II SA/Rz 838/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-12-03

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. jest podmiotem odpowiedzialnym za usunięcie nieprawidłowości w studzience kanalizacyjnej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] obręb [...] w T., stanowiącej trwały zarząd tegoż RZGW, mimo braku jednoznacznego ustalenia właściciela lub zarządcy sieci kanalizacyjnej, do której studzienka należy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły wnikliwie materiału dowodowego w celu ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie nieprawidłowości w studzience kanalizacyjnej. Brak takich ustaleń i przyjęcie, że odpowiedzialnym jest RZGW, narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Konieczne jest ustalenie właściciela lub zarządcy sieci kanalizacyjnej, do której należy studzienka, co będzie decydujące dla przypisania obowiązków na podstawie art. 66 P.b.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) nakazującej Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie – Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej (PGW WP RZGW) usunięcie nieprawidłowości w uszkodzonej studzience kanalizacyjnej zlokalizowanej na działce, której trwały zarząd sprawuje RZGW. Organ I instancji (PINB) nałożył obowiązek na RZGW, uznając go za zarządcę studzienki. PWINB utrzymał w mocy decyzję, uznając studzienkę za urządzenie na sieci kanalizacji deszczowej, za które odpowiedzialny jest zarządca działki. Strona skarżąca zarzuciła m.in. brak legitymacji biernej materialnej i niewłaściwe ustalenie adresata decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2024 r. nr OA.7721.24.6.2023 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 16 listopada 2023 r. nr PINB.5162.3.2023; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] kwotę 980 zł /słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 838/24 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (dalej: "PGW WP RZGW") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") z 14 maja 2024 r. nr OA.7721.24.6.2023 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. - dalej: "P.b."). Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wskutek zawiadomienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie dotyczącego uszkodzonej studzienki kanalizacyjnej przy skarpie nadwiślańskiej w T. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] (dalej: "PINB") 26 czerwca 2023 r. przeprowadził czynności kontrolne. W ich trakcie stwierdził, że na skarpie nadwiślańskiej na działce nr ewid. [...] obr. [...] w T. zlokalizowana jest uszkodzona studzienka składająca się z 6 kręgów, każdy ok. 0,5m wysokości. Kręgi są pokruszone i obłamane a wieko studzienki zrzucone. Po wszczęciu postępowania administracyjnego PINB 23 sierpnia 2023 r. przeprowadził oględziny. W ich trakcie ustalił, że studzienka kanalizacji deszczowej na jej wylocie została całkowicie zniszczona. Widoczne zniszczenie doprowadziło do otwarcia całkowitego wylotu kanalizacji deszczowej. Stwierdzono także wypływ ścieków niewiadomego pochodzenia. W trakcie postępowania organ powiatowy przeprowadził ustalenia dotyczące we właściciela i zarządcy kanalizacji deszczowej uznał, że przedmiotową studzienkę kanalizacji deszczowej należy zakwalifikować jako obiekt budowlany, stosownie do art. 3 P.b. PINB stwierdził, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, tj. wypisu – informacji o działce wynika, że właścicielem działki nr ewid. [...] obr. [...] w T. jest Skarb Państwa. Natomiast trwały zarząd działki należy do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (RZGW) w K. W tej sytuacji PINB stwierdził, że odpowiedzialnym za utrzymanie studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na ww. działce jest RZGW w K. Wobec tych ustaleń decyzją z dnia 16 listopada 2023 r. nr PINB.5162.3.2023 PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., nakazał RZGW - reprezentowanemu przez Dyrektora RZGW w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości studzienki na skarpie nadwiślańskiej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] obr. [...] w T., tj. wymianę uszkodzonych kręgów betonowych wraz z pokrywą studzienki oraz uporządkowanie terenu w terminie do 30 marca 2024 r. RZGW w K. złożył odwołanie od tej decyzji domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Strona zarzuciła naruszenie: - art. 61 P.b. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w postępowaniu administracyjnym z uwagi na brak legitymacji biernej materialnej, - art. 216 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez błędne przyjęcie, że nieprawidłowości w stanie technicznym infrastruktury odprowadzającej nieustalone ciecze na skarpie cieku oraz uzupełnienie jej elementów jak studzienka oraz uporządkowanie terenu po wykonaniu w/w prac na działce o nr ewid. [...] obręb [...] w T. wykonanych na nieruchomości Skarbu Państwa - stanowią własność Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i jest ono zobowiązane do utrzymywania jej w należytym stanie, a stroną postępowania jest RZGW w K., - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej i zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wnikliwy i wyczerpujący - polegające na braku ustalenia pomimo posiadania przez organ I instancji wiedzy dotyczącej podmiotów korzystających z przedmiotowej infrastruktury - prawidłowego adresata decyzji. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 maja 2024 r. PWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał PGW Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. - reprezentowany przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości studzienki na skarpie nadwiślańskiej zlok. na działce nr ewid. [...] obręb [...] w T. tj. wymianę uszkodzonych kręgów betonowych wraz z pokrywą studzienki, w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na niepełny materiał dowodowy, przeprowadzono dodatkowe postępowanie. Wyjaśnił, że organ powiatowy zakwalifikował przedmiotową studzienkę jako obiekt budowlany istniejącej kanalizacji deszczowej. Natomiast z mapy zasadniczej (str. 37/1 akt PINB Miasta [...]) wynika, że do istniejącej sieci kanalizacji deszczowej zakończonej przedmiotową studzienką dodatkowo przyłączono ze wschodniej i zachodniej strony budynku oznaczonego 1h1 i 4h1 przyłącza kanalizacji sanitarnej. W aktach organu I instancji zalega też oświadczenie przedstawiciela T. Sp. z o.o. (spisane do protokołu z dnia 10.10.2023 str. 40 i 40/1 akt PINB Miasta [...]) wskazujące na dokonane zmiany tras i podłączeń kanalizacji sanitarnej, które nie zostały zainwentaryzowane na mapach. PWINB podjął czynności zmierzające do uzupełnienia akt poprzez przedłożenie materiału dowodowego potwierdzającego powyższe okoliczności. Za pismem z dnia 18.04.2024 r. M.C. przedłożył inwentaryzację powykonawczą przyłącza kanalizacji deszczowej i sanitarnej do budynku zlok. na działce nr ewid. [...], [...] przy ul. [...] w T. - części budynku firmy [...]. Z przedłożonej w/w inwentaryzacji powykonawczej wynika, że po wschodniej stronie budynku istnieje przyłącz kanalizacji sanitarnej, który nie jest połączony z siecią kanalizacji deszczowej zakończonej studzienką będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Natomiast przyłącz wpięty do sieci kanalizacji deszczowej po zachodniej stronie budynku obecnie wykorzystywany jest również do odprowadzania ścieków deszczowych (kd100). PWINB stwierdził, że do w/w studzienki odprowadzane są wyłącznie wody opadowe poprzez istniejącą na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] sieć kanalizacji deszczowej. PWINB uznał, że przedmiotową studzienkę należy zakwalifikować jako urządzenie na sieci kanalizacji deszczowej, a wobec tego, że znajduje się ona w nieodpowiednim stanie technicznym konieczne jest podjęcie działań naprawczych, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. Obowiązki wynikające z ww. przepisów ciążą na właścicielach urządzenia (art. 61 P.b.). Ujawnione nieprawidłowości prowadzą do dalszego pogarszania stanu technicznego studzienki a fakt niewykonania wskazanych robót w obecnym stanie bezsprzecznie prowadzi do realnego zagrożenia bezpieczeństwa. Organ zauważył, że z uwagi na upływ wskazanego przez organ pierwszej instancji terminu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, koniecznym stało się zreformowanie w tym zakresie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu PWINB uznał, że PGW WP jako zarządca, w imieniu Skarbu Państwa, działki nr [...] obr. [...] w T. jest podmiotem odpowiedzialnym za zlokalizowane na tej działce urządzenia budowlane. Wyjaśnił, że obowiązek zawarty w decyzji nie mógł zostać nałożony na właścicieli restauracji [...] oraz firmy [...] ponieważ wody opadowe wpływające do przedmiotowej studzienki pochodzą także z innych działek nienależących do wyżej wymienionych podmiotów. Powołując się na art. 48 Kodeksu cywilnego oraz art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ podkreślił, że w razie braku możliwości ustalenia inwestora spornego obiektu budowlanego podmiotem do którego będą kierowane obowiązki wynikające z ustawy Prawo budowlane będzie zarządca nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny obiekt budowlany. Organ wyjaśnił także, że spornej studzienki nie można przypisać do żadnej z nieruchomości sąsiednich, ponieważ z tego obiektu może korzystać nieograniczony krąg podmiotów. Nie można wywieść, że studzienka ta służy właścicielowi konkretnej nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie tego obiektu i zarazem właściciel takiej nieruchomości byłby zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Ponieważ uprawnień właścicielskich czy zarządczych nie można przypisać żadnemu innemu podmiotowi to PGW WP, w myśl art. 52 Prawa budowlanego jest podmiotem odpowiedzialnym za usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. PGW WP RZGW w K. zaskarżyło tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie: 1. art. 7 i 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy celem ustalenia adresata decyzji; 2. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. w zw. z art. 3 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez uznanie, że studzienka kanalizacyjna jest urządzeniem na kanalizacji (deszczowej), a nie częścią instalacji w zw. z art. art. 9 ust. 1 pkt 63 P.w. w zw. z art. 389 pkt 1 P.w.; 3. z ostrożności procesowej zarzucono naruszenie art. 138 § 1 ust 2 k.p.a. mając na uwadze fakt, że ani decyzja PWINB ani decyzja PINB nie wskazuje, że dotyczy podmiotu reprezentującego Skarb Państwa, a ponadto wskazuje nieistniejący podmiot. Wobec powyższych zarzutów strona skarżąca zwróciła się o uchylenie decyzji, ewentualnie stwierdzenie nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła, że w trakcie prowadzonego postępowania organ nie poczynił żadnych indywidualnych ustaleń w przedmiocie właściciela inwestora korzystającego z instalacji, której częścią jest studzienka wraz z wylotem. Organ pominął okoliczność, że na przyległym terenie mocno zabudowanym istnieje sieć kanalizacyjna, która zgodnie z załączonym wydrukiem z mapy poglądowej jednoznacznie wskazuje, że jest to element większej sieci kanalizacyjnej infrastruktury. Skarżąca wyjaśniła, że infrastruktura ta nie jest infrastrukturą skarżącego, gdyż to określają przepisy prawa wodnego m.in. art. 216 ust. 5, art. 258. Organ nie ustalił na podstawie jakiej decyzji została wybudowana większa sieć kanalizacyjna czy jako sieć kanalizacyjna na podstawie pozwolenia na budowę czy na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli z tej kanalizacji odprowadza się ścieki do wód to pozwoliłoby też ustalić adresata zaskarżonej decyzji. Ponadto decyzja wskazuje, że jest to kanalizacja deszczowa a organ nie zweryfikował natomiast funkcjonujących w materiale organu I instancji informacji, że przedmiotowym wylotem na działce nr [...] odprowadzane są do W. ścieki. Urządzenia zlokalizowane na gruntach Skarbu Państwa mogą stanowić odrębny od nich przedmiot własności. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. PGW WP nie przejmował obiektów, nie jest ich właścicielem, zarządcą ani użytkownikiem. Może natomiast dokonać ich czopowania, aby uniemożliwić dostawanie się ścieków do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, nie zaś je utrzymywać. Skarżący podkreślił, że nie był inwestorem przedmiotowej studzienki instalacji, jak również nie jest właścicielem tej instalacji. Organ uznał studzienkę kanalizacyjną (za którą jeszcze znajduje się wylot ścieków do W.) za urządzenie na sieci kanalizacji i orzekł tylko w stosunku do tego urządzenia, pomijając fakt, że w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, instalacją jest cała kanalizacja (deszczowa/ogólnospławna) wraz z wylotem. W ocenie strony skarżącej studzienka kanalizacyjna jest elementem kanalizacji (instalacji), jest częścią tej instalacji. W konsekwencji cała kanalizacja, jako obiekt liniowy, jest obiektem budowlanym. Dlatego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 66 P.b., gdyż odnosi się tylko do studzienki kanalizacyjnej bez wskazania, że jest ona częścią instalacji/obiektu budowlanego i nakłada obowiązki nie na właściciela (zakład) tej infrastruktury/obiektu liniowego/instalacji. Z punktu widzenia przepisów P.w. dla wykonania kanalizacji wraz wylotem, koniecznym było i koniecznym jest nadal, uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód z kanalizacji deszczowej do rzeki czy też na odprowadzanie ścieków do wód. Właścicielem wylotu nie jest administrator rzeki (czyli skarżący), gdyż własność wody nie przekłada się automatycznie na własność urządzeń wodnych. Przepisy P.b. nie stoją na przeszkodzie, aby kto inny był właścicielem wody, a kto inny właścicielem urządzeń wodnych. Z ostrożności procesowej strona wskazała, że skorygowany przez organ I instancji adresat decyzji jest błędny, albowiem nieistniejący. Zgodnie z art. 239 P.w. PGW WP są osobą prawną, w skład której wchodzą wskazane w ust. 3 jednostki organizacyjne, nieposiadające osobowości prawnej. Materialnoprawnym podmiotem właściwy do wykonania obowiązku jest Skarb Państwa. Adresatem decyzji winien być Skarb Państwa reprezentowany przez osobę prawną. Błąd co do adresata materialnoprawnego (osoby dysponującej interesem bezpośrednim) powinien skutkować nieważnością decyzji. W odpowiedzi na skargę organ zwrócił się o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po przeprowadzeniu takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta {...} z dnia 16 listopada 2023 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a zatem skarga podlegała uwzględnieniu. Decyzje te zostały wydane na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 735) – "P.b.". Przepis ten obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia Wówczas organ, zgodnie z ust. 1 nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. ma charakter związany, co oznacza, że stwierdzenie zaistnienia którejkolwiek z nieprawidłowości wskazanych w pkt 1 – 4 obliguje organ do wydania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i zakreślenia terminu wykonania nałożonego obowiązku. Należy również zauważyć, że każda z wymienionych w art. 66 ust. 1 przesłanek wydania decyzji administracyjnej stanowi samoistną podstawę nałożenia obowiązków, a zatem wystarczające jest wystąpienie jednej z nich, jakkolwiek nie można wykluczyć, że w odniesieniu do jednego budynku mogą wystąpić jednocześnie dwie lub więcej podstaw do wydania decyzji. W takim wypadku obowiązkiem organu jest wskazanie podstawy prawnej decyzji, z wyszczególnieniem, które punkty z art. 66 ust. 1 P.b. mają zastosowanie, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnienie przyjętej kwalifikacji prawnej stwierdzonych uchybień. W rozpoznawanej sprawie organy stwierdziły wystąpienie 2 przesłanek z art. 66 ust. 1 – tj. wskazanych w pkt 1 i 3 w odniesieniu do studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na skarpie nadwiślańskiej – działce ewid. nr [...] obręb [...] w T. Po dokonaniu oględzin stwierdzono, że studzienka kanalizacji deszczowej została całkowicie zniszczona na jej wylocie, co jednocześnie doprowadziło do otwarcia całkowitego wylotu kanalizacji deszczowej. W trakcie oględzin stwierdzono także wpływ ścieków niewiadomego pochodzenia (nie były to wody opadowe). Jeśli chodzi o tę ostatnią okoliczność, z materiału dowodowego sprawy oraz uzasadnienia decyzji wynika, że awaria w zakresie przedostania się ścieków sanitarnych do kolektora kanalizacji deszczowej została usunięta, ścieki przepływają tylko do przepompowni ścieków ma działce nr [...]. Niemniej jednak organy uznały, że spełnione są dwie przesłanki z art. 66 ust. 1 – studzienka może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) oraz jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3). Przy czym organ I instancji zakwalifikował studzienkę jako obiekt budowlany, natomiast PWINB przyjął, że jest to urządzenie na sieci kanalizacji deszczowej. Ustalił przy tym, że do ww studzienki odprowadzane są wyłącznie wody opadowe poprzez istniejącą na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] sieć kanalizacji deszczowej. Ta okoliczność ma w ocenie Sądu istotne znaczenie w sprawie. Słusznie podnosi strona skarżąca, że w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, instalacją jest cała kanalizacja (deszczowa/ogólnospławna) wraz z wylotem, a studzienka kanalizacyjna jest elementem kanalizacji (instalacji), częścią tej instalacji. W konsekwencji cała kanalizacja, jako obiekt liniowy, jest obiektem budowlanym. W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że podmiotem " odpowiedzialnym za utrzymanie studzienki kanalizacyjnej zlok. na działce nr ewid. [...] obręb [...] w T. oraz sprawujący trwały zarząd działka nr ewid. [...] obręb [...] w T. wraz ze studzienką kanalizacji deszczowej znajdującej się na działce jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K.". Należy zauważyć, że norma zawarta w art. 66 P.b. jest konsekwencja przepisów nakładających na właściciela (lub zarządcę) obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 P.b.). Podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku z art. 66 P.b. będzie zatem w rozpoznawanej sprawie właściciel lub zarządca sieci kanalizacji deszczowej, do której należy działka nr ewid. [...]. W niniejszej sprawie konieczne więc będzie ustalenie tego podmiotu, gdyż kwestia ta będzie decydująca w zakresie przypisania obowiązków nałożonych decyzją z art. 66 P.b. Z tego też względu organy prowadzące postępowanie nie mogą poprzestać na przyjęciu oświadczenia jakiegokolwiek podmiotu, lecz dokonać własnych ustaleń w tym zakresie. Brak takich ustaleń i przyjęcie ad casum, że podmiotem zobowiązanym jest RGZW narusza w ocenie Sądu przepisy postępowania obligujące organy do zebrania i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego obiektywnej oceny (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Nadmienić również należy, że okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3, co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2. Natomiast wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 P.b. stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być wiązany ze zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek często okoliczności te łącza się ze sobą. Nieodpowiedni stan techniczny siłą rzeczy wiąże się z zagrożeniami, których stopień powinien być ustalony indywidualnie w każdym przypadku. Okoliczności wyczerpujące przesłanki wydania nakazów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, powinny być zatem kwalifikowane indywidualnie w każdej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2023 r., II OSK 311/22). Wyniki tej kwalifikacji powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Reasumując Sąd uznał, że wydane decyzje zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obliguje do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 § P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło