II SA/Rz 838/09
WyrokWSA w Rzeszowie2010-10-12
Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu wykonania obowiązku legalizacyjnego nałożonego decyzją na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przy jednoczesnym faktycznym wykonaniu tego obowiązku, może stanowić podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Uchybienie terminu wykonania obowiązku legalizacyjnego nałożonego decyzją na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przy jednoczesnym faktycznym wykonaniu tego obowiązku, nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Termin ten ma charakter procesowy, a jego przekroczenie nie skutkuje nielegalnością robót, jeśli obowiązek został ostatecznie wykonany.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą wykonanie obowiązku legalizacyjnego dotyczącego robót budowlanych. Obowiązek polegał na przedłożeniu dokumentacji technicznej i orzeczenia o prawidłowości wykonanych robót. Skarżący W. M. zarzucił naruszenie przepisów KPA i błędną ocenę stanu faktycznego, twierdząc, że doszło do samowolnej rozbudowy, a nie remontu, i że organ powinien był nakazać rozbiórkę z uwagi na uchybienie terminu przedłożenia dokumentów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] stwierdzającą wykonanie obowiązku polegającego na sporządzeniu i przedstawieniu w celu legalizacji robót budowlanych wykonanych na działce nr 3790 w Ł., 3 egzemplarzy dokumentacji technicznej, orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót (elementów) konstrukcyjnych oraz dostarczeniu dokumentów potwierdzających prawo inwestorów M. i T. B. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W podstawie prawnej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że odwołanie W. M. nie mogło być uwzględnione, gdyż objęta nim decyzja nie narusza prawa. W szczególności organ podkreślił, że inwestorzy dochowali warunków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, z 2006 r., poz. 1118 ze zm.), zatem konsekwencją takiego ich zachowania mogło być tylko orzeczenie na podstawie art. 51 ust. 3 prawa budowlanego o wykonaniu nałożonego obowiązku. Doręczenia organowi pierwszej instancji żądanej dokumentacji po terminie wskazanym przez organ, ale przed wydaniem skarżonej decyzji nie może powodować skutków, jakich domaga się strona odwołująca. Termin wykonania obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie jest terminem materialnoprawnym, toteż jego przekroczenie nie może prowadzić do nakazania rozbiórki wykonanych robót, jak to sugeruje treść odwołania.
Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodził się W. M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji jako naruszającej prawo.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi z argumentacją jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej spawy.
Skarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].12.1998 r., znak: [...] inwestorzy – Państwo M. i T. B. rozpoczęli roboty budowlane. Decyzja ta została zaskarżona, w wyniku czego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].04.1999 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. M. i T. B. zwrócili się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].01.2001 r., znak: [...]. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Takie samo stanowisko zajął w decyzji z dnia [...].03.2001 r., znak: [...]. Podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie M. i T. B. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia [...].01.2003 r. sygn. akt IV SA 1172/01 Naczelny Sąd Administracyjny w warszawie oddalił skargę.
Inwestorzy pomimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę kontynuowali roboty budowlane. Postanowieniem z dnia [...].08.1999 r., znak: [...] wstrzymano prowadzenie robót, a decyzją z dnia [...].10.1999 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom przedłożyć określone dokumenty do dnia 29 lutego 2000 r. Zobowiązani przedłożyli je dnia 23.03.2000 r. do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Decyzją z dnia [...].07.2000 r. znak: [...] Starosta [...] pozytywnie rozpatrzył złożony wniosek. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym decyzją z dnia [...].10.2000 r. znak: [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty i odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Decyzja w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2002 r. sygn. akt SA/Rz 2109/00 Sąd skargę oddalił.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2002 r., znak: [...] nakazał M. i T. B. zaniechanie dalszych robót remontowych przy oficynie zlokalizowanej na działce nr 3790 położonej w Ł. Decyzją z dnia [...].02.2003 r. znak: [...] rozstrzygnięcie to zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ I instancji pismem z dnia [...].02.2009 r. znak: [...] wezwał M. i T. B. do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji o orzeczenie techniczne w zakresie prawidłowości wykonania elementów konstrukcyjnych budynku oficyny zlokalizowanej na działce 3790 położonej w Ł. W dniu 06.03.2009 r. M. B. przedłożyła orzeczenie techniczne dot. prawidłowości wykonania elementów konstrukcyjnych spornego budynku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...], działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku polegającego na przedłożeniu: 3 egz. dokumentacji technicznej odzwierciedlającej zakres robót wykonanych oraz projektowanych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, zawierającej wymagane uzgodnienia; orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonania elementów konstrukcyjnych; dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z tą decyzją nie zgodził się W. M. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania inwestorom doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego poprzez zaniechanie wykonania robót budowlanych lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazał na naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a., co skutkowało błędną oceną stanu faktycznego. Twierdził, ze w obiekcie nie wykonano prac o charakterze remontowym, bowiem w rzeczywistości inwestorzy dokonali samowolnej rozbudowy istniejącego budynku, który przed wykonaną samowolą był parterowy. Uważa, że skoro inwestorzy nie przedłożyli niezbędnych dokumentów w wyznaczonym terminie to organ nadzoru budowlanego stwierdziwszy bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu, powinien był nakazać rozbiórkę tej części obiektu, która została wykonana samowolnie. Według niego, tylko nakazanie rozbiórki samowolnie wykonanych elementów pozwoli usunąć stan niezgodny z prawem.
Skarga W. M. nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości. Jest poza sporem, że inwestorzy wykonali roboty budowlane po uchyleniu pozwolenia na budowę i w tym zakresie wymagały one legalizacji. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego poprawnie zastosowały przepisy regulujące postępowanie legalizacyjne. W szczególności właściwie oceniły znaczenie i charakter terminu, o jakim stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Właśnie ta ocena ma dla sprawy kluczowe znaczenie, wobec twierdzeń najpierw odwołania, a później skargi, że uchybienie tego terminu i niedostarczenie wymaganych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumentów we wskazanej dacie powinno prowadzić do przyjęcia nielegalności robót, a w konsekwencji do orzekania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego o nakazie ich rozbiórki.
Zdaniem Sądu tak sformułowane stwierdzenia skargi nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa.
Decyzją z dnia [...].10.1999 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom przedłożyć określone dokumenty, które zostały prze inwestorów przedłożone. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. organ I instancji działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku.
W sprawie istotne jest to, że decyzją z dnia [...].10.1999 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów. Decyzja ta stała się ostateczna i nie została wzruszona zarówno w administracyjnym toku instancji, jak również w żadnym z kodeksowych nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Pozostaje zatem w obrocie prawnym.
Zgodnie z art. 51 ust. 3 prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (pkt 1) albo w przypadku niewykonania obowiązku, wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robot budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 2). Z treści przepisu wynika, że wykonanie przez adresata ostatecznej decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożonego obowiązku, obliguje organ nadzoru budowlanego do stwierdzenia wykonania tego obowiązku.
Wbrew poglądowi skarżącego, bez znaczenia w sprawie jest to, że nałożony na inwestora obowiązek został przez niego wykonany z uchybieniem zakreślonego terminu. Niedotrzymanie przez inwestora terminu wykonania obowiązku nałożonego przez organ nie może być podstawą do wydania w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Wyznaczony przez organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego termin ma charakter procesowy. Organ dysponuje w tym zakresie uprawnieniami do kształtowania zakresu i biegu terminu. Skoro więc w obrocie prawnym istnieje decyzja wydana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2, której adresat wykonał nałożony obowiązek, istniała w sprawie podstawa do wydania w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego decyzji stwierdzającej wykonanie tego obowiązku. Decyzja ta kończy postępowanie związane z wykonaniem obowiązku nałożonego na inwestorów.
Mając na uwadze powyższe i treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło