II SA/Rz 842/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych - postanawia – odmówić przyznania A.R. prawa pomocy. A. R. złożył, w sprawie ze swojej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu podniósł, że jego sytuacja finansowa (bardzo niskie zarobki) nie pozwala mu na poniesienie wysokich kosztów sądowych. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i synem. Na jego utrzymaniu pozostaje także studiująca córka, a koszt tego utrzymania to 1200 zł miesięcznie. Wskazał, iż jest w 1/5 współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa, jednak w niej nie mieszka z uwagi na konflikty rodzinne. Dochód rodziny stanowią uzyskiwane przez niego i żonę wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości odpowiednio 2600 zł i 1390 zł. Na ponoszone comiesięcznie wydatki składają się następujące kwoty: 400 zł (koszt wynajmu mieszkania), 250 zł (opłaty za media), 230 zł (koszt utrzymania mieszkania znajdującego się w nieruchomości, której jest współwłaścicielem), 291 zł (ogrzewanie). Skarżący posiada samochód marki mazda premacy z 2003r. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił przyznania A. R. prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. W złożonym od niego sprzeciwie A. R. podniósł, że fakt, iż nie mieszka w lokalu stanowiącym jego współwłasność podyktowany był chęcią zapewnienia zdrowia i spokoju płynącego z możliwości nieobcowania z "zacietrzewioną rodziną" i zapewnienia dzieciom odpowiednich warunków do nauki. Z tego samego powodu mieszkania tego nie wynajmuje, bowiem brak jest fizycznego jego podziału i istnieje obawa utrudniania przez pozostałych współwłaścicieli spokojnego zamieszkania ewentualnym najemcom. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowienie Referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2009r. utraciło moc w związku z wniesieniem przez skarżącego sprzeciwu. Oznacza to konieczność rozpoznania przez Sąd na nowo wniosku wyżej wymienionego o przyznanie prawa pomocy. Obowiązek taki wynika z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Artykuł 199 P.p.s.a. wprowadza zasadę ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkiem od niej jest możliwość skorzystania przez stronę z instytucji prawa pomocy. W niniejszej sprawie wniosek o jej przyznanie obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, co wskazuje na żądanie prawa pomocy w całkowitym zakresie (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przesłankę uwzględnienia takiego wniosku ustanawia art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i jest nią niemożność pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym, jak wynika z tego przepisu, obowiązek jej wykazania obciąża wnioskodawcę, który musi w sposób możliwie dokładny przedstawić swoją sytuację rodzinno-materialną. Rozstrzygając bowiem w przedmiocie żądania strony, Sąd opiera się na wskazanych przez nią okolicznościach, które winny być zatem szczegółowo przedstawione. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż wniosek A. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Wyżej wymieniony nie wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem, iż spełniona jest w jego wypadku przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom składającego wniosek, uzyskiwany przez jego rodzinę dochód w kwocie 3990 zł nie jest bardzo niski. Jak bowiem wynika z oświadczenia zawartego w formularzu PPF wystarcza on na zaspokojenie podstawowych potrzeb tj. mieszkania i jego utrzymania. Wystarcza on także z pewnością na zakup żywności, jako że wniosek nie wskazuje, iż skarżącemu brak jest środków na powyższe. Prawo pomocy, jak już zaznaczono, jest instytucją mogącą mieć zastosowanie tylko w sytuacjach wyjątkowych. Pomoc może być więc przyznana jedynie osobom, które bez jej uzyskania nie mogłyby zaspokoić swych najbardziej podstawowych potrzeb, w związku z koniecznością poniesienia kosztów sądowych czy też pokrycia kosztów wynagrodzenia adwokata. Należy wskazać, iż wydatki ponoszone na samochód nie mogą być zaliczone do tych przeznaczanych na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Nadto, jako tego rodzaju wydatków nie można uznać kosztów najmu mieszkania, skoro skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, w której mógłby zamieszkać. Nie ma żadnego znaczenia kwestia ewentualnych konfliktów z pozostałymi współwłaścicielami. Konflikty te mogą być bowiem zażegnane na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Skoro skarżący nie wykorzystuje tej drogi, nie może liczyć na udzielenie mu w niniejszym postępowaniu prawa pomocy. Z tych samym względów, obojętna dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku jest także ewentualna możliwość złośliwego utrudniania przez pozostałych współwłaścicieli spokojnego mieszkania przez potencjalnych najemców. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż sytuacja wnioskującego nie wskazuje na zaistnienie w jego wypadku przesłanki przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i z tego względu działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.