą dochód jest stosunkowo niewielkiej wysokości", wywiodło za organem I instancji, że wiek i stan zdrowia skarżącej nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia w przyszłości i spłaty ciążących na niej zobowiązań. Sytuacji takiej nie można oczywiście wykluczyć, ale z drugiej strony również bardzo trudno oszacować prawdopodobieństwo jej zaistnienia, którą orzekające w sprawie organy z niewyjaśnionych przez siebie przyczyn przyjęły niemal jako pewnik. Argumentacja organów jawiłaby się jako sensowna i przekonująca w przypadku, gdyby skarżącej nie obciążał obowiązek opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem oraz miała ona w związku z tym możliwość poszukiwania i podjęcia pracy zarobkowej. Taka sytuacja w sprawie jednak nie zachodzi, bowiem skarżąca w związku ze sprawowaniem opieki uprawniona jest do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to uprawnienie bezterminowe (tak długo, jak opieka będzie przez nią sprawowana), z czym wiąże się brak możliwości podejmowania przez nią zatrudnienia (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz.U z 2020 r., poz. 111 ze zm.). Obiektywnie trudno w związku z tym stwierdzić, czy i ewentualnie kiedy w przyszłości byłoby w ogóle możliwe podjęcie przez nią pracy zarobkowej, a tym bardziej, czy pozwoli wtedy na to właśnie m.in. jej wiek i stan zdrowia. Okoliczność ta, tj. pobieranie związanego ze sprawowaniem opieki świadczenia pielęgnacyjnego, wykluczająca podejmowanie zatrudnienia – kluczowa do oceny wniosku skarżącej (zwłaszcza w zakresie rozłożenia zadłużenia na raty) – została całkowicie przez organ I i II instancji pominięta. Argumentację orzekających w sprawie organów administracji trudno uznać za spójną, logiczną i przekonującą także z tej przyczyny, że w kontekście powyższego pominięta i nierozważona pozostała wynikająca z akt administracyjnych sprawy okoliczność obciążającego skarżącą zadłużenia mieszkaniowego (wg jej oświadczenia zawartego we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne z 9 grudnia 2020 r., jest to kwota 30 252,71 zł). Jak już wspomniano wyżej, uznaniowy charakter wydawanej w sprawie decyzji administracyjnej wymaga, aby wynikające z niej rozstrzygnięcie zostało uzasadnione w sposób pozwalający prześledzić tok rozumowania organu i poznanie kryteriów jego podjęcia. Mimo wynikającej z istoty uznania możliwości wyboru rozstrzygnięcia, nie sposób w opisanej sytuacji przyjąć, iż w rozpoznawanej sprawie organy dokonały wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia oraz by precyzyjne objaśniły przesłanki którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Wpisuje się to w naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a, obligujące Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają dla organów administracji wprost z przedstawionych wyżej rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło