II SA/Rz 845/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-01-17
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Paweł Zaborniak, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące maksymalnych okresów na wczytywanie danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców, uwzględniając pojęcie "dni rejestrowanej działalności" zgodnie z prawem unijnym, a także czy nie nastąpiło przedawnienie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa polskiego i unijnego dotyczących maksymalnych okresów na wczytywanie danych z tachografów i kart kierowców. Sąd wskazał, że organy błędnie stosowały metodę kalendarzową zamiast metody technicznej uwzględniającej "dni rejestrowanej działalności", co jest sprzeczne z prawem unijnym. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na potencjalne przedawnienie kary pieniężnej z uwagi na upływ dwuletniego terminu od ujawnienia naruszeń.Stan faktyczny
Przedsiębiorca PW został ukarany karą pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, w tym za skrócenie czasu odpoczynku, przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, nieokazanie dokumentów, a także za nieterminowe wczytywanie danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy. Przedsiębiorca kwestionował zasadność nałożonych kar, argumentując m.in. że niektóre przejazdy były wyłączone spod regulacji, a także że organy błędnie interpretowały przepisy dotyczące terminów wczytywania danych. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję GITD i poprzedzającą ją decyzję WITD. Zasądzono od GITD na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 roku nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. W. kwotę 202 zł /słownie: dwieście dwa złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi PW (skarżącego) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:
W dniach od 1 kwietnia 2014 r. do 7 maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę przedsiębiorcy PW prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...], w zakresie:
1. przestrzegania przepisów odnośnie do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.) oraz przepisach wykonawczych do ww. ustawy;
2. przestrzegania przepisów odnośnie do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 r., rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grud. 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
3. przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 u.t.d.
W toku czynności poddano kontroli czas pracy kierowców: [...], za okres od 1 sierpnia 2013 r. do 31 listopada 2013 r.
Po zebraniu i przeanalizowaniu zgromadzonego w trakcie kontroli materiału dowodowego, w dniu 7 maja 2014 r. został sporządzony protokół kontroli nr [...], w którym szczegółowo opisano naruszenia przepisów. Protokół został odebrany i podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy podczas kontroli. Z uwagi na stwierdzone naruszenia dniu 7 maja 2014 r. skierowano do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wraz z pouczeniem o prawie do czynnego udziału i możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD), działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 6 050 zł, za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego (lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.), naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), skrócenie dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3.1, 5.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d.), przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.2.1, 5.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresów, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...],[...] Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił opisaną wyżej decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji stwierdził m.in. naruszenia z zakresu czasu pracy kierowcy MS na podstawie okazanych podczas kontroli dokumentów. GITD podał, że zwrócił się do organu I instancji o nadesłanie danych cyfrowych z karty kierowcy MS (pismo z dnia 13 marca 2015 r.), jednakże WITD udzielił odpowiedzi, że przedsiębiorca nie okazał danych z karty ww. kierowcy. Zdaniem organu odwoławczego, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest możliwe zweryfikowanie poprawności ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Kierowca mógł bowiem wykonywać przejazd wyłączony spod regulacji rozporządzenia 561/2006. Jeżeli taki przewóz był realizowany, kierowca nie musiał okazywać danych z karty kierowcy czy też innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. W sytuacji gdy przewóz podlegał regulacjom tego rozporządzenia, należy zweryfikować ustalenia poczynione przez organ I instancji pod kątem innego naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika to u.t.d.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d. nałożył na PW karę pieniężną w wysokości 5 050 zł, za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego (lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.), naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), skrócenie dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3.1, 5.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d.), przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.2.1, 5.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresów, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.).
W uzasadnieniu WITD podał, że po ponownej wnikliwej analizie materiału dowodowego stwierdził, że kierowca MS w dniu 24 października 2013 r. odebrał z naprawy pojazd o nr rejestracyjnym [...], należący do firmy skarżącego z serwisu w firmie: [...] Sp. z o.o., co potwierdza faktura VAT nr 119175 (karta akt sprawy nr 60) wystawiona przez AW o godzinie 17.20 w dniu 24 października 2013 r. Tego samego dnia kierowca MS o godzinie 17.27 rozpoczął prowadzenie ww. pojazdu i kontynuował nim jazdę do godziny 20.56 w dniu 24 października 2013 r., pojazd przejechał w tym czasie 108 km. Kierowca MS czas swojego przejazdu rejestrował na karcie kierowcy, o czym świadczą dane z tachografu cyfrowego pojazdu nr rejestracyjny [...], przedstawione podczas kontroli przez przedsiębiorcę (karta akt sprawy nr 72, płyty CD). Organ I instancji podał, że w dalszym ciągu stoi na stanowisku, iż kierowca prawidłowo rejestrował swój czas jazdy i odpoczynku na karcie kierowcy, ponieważ nie można uznać powyższego przejazdu kierowcy MS jako przejazdu w "ramach napraw", gdyż "przykładowa typowa czynność objęta wyłączeniem to jazda wykonywana przez mechanika w celu sprawdzenia efektów naprawy układu kierowniczego pojazdu". Dlatego też przejazd ten nie spełniał założeń art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Organ podał, że wobec powyższego nie może zgodzić się z wyjaśnieniami skarżącego, iż podczas kontroli nie okazał zapisów z karty kierowcy MS za dzień [...] października 2014 r., gdyż przejazd ten był wyłączony z obowiązku rejestracji czasu jazdy i odpoczynku kierowców na podstawie art. 3 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego jako uprawnieni do badania podczas kontroli drogowej lub w przedsiębiorstwie przestrzegania regulacji zawartych w aktach prawnych wymienionych w art. 4 pkt. 22 u.t.d. nie są uprawnieni do kontroli częstotliwości pobierania danych z urządzeń rejestrujących organ wskazał, iż podstawową regulację prawną dotyczącą obowiązku wczytywania danych z kart kierowcy stanowi art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Maksymalne okresy dotyczące wczytywania danych określone zostały w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej karty kierowcy. W preambule rozporządzenia wskazano, że regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006, natomiast określenie maksymalnego okresu na wczytywanie danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy pozwoli na ściślejsze ujednolicenie warunków działalności przedsiębiorstw transportu drogowego całej Unii. W myśl art. 1 ust. 1 i 3 ww. rozporządzenia, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej i 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Na marginesie należy zauważyć, iż obowiązkiem pracodawcy (przewoźnika) jest, przy wykorzystaniu takich narzędzi jak np. klucz do pobierania danych lub komputer z oprogramowaniem podłączony do tachografu, pobierać dane z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni i dane z tachografów co najmniej raz na 90 dni. Z tym obowiązkiem nierozerwalnie związane jest prawo organu kontrolującego badania poprawności działania i obsługi tachografu, i co za tym idzie prawo zweryfikowania poprawności pobrania danych z pojazdu, jak i z karty kierowcy.
Organ podał, że po ponownej wnikliwej analizie materiału dowodowego umorzył postępowanie administracyjne co terminowości sczytania danych z karty kierowcy w 3 przypadkach, tj. karty kierowcy RS za okres od 31 sierpnia 2013 r. do 1 października 2013 r., karty kierowcy PW za okres od 23 listopada 2013 r. do 31 stycznia 2014 r. oraz karty kierowcy DS za okres od 6 sierpnia 2013 r. do 30 kwietnia 2014 r. Podał, że w ww. przypadkach okresy sczytywania danych co prawda przekraczają termin 28 dni, jednakże mając na uwadze rozporządzenie Komisji(UE) 581/2010 należy stwierdzić, iż odczyty te nie przekraczały 28 dni zarejestrowanej działalności.
W odwołaniu od powyższej decyzji PW wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zdaniem skarżącego decyzja została wydana z:
1. rażącym naruszeniem art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp.6.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 15 ust. 2 i 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;
2. rażącym naruszeniem art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 15 ust. 2 i 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie wobec kierowcy M. S.;
3. naruszeniem art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, mimo takich wskazań organu odwoławczego;
4. naruszeniem wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń i poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa w związku z wykroczeniem poza okres objęty kontrolą;
5. naruszeniem art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych naruszeń na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;
6. naruszeniem art. 77 § 1 K.p.a. i naruszeniem wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez złamanie generalnych zasad K.p.a.;
7. naruszeniem art. 107 ust. 1, art. 156 ust. 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 8 u.t.d. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa i oparcie jej na rozporządzeniu nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, w sytuacji braku podstaw do nałożenia kary.
Skarżący podał, że w toku postępowania nie wziął pod uwagę wyjaśnień złożonych w toku postępowania. Podniósł, że MS w dniu 24 października 2013 r. faktycznie prowadził pojazd o nr rejestracyjnym [...], niemniej był to przejazd pojazdem pustym, bez naczepy, wykonywany w celu jego naprawy, o czym świadczyć ma przedstawiona w toku postępowania faktura VAT. Fakt niepobrania danych z karty wynika z braku takiego obowiązku po stronie przedsiębiorcy, gdyż przewóz ten realizowany był zgodnie z art. 3 lit. g) rozporządzenia WE nr 561/2006. To, że kierowca używał karty kierowcy służyć miało jedynie pomocniczo do ewidencji kilometrów przejechanych przez pojazd, prowadzonej przez skarżącego. Skarżący podał, że wniósł o umorzenie postępowania w tym zakresie, zaś GITD zobowiązał organ I instancji do poczynienia ustaleń w tej kwestii. Pomimo tego organ I instancji uznał ponownie to samo naruszenie bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego. Nie jest również wiadome, na jakiej podstawie organ I instancji stwierdził, że sporny przejazd odbywał się w celu sprawdzenia układu kierowniczego pojazdu.
Skarżący podniósł również, że nie zgadza się ze stwierdzonymi naruszeniami za nieterminowe pobieranie danych z karty kierowcy i pamięci tachografu, gdyż "orzecznictwo w tej tematyce zmieniło się w zakresie dni aktywności kierowcy, a nie dni kalendarzowych". Ponadto zdaniem skarżącego inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni do badań podczas kontroli drogowej i w siedzibie przedsiębiorcy przestrzegania obowiązków lub warunków, które zostały określone w przepisach aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest katalogiem zamkniętym co oznacza, że przedmiot kontroli Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie art. 50 pkt 1 lit. a) u.t.d. nie może obejmować przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z innych przepisów prawa o charakterze powszechnie obowiązującym spoza katalogu zawartego w art. 4 pkt 22 u.t.d. W katalogu tym brak rozporządzenia nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r., jednakże okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ I instancji. Okres sczytania karty kierowcy JS pomiędzy 31 sierpnia 2013 r. a 1 października 2013 r. wynosi 25 dni aktywności, PW pomiędzy 23 listopada 2013 r. a 31 stycznia 2014 r. – 11 dni aktywności, zaś DS w okresie od 6 sierpnia 2013 r. do 27 kwietnia 2014 r. – 13 dni aktywności.
Zdaniem odwołującego się, błędnie stwierdzono naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego, gdyż do tego obowiązku zastosowanie winno mieć rozporządzenie 581/2010, w którym maksymalny okres pobierania danych z pamięci masowej tachografu został określony na 90 dni, a kart kierowców na 28 dni. Jednakże zgodnie z pkt 3 preambuły tego rozporządzenia, określając okresy na sczytywanie danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z tachografu cyfrowego winny być pobierane co najmniej raz na 90 dni, a z karty kierowcy – co najmniej raz na 28 dni. Rozporządzenie to nie określa jednak jakie dni podlegają wliczeniu przy ustalaniu terminów, wobec czego definicji "dnia" należy szukać w przepisach wspólnotowych.
Skarżący podniósł, że "organ I instancji przyjął jego wyjaśnienia i umorzył postępowanie w tym zakresie", niemniej niezrozumiałe jest dlaczego nałożył karę "w pozostałych przypadkach", bez sprawdzenia długości okresów aktywności. Skarżący podał, że "nie ma przekroczeń powyżej 90 dni aktywności", a w przypadku kierowcy RS okres od 1 października 2013 r. do 16 listopada 2013 r. to okres 28 dni aktywności. Odnośnie do stwierdzenia pobrania danych w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] skarżący podniósł, że nie może zgodzić się ze stwierdzonym naruszeniem, ponieważ "organ stwierdził, iż pobrania danych za okres pomiędzy 22 sierpnia 2013 r. a 16 grudnia 2013 r. dokonano w dniu 16 grudnia 2013 r., podczas gdy w aktach sprawy znajduje się plik z dnia 28 września 2013 r., a zatem terminowość w tym przypadku została zachowana.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c, art. 4 pkt 4, art. 5, art. 33, art. 8, art. 14 ust.1 pkt 2 u.t.d., lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 7, art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, § 3, § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92 a ust. 3 pkt 1 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Stosownie do art. 92 a ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 92b ust. 1-2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego — obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym i rozporządzenia WE nr 561/2006.
Odnośnie do naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 4 lit a rozporządzenia (WE) nr 561/2006, "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Zgodnie z art. 4 lit d ww. rozporządzenia "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku.
Stosownie do art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.2 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości 150 złotych o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.
Zdaniem organu odwoławczego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci okazanych do kontroli wykresówek m.in. kierowcy JM oraz protokołu kontroli zostało udowodnione, że kierowca JM przekroczył w dniu 9 października 2013 r., maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 40 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 10 minut od godziny 18:05 dnia 9 października 2013 r. do godziny 1:25 dnia 10 października 2013 r. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kierowca w ww. okresie odebrał jedną przerwę minimum 15-minutową w okresie od 19:37 do 20:00. Kara za powyższe wynosi 350 złotych.
Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych została nałożona zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie do naruszenia lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 4 lit. f rozporządzenia 561/2006, "odpoczynek" oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. Stosownie do art. 4 lit. g ww. rozporządzenia, dzienny okres odpoczynku oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":
– "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin,
– "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin.
W myśl art. 8 ust. 1-4 i 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 rok kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24-godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości 100 zł złotych czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
W ocenie GITD na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci okazanych do kontroli wykresówek m.in. kierowcy JM oraz protokołu kontroli zostało udowodnione, że kierowca JM:
– o godzinie 2:00 dnia 17 października 2013 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 40 minut nieprzerwanego odpoczynku w godzinach od 16:20 dnia 17 października 2013 r. do godziny 2:00 dnia 18 października 2013 r. czasu UTC+1. Oznacza to bezspornie, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 20 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 300 złotych.
– o godzinie 18:10 dnia 23 października 2013 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku w godzinach od 6:00 dnia 24 października 2013 r. do godziny 15:00 dnia 24 października 2013 r. czasu UTC+1. Oznacza to bezspornie, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 300 złotych.
– o godzinie 15:00 dnia 24 października 2013 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 10 godzin nieprzerwanego odpoczynku w godzinach od 5:00 dnia 25 października 2013 r. do godziny 15:00 dnia 25 października 2013 r. czasu UTC+1. Oznacza to bezspornie, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 100 złotych.
Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia w łącznej wysokości 700 (siedemset) złotych została nałożona prawidłowo.
Odnośnie do naruszenia lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zgodnie z art. 33 ust. 2 rozporządzenia 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Zgodnie z art. 33 ust 3 rozporządzenia 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W myśl art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:
1) zapisów na wykresówkach;
2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;
4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;
5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.
Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca:
1) udostępnia kierowcy na jego wniosek;
2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6. 3. 7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień.
Organ odwoławczy podał, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w postaci danych cyfrowych pobranych z kart kierowców i cyfrowych urządzeń rejestrujących, zaświadczeń o działalności kierowców oraz wykresówek ustalono, że w trakcie kontroli nie okazano danych z karty kierowcy MS za dzień 24 października 2013 r., co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia w wysokości 500 (pięćset) złotych została nałożona prawidłowo.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w wydanej decyzji prawidłowo zaliczył wykonywany przez kierowcę M. S. przejazd z dnia 24 października 2013 r. jako przejazd podlegający pod rozporządzenie 561/2006 i w związku z brakiem okazanych danych cyfrowych z tego dnia nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 złotych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 lit. a rozporządzenia 561/2006, "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Stąd też, w dniu 24 października 2013 r. kierowca MS wykonując przejazd pojazdem o nr rejestracyjnym [...] do mechanika prawidłowo rejestrował swoją aktywność na karcie kierowcy, dlatego też przedsiębiorca powinien w odpowiednim czasie dokonać sczytania danych z karty tego kierowcy w trakcie przedmiotowej kontroli i okazać te dane. Fakt, że przewóz odbywał się "pojazdem pustym" do mechanika nie oznacza jednocześnie, że mamy do czynienia z wyłączeniem rozporządzenia 561/2006. Według art. 3 lit. g przepisy rozporządzenia 561/2006 nie mają zastosowania do przewozu wykonywanego: pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu. Z powyższego przepisu wynika, że jazda powinna się odbywać po dokonanej naprawie lub konserwacji, podczas to której następuje obserwacja prawidłowej pracy pojazdu. W rozpatrywanej sprawie, co słusznie zauważył organ I instancji, kierowca dostarczył pojazd do mechanika rejestrując swoją aktywność na karcie pojazdu, a następnie po wymianie części mechanicznej zalogował swoją kartę w tachografie i wykonał przewóz.
Zdaniem GITD należy zatem uznać, że w dniu 24 października 2013 r. przejazd pojazdem o nr rejestracyjnym [...] nie podlegał pod wyłączenie, o którym mowa w art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki w tym przepisie wymienione np. test prawidłowego działania pojazdu. Skoro kierowca w trakcie przewozu zarówno w trakcie jazdy do warsztatu jak i z warsztatu rejestrował na karcie kierowcy swoją aktywność, to przedsiębiorca powinien dokonać sczytania danych z jego karty za ten dzień i przechowywać na wypadek kontroli.
Odnośnie do naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, określi, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe.
Stosownie do art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG)nr 3821/85:
i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;
ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
b) Do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
c) Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 28 dni;
2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;
3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;
4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy;
5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy za każdego kierowcę karą pieniężną w wysokości 500 złotych.
Zdaniem organu odwoławczego na podstawie:
1) przedstawionych przez przedsiębiorcę do kontroli plików cyfrowych z karty kierowcy KP stwierdzono, że przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy w wymaganych przepisami okresach. Z udostępnionych do kontroli plików z danymi cyfrowymi wynika, że przedsiębiorca sczytywał dane z karty tego kierowcy w dniach 30 września 2013 r. i 2 grudnia 2013 r. co oznacza, że przedsiębiorca "nie wczytywał co 28 dni od ostatniego wczytania danych cyfrowych z karty kierowcy" KP.
2) przedstawionych przez przedsiębiorcę do kontroli plików cyfrowych z karty kierowcy RS stwierdzono, że przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy w wymaganych przepisami okresach. Z udostępnionych do kontroli plików z danymi cyfrowymi wynika, że przedsiębiorca sczytywał dane z karty tego kierowcy w dniach 1 października 2013 r. i 16 listopada 2013 r. co oznacza, że przedsiębiorca nie wczytywał co 28 dni od ostatniego wczytania danych cyfrowych z karty kierowcy RS.
3) przedstawionych przez przedsiębiorcę do kontroli plików cyfrowych z karty kierowcy KM stwierdzono, że przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy w wymaganych przepisami okresach. Z udostępnionych do kontroli plików z danymi cyfrowymi wynika, że przedsiębiorca sczytywał dane z karty tego kierowcy w dniach 10 czerwca 2013 r. i 16 sierpnia 2013 r. co oznacza, że przedsiębiorca nie wczytywał co 28 dni od ostatniego wczytania danych cyfrowych z karty kierowcy KM.
W ocenie GITD oznacza to, że przedsiębiorca nie wywiązywał się z nałożonego przez ustawodawcę obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy w terminie do 28 dni od ostatniego wczytania. Kara za niniejsze naruszenie wynosi 500 złotych za każdego kierowcę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania związanych z naruszeniem lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wyjaśnił, że rozporządzenie Komisji nr 581/2010 r. określa maksymalne okresy wczytywania danych. Obowiązujący natomiast art. 10 ust. 5 lit. a ppkt ii) rozporządzenia nr 561/2006 (WE) daje Państwom Członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych ze wskazaniem, że dopuszczalne jest określenie krótszych terminów wczytywania danych. Powyższe zostało zrealizowane przez § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, zgodnie z którym dane z karty kierowcy podmiot pobiera: co najmniej raz na 28 dni. Z treści tego przepisu wynika obowiązek sczytywania danych co 28 dni kalendarzowych, a więc częściej niż wynikałoby to z przepisów rozporządzenia nr 581/2010 Komisji UE. Organ wskazuje, że obowiązek ten wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa tj. przytoczonego wyżej rozporządzenia wydanego na podstawie art. 23 a ustawy o transporcie drogowym, które określają surowsze wymagania w zakresie sczytywania danych niż czyni to rozporządzenie unijne. Podsumowując zasadnym jest nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w zakresie naruszenia obowiązku niesczytywania danych. Przepisy rozporządzenia nr 581/2006 miałyby zastosowanie jedynie wtedy jeśli Państwo Członkowskie określiło dłuższe okresy sczytywania danych, wówczas obowiązywałyby okresy maksymalne określone przez Komisję.
Odnosząc się do treści odwołania zdaniem organu odwoławczego wskazać należy, że rozporządzenie 581/2010 jest aktem wykonawczym do rozporządzenia 561/2006. Ustawodawca określił terminy na wczytywanie danych w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Mając na uwadze wskazany powyżej stan faktyczny organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca bezspornie naruszył obowiązek terminowego sczytywania danych z kart ww. kierowców, co najmniej raz na 28 dni. Zatem kara pieniężna w łącznej wysokości 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie do naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, określi, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe.
Stosownie do art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG)nr 3821/85:
i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;
ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
b) Do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
c) Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.
W myśl § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 90 dni;
2) natychmiast:
a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,
b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,
c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;
3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
2. Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeśli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego za każdy pojazd karą pieniężna w wysokości 500 złotych.
Zdaniem GITD na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych z tachografu cyfrowego zostało udowodnione, że przedsiębiorca nie sczytywał danych cyfrowych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] w ustawowym terminie tj. 90 dni od ostatniego sczytania. Dane z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] były wczytywane przez przedsiębiorcę w dniach:
- 22.12.2012 r.; 02.05.2013 r. – co oznacza, że minęło 131 dni,
- 02.05.2013 r.; 21.08.2013 r. – co oznacza, że minęło 98 dni,
- 21.08.2013 r.; 23.11.2013 r. – co oznacza, że minęło 94 dni,
- 23.11.2013 r.; 31.12.2013 r. – co oznacza, że minęło 38 dni,
- 31.12.2013 r.; 22.03.2014 r. – co oznacza, że minęło 81 dni,
a więc wczytanie nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu na wczytywanie danych urządzenia rejestrującego. Kara za niniejsze wynosi 500 złotych.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych z tachografu cyfrowego zostało udowodnione, iż przedsiębiorca nie sczytywał danych cyfrowych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] w ustawowym terminie tj. 90 dni od ostatniego sczytania. Dane z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] były wczytywane przez przedsiębiorcę w dniach:
- 15.06.2013 r.; 31.08.2013 r. – co oznacza, że minęło 76 dni,
- 31.08.2013 r.; 17.12.2015 r. – co oznacza, że minęło 108 dni,
a więc wczytanie nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu na wczytywanie danych urządzenia rejestrującego. Kara za niniejsze wynosi 500 złotych.
Organ odwoławczy zważył, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych z tachografu cyfrowego zostało udowodnione, iż przedsiębiorca nie sczytywał danych cyfrowych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] w ustawowym terminie tj. 90 dni od ostatniego sczytania.
Dane z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] były wczytywane przez przedsiębiorcę w dniach:
- 03.10.2013 r.; 19.12.2013 r. - co oznacza, że minęło 77 dni,
- 19.12.2013 r.; 07.02.2014 r. - co oznacza, że minęło 50 dni.
Ponieważ okres kontroli obejmował okres od 1 kwietnia 2013 r. do 31 stycznia 2015 r. oznacza to, że przedsiębiorca nie wczytywał danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] w okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 3 października 2013 r. w ustawowym terminie co 90 dni od ostatniego wczytania. Kara za niniejsze wynosi 500 złotych.
Zdaniem GITD na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci danych z tachografu cyfrowego zostało również udowodnione, że przedsiębiorca nie sczytywał danych cyfrowych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] w ustawowym terminie tj. 90 dni od ostatniego sczytania. Dane z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] były wczytywane przez przedsiębiorcę w dniach:
- 02.02.2013 r.; 11.05.2013 r. - co oznacza, że minęło 98 dni,
- 11.05.2013 r.; 21.08.2013 r. - co oznacza, że minęło 102 dni,
- 21.08.2013 r.; 16.12.2013 r. - co oznacza, że minęło 117 dni
a więc wczytanie nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu na wczytywanie danych urządzenia rejestrującego. Kara za niniejsze wynosi 500 złotych.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wyjaśnił, że rozporządzenie Komisji nr 581/2010 określa maksymalne okresy wczytywania danych. Obowiązujący natomiast art. 10 ust. 5 lit. a ppkt ii) rozporządzenia nr 561/2006 (WE) daje Państwom Członkowskim kompetencję do określenia częstotliwości pobierania danych ze wskazaniem, że dopuszczalne jest określenie krótszych terminów wczytywania danych. Powyższe zostało zrealizowane przez § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, zgodnie z którym dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera co najmniej raz na 90 dni. Z treści tego przepisu wynika obowiązek sczytywania danych co 90 dni kalendarzowych, a więc częściej niż wynikałoby to z przepisów rozporządzenia nr 581/2010 Komisji UE. Organ wskazuje, że obowiązek ten wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa tj. przytoczonego wyżej rozporządzenia wydanego na podstawie art. 23a ustawy o transporcie drogowym, które określają surowsze wymagania w zakresie sczytywania danych niż czyni to rozporządzenie unijne. Wobec powyższego GITD uznał za zasadne nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej w zakresie naruszenia obowiązku niesczytywania danych.
Organ wskazał, że przepisy rozporządzenia nr 581/2010 miałyby zastosowanie jedynie wtedy, gdyby Państwo Członkowskie określiło dłuższe okresy sczytywania danych. Wówczas obowiązywałyby okresy maksymalne określone przez Komisję. Rozporządzenie 581/2010 jest aktem wykonawczym do rozporządzenia 561/2006. Ustawodawca określił terminy na wczytywanie danych w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego kara pieniężna w łącznej wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, GITD uznał, że są one niezasadne i nie mogły zostać uwzględnione.
Organ podał, że rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz 80 K.p.a. oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ I instancji zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Organ dysponował protokołem kontroli, danymi cyfrowymi pobranymi z kart kierowców i urządzeń rejestrujących zainstalowanych kontrolowanych pojazdach, wykresówkami kierowców, zaświadczeniami o działalności. Na tych dowodach oparł się [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przy wydaniu zaskarżonej decyzji, a posiadany przez organ materiał dowodowy był wystarczający do nałożenia kary. W czasie kontroli inspektorzy dysponowali niebudzącymi ich wątpliwości danymi co do naruszenia norm czasu pracy przez kierowcę JM, naruszeniu przez przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z kart kierowców i urządzeń rejestrujących zainstalowanych w kontrolowanych pojazdach, nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z kart kierowców, z tachografów cyfrowych lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Nie było więc konieczne zebranie dodatkowego materiału dowodowego w sytuacji gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli i podczas prowadzonego postępowania nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszenia z lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. W świetle powyższego nie można uznać, aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., gdyż strona miała możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Podczas kontroli skarżący miał możliwość składania wyjaśnień i wypowiedzenia się co do zaistniałego stanu faktycznego. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
GITD uznał za błędny pogląd strony, że to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na jej korzyść i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej.
Organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. za bezpodstawny. Rozpoznając sprawę GITD stwierdził, że organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 8 K.p.a. Organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie kontrolowanego do władzy publicznej. Zebrał istotne w sprawie dowody. Strona została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w loku czynności kontrolnych, zgłaszania dowodów, składania wyjaśnień. Zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne stosownie do obowiązujących w tym zakresie wymogów.
W ocenie organu odwoławczego w opisywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 107 § K.p.a. Zaskarżona decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 K.p.a. W szczególności zawierała uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty, jakie organ uznał za udowodnione (przede wszystkim fakt naruszenia norm czasu pracy przez kierowcę JM, naruszeniu przez przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z kart kierowców i urządzeń rejestrujących zainstalowanych w kontrolowanych pojazdach, nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z kart kierowców, z tachografów cyfrowych lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu) oraz dowody, na których organ się oparł. Nie było takich dowodów, którym organ odmówiłby wiarygodności bądź mocy dowodowej. Zakwestionowana przez stronę decyzja zawierała uzasadnienie dlaczego organ nie uznał wyjaśnień strony złożonych w trakcie prowadzonego postępowania oraz uzasadnienie dlaczego organ uznał wyjaśnienia złożone przez stronę. Decyzja zawierała również uzasadnienie prawne, w którym w niezbędnym zakresie przywołano podstawy prawne decyzji o nałożeniu kary na stronę wraz z przytoczeniem właściwych przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji jasno została określona podstawa prawna jej wydania, jak również wskazano fakty, którymi kierował się organ, wydając decyzję. Podkreślić zatem należy, mając na względzie treść zaskarżonej decyzji, że nie został w żaden sposób naruszony art. 107 K.p.a.
Odnosząc się do argumentów strony organ odwoławczy wskazał, ze zarówno art. 92a u.t.d., jak i przepisy art. 10 ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, ustanowiły odpowiedzialność przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i przewozy na potrzeby własne (nie zaś pracowników, którym rzeczone podmioty zlecają czynności kierowania pojazdami), za naruszenia przepisów wyznaczających normy czasu pracy kierowców jak i innych przepisów związanych z wykonywaniem przewozów. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się me tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przepisy te wskazują zatem na odpowiedzialność kontrolowanego przedsiębiorstwa transportowego za powyżej wyszczególnione naruszenia przepisów. Przy czym przedsiębiorstwo transportowe zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit. p ww. rozporządzenia oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe.
Organ odwoławczy uznał za zasadne przywołanie słów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r. SK 75/06, który stwierdził, iż "(...) regulacje zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia". Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja tak jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak jest również podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. za względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. Strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. za względu na fakt, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Przedsiębiorca tak powinien organizować pracę kierowcy, aby otrzymywał on takie zadania przewozowe, które mógłby zrealizować zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi czasu pracy kierowców, a nie musiał kierować się innymi priorytetami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PW wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji WITD i umorzenie postępowania w sprawie, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił wydanie jej z:
1. rażącym naruszeniem art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp.6.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie oraz pominięcie i nieodniesienie się do wytycznych zawartych w rozporządzeniu z dnia 1 lipca 2010 r. nr 581/2010;
2. naruszeniem art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, mimo takich wskazań organu odwoławczego;
3. naruszeniem wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej i prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń;
4. naruszeniem art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych naruszeń na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;
5. naruszeniem art. 107 ust. 1, art. 156 ust. 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 8 u.t.d. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem prawa "w oparciu rozporządzenie nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców", w sytuacji braku podstaw do nałożenia kary;
6. naruszeniem unormowań K.p.a., w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a szczególności wydanie decyzji bez odniesienia się do "wyroku WSA w Krakowie i WSA w Rzeszowie";
7. naruszeniem art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów mających wpływ na wynik sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności wyłączenie odpowiedzialności skarżącego w postępowaniu;
8. naruszeniem wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez złamanie generalnych zasad K.p.a.
W uzasadnieniu skargi PW podniósł, że organ I instancji w prowadzonym ponownie postępowaniu w dalszym ciągu nie wykonał wytycznych GITD i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organy nie wzięły pod uwagę wyjaśnień skarżącego złożonych w toku postępowania w piśmie z dnia 22 czerwca 2015 r.
Skarżący podniósł, że MS w dniu 24 października 2014 r. faktycznie prowadził pojazd o nr rejestracyjnym [...], niemniej był to przejazd pojazdem pustym, bez naczepy, wykonywany w celu jego naprawy, o czym świadczyć ma przedstawiona w toku postępowania faktura VAT. Fakt niepobrania danych z karty wynika z braku takiego obowiązku po stronie przedsiębiorcy, gdyż przewóz ten realizowany był zgodnie z art. 3 lit. g) rozporządzenia WE nr 561/2006. To, że kierowca używał karty kierowcy służyć miało jedynie pomocniczo do ewidencji kilometrów przejechanych przez pojazd, prowadzonej przez skarżącego. Skarżący podał, że wniósł o umorzenie postępowania w tym zakresie, zaś GITD zobowiązał organ I instancji do poczynienia ustaleń w tej kwestii. Pomimo tego organ I instancji uznał ponownie to samo naruszenie bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego. Nie jest również wiadome, na jakiej podstawie organ I instancji stwierdził, że sporny przejazd odbywał się w celu sprawdzenia układu kierowniczego pojazdu. Błędne ustalenia organu I instancji zostały z kolei powielone przez organ odwoławczy.
Skarżący podał, że nie zgadza się ze stwierdzonymi naruszeniami za nieterminowe pobieranie danych z karty kierowcy i pamięci tachografu, gdyż "orzecznictwo w tej tematyce zmieniło się w zakresie dni aktywności kierowcy, a nie dni kalendarzowych". Ponadto zdaniem skarżącego inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni do badań podczas kontroli drogowej i w siedzibie przedsiębiorcy przestrzegania obowiązków lub warunków, które zostały określone w przepisach aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest katalogiem zamkniętym co oznacza, że przedmiot kontroli Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie art. 50 pkt 1 lit. a) u.t.d. nie może obejmować przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z innych przepisów prawa o charakterze powszechnie obowiązującym spoza katalogu zawartego w art. 4 pkt 22 u.t.d. W katalogu tym brak rozporządzenia nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r., jednakże okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ I instancji. Okres sczytania karty kierowcy JS pomiędzy 31 sierpnia 2013 r. a 1 października 2013 r. wynosi 25 dni aktywności, PW pomiędzy 23 listopada 2013 r. a 31 stycznia 2014 r. – 11 dni aktywności, zaś DS w okresie od 6 sierpnia 2013 r. do 27 kwietnia 2014 r. – 13 dni aktywności.
Zdaniem odwołującego się, błędnie stwierdzono naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego, gdyż do tego obowiązku zastosowanie winno mieć rozporządzenie WE 581/2010, w którym maksymalny okres pobierania danych z pamięci masowej tachografu został określony na 90 dni, a kart kierowców na 28 dni. Jednakże zgodnie z pkt 3 preambuły tego rozporządzenia, określając okresy na sczytywanie danych należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z tachografu cyfrowego winny być pobierane co najmniej raz na 90 dni, a z karty kierowcy – co najmniej raz na 28 dni. Rozporządzenie to nie określa jednak jakie dni podlegają wliczeniu przy ustalaniu terminów, wobec czego definicji "dnia" należy szukać w przepisach wspólnotowych.
Skarżący podniósł, że "organ I instancji przyjął jego wyjaśnienia i umorzył postępowanie w tym zakresie", niemniej niezrozumiałe jest dlaczego nałożył karę "w pozostałych przypadkach nie sprawdzając jakie okresy aktywności mamy w pozostałych przypadkach". Skarżący podał, że "nie ma przekroczeń powyżej 90 dni aktywności", a w przypadku kierowcy RS okres od 1 października 2013 r. do 16 listopada 2013 r. to okres 28 dni aktywności pomiędzy pobraniem. Odnośnie do stwierdzenia pobrania danych w pojeździe o nr rejestracyjnym [...] skarżący podniósł, że nie może zgodzić się ze stwierdzonym naruszeniem, ponieważ "organ stwierdził, iż do pobrania pomiędzy 22 sierpnia 2013 r. a 16 grudnia 2013 r. dokonano w dniu 16 grudnia 2013 r. podczas gdy w aktach sprawy znajduje się plik z dnia 28 września 2013 r.", a zatem terminowość w tym przypadku została zachowana.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje legalnościową kontrolę zaskarżalnych działań lub zaniechań kompetencyjnych organów administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych), będąc związany granicami sprawy administracyjnej sensu largo, której dotyczy skarga. Jednocześnie sąd ten nie jest – co do zasady – związany granicami skargi, w tym podniesionymi zarzutami i wnioskami oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a.), biorąc z urzędu pod rozwagę wszelkie stwierdzone naruszenia prawa i sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych.
W niniejszej sprawie skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek część zarzutów podniesionych w skardze okazała się pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na końcową treść sformułowanego przez Sąd zwrotu stosunkowego negatywnie kwalifikującego legalności rozstrzygnięcia sprawy w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Organy orzekające w sprawie dopuściły się przede wszystkim mającego bezpośredni i istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa polskiego i prawa Unii Europejskiej regulujących maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z tachografów cyfrowych lub z karty kierowcy oraz wymagane częstotliwości pobierania powyższych danych.
Zasadnicze w przedmiotowej sprawie ma przesądzenie legalnego sposobu wykładni i zastosowania przepisów wynikających z art. 10 ust. 5 lit. a)-c) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z pkt. 3. preambuły i art. 1 rozporządzenia nr 581/2010 r. z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej oraz kart kierowców oraz w zw. załącznikiem nr IB rozdziału III uchylonego z dniem 2 marca 2016 r. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. i w zw. z pkt. 6.3.11 i 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 5 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 ("rozporządzenie nr 561/2006") przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:
i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;
ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), zwanego "rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85". Ponadto stosownie do postanowień art. 10 ust. 5 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 561/2006Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.
Na mocy upoważnienia zawartego w art. 10 ust. 5 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Komisja Europejska wydała rozporządzenie nr 581/2010 r. z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.10.168.16), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji (UE) nr 581/2010". Zgodnie z postanowieniami zawartymi w preambule do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 obowiązek regularnego wczytywania danych zarejestrowanych przez tachograf cyfrowy i na karcie kierowcy jest niezbędny dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorcę przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku, ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Określenie maksymalnego okresu na wczytanie odpowiednich danych z tachografu i karty kierowcy pozwoli bowiem na ściślejsze ujednolicenie warunków działalności przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe w całej Unii Europejskiej. W celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych przedsiębiorstw transportowych, Komisja Europejska zdefiniowała w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 581/2010 pojęcie "odpowiednich danych", które podlegają obowiązkowi wczytywania. Przez "odpowiednie dane" należy zatem rozumieć wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości. Niezależnie od powyższego zgodnie z treścią punktu 3. preambuły oraz art. 1 ust. 3 lit. a) i b) rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. z dnia 1 lipca 2010 r. określenie maksymalnych okresów na wczytanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy powinno uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, natomiast maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej (z tachografu cyfrowego) oraz 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.
Uwzględniając treść pkt. 3. preambuły należy przyjąć, że okres maksymalny może obejmować tylko sumę dni działalności, która podlegała obowiązkowi rejestracji, a nie ciąg kolejno następujących po sobie dni kalendarzowych, niezależnie od tego, czy działalność rejestrowana była w tych dniach wykonywana.
Wniosek taki jest uzasadniony nie tylko treścią pkt. 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 (stanowiącej wyłącznie o "dniach rejestrowanej działalności" w zakresie przewozu drogowego), lecz także wynika logicznie, systemowo i funkcjonalnie z treści z załącznika nr IB rozdział III ("Wymagania odnośnie do konstrukcji i funkcjonalności urządzenia rejestrującego") uchylonego z dniem 2 marca 2016 r. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), zwane "rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85", które zgodnie z art. 48 w zw. z art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, nadal znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
Z treści pkt. 12 ("Zapisywanie i przechowywanie w pamięci danych") rozdziału III załącznika nr IB rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. wynika, że okres "365 dni" obejmuje "365 dni kalendarzowych przeciętnych czynności wykonywanych przez kierowców w pojeździe", natomiast "przeciętne czynności na dzień w pojeździe definiuje się jako przynajmniej sześciu kierowców lub współkierowców, sześć cykli wkładania-wyjmowania karty i 256 zmian czynności". Przepis ten stanowi dalej, że ostatecznie "365 dni" obejmuje przynajmniej 2.190 współkierowców, 2.190 cykli wkładania-wyjmowania karty i 93.440 zmian czynności".
Z kolei zgodnie z pkt. 4 ppkt. 034 rozdziału III ("Wymagania odnośnie do konstrukcji i funkcjonalności urządzenia rejestrującego") załącznika nr IB rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 czynnościami kierowcy są: "prowadzenie", "praca", "dyspozycyjność" lub "przerwa/odpoczynek". Oznacza to, że obliczając okres 28 dni rejestrowanej działalności, organy powinny uwzględnić nie tylko ilość kierowców w pojeździe, lecz także ilość cykli wkładania i wyjmowania karty oraz ilość zmian czynności kierowcy, o których mowa powyżej. Z pkt. 12 rozdziału III załącznika nr IB rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wynika właśnie, że okres 365 dni obejmuje co najmniej 2.190 współkierowców, co najmniej 2.190 cykli wkładania i wyjmowania kart oraz co najmniej 93.440 zmian czynności kierowcy. Powyższą miarę należy odnieść do okresu "28 dni rejestrowanej działalności", dokonując odpowiedniej redukcji proporcjonalnej.
W świetle powyższych rozważań dni rejestrowanej działalności obejmują nie tylko dni wkładania i wyjmowania karty w związku z prowadzeniem pojazdu przez kierowców, lecz także dni podejmowania innych czynności (zmian czynności) kierowców ("praca", "dyspozycyjność" lub "przerwa/odpoczynek").
Powyższa definicja musi być zatem odczytywana jako wyraz woli prawodawcy unijnego co do określonego (autonomicznego) sposobu rozumienia okresów zapisywania, przechowywania i wczytywania danych (zgodnie z definicją zawartą w rozdziale I lit. s) załącznika IB rozporządzenia nr Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.) z pojazdu lub z karty kierowcy. Sposób ten opiera się na odrzuceniu "metody kalendarzowej" obliczania długości okresu (zsumowaniu kolejnych dni kalendarzowych) na rzecz "metody technicznej", polegającej na sumowaniu tylko tych dni, w których wystąpiły określone czynności kierowcy, które dopiero łącznie można uznać za odpowiadające cyklowi 365 dni lub 28 dni (zob. definicja zawarta w pkt. 12 rozdziału III załącznika IB rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85). Powyższe rozumienie dobitnie potwierdzają także inne postanowienia załącznika IB (zob. np. rozdział III, pkt 12.3, 082; pkt 12.4, 084, 085; 12.5, 088).
W dalszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 5 lit. a) pkt i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem powyższego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. Polski prawodawca ustanowił w art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych podstawę prawną do określenia częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców, upoważniając ministra właściwego do spraw transportu do wydania tego rodzaju unormowania w drodze rozporządzenia. Jednocześnie ustawodawca nakazał właściwemu ministrowi, aby wydając rozporządzenie kierował się "koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1)". Z przepisu kompetencyjnego wynika zatem zobowiązanie do uwzględnienia w treści polskich przepisów wykonawczych regulacji wynikającej z rozporządzeń unijnych.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159,poz. 1128 ze zm.), wydanego na podstawie art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, dane z tachografu cyfrowego i z karty kierowcy podmiot pobiera odpowiednio co najmniej raz na 90 dni i co najmniej raz na 28 dni.
Z powyższej regulacji (§ 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1) wynika zatem, że w świetle polskiego rozporządzenia wykonawczego obligatoryjna częstotliwość pobierania danych (okres, po upływie którego powstaje obowiązek pobrania danych) została określona poprzez odwołanie się do pojęcia "dni", bez wyjaśnienia, czy okres ten ma obejmować nieprzerwany ciąg kolejnych 90 lub 28 dni, czy też ma on odnosić się do dni "rejestrowanej działalności", a więc ciągu kolejnych dni, w których powstał obowiązek rejestracji danych w związku z podjęciem czynności w zakresie transportu drogowego.
Na tle powyższych wątpliwości mogłoby wydawać się, że rację ma organ odwoławczy, który wskazał w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia, że przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 r. z dnia 1 lipca 2010 r. wydanego w związku z delegacją wynikającą z art. 10 ust. 5 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 określają jedynie maksymalne okresy wczytywania odpowiednich danych, a państwa członkowskie mogą wyznaczyć te okresy według bardziej restrykcyjnych założeń (przyjmując krótsze okresy obowiązkowego wczytywania danych). Zdaniem organu polski prawodawca zdecydował się na tego rodzaju podejście, przyjmując w cytowanym rozporządzeniu metodę "kalendarzowego" obliczania długości okresu.
Pogląd organu nie zasługuje jednak na aprobatę.
Proponowana przez organ treść znaczeniowa spornego przepisu na tle uregulowań prawa unijnego nie może być domniemywana lub przyjmowana implicite. Z językowej i bezpośredniej treści § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych nie wynika bowiem sposób rozumienia zwrotów "90 dni" lub "28 dni" i poza przekonaniem organu brak jest przekonujących argumentów na rzecz tezy, że takie sformułowanie przepisu stanowiło świadome działanie w celu wprowadzenia odrębności w prawie polskim.
Ponadto nie sposób odeprzeć argumentu, że prawodawca unijny przyjmując w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010 r. z dnia 1 lipca 2010 r. oraz art. 10 ust. 5 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zw. z załącznikiem IB rozporządzenia nr Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. (rozdział III, pkt 12) określony sposób rozumienia terminu "okres na wczytanie odpowiednich danych" narzucił prawodawcom krajowym własną definicję, a prawodawcy ci mają jedynie swobodę w zakresie określenia długości tak rozumianego okresu (jego skrócenia względem maksymalnego okresu wyznaczonego w unijnym rozporządzeniu).
Niezależenie od powyższego należy wskazać na dwa dalsze argumenty, które stoją na przeszkodzie przyjęciu interpretacji odwołującej się do potocznego i intuicyjnego pojmowania zwrotów "90 dni" lub "28 dni" jako ciągu kolejnych dni kalendarzowych.
Po pierwsze, należy uwzględnić zasadę interpretacyjną nakazującą dokonywanie wykładni prawa polskiego (w tym przede wszystkim uregulowań mających charakter wykonawczy względem rozporządzeń i dyrektyw unijnych) w zgodzie z treścią i celem prawa unijnego. Jest to tzw. zasada in dubio pro communitatae. Jeśli więc prawodawca polski nie sformułował wyraźnie autonomicznej definicji "okresu wczytywania danych", to należy przyjąć definicję prawodawcy unijnego.
Po drugie, konieczne jest – wobec ewidentnego niedookreślenia treści znaczeniowej w § 3 ust. 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia z dnia 23 sierpnia 2007 r. – przyjęcie takiej interpretacji, która nie będzie naruszać wiążącej zasady wykładni w obszarze regulacji sankcyjnej prawa administracyjnego, to jest zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na rzecz podmiotu sankcjonowanego (in dubio pro cive).
Powyższy pogląd jest również akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 kwietnia 2016 r., II SA/Rz 1019/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2016 r. II SA/Rz 41/16; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 września 2016 r., II SA/Go 615/16; wyrok WSA w Kielcach z dnia 1 września 2016 r., II SA/Ke 464/16; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2016 r., III SA/Łd 248/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r., III SA/Kr 991/16; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2016 r., II SA/Gl 18/16; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2016 r., II SA/Gl 148/16).
Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie o sygn. II GSK 2396/14 autorytatywnie stwierdził: "Naruszając zasadę prymatu prawa unijnego nad prawem krajowym GITD pominął, iż dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe jak przyjął to GITD, kierując się wyłącznie przepisami krajowymi").
Konsekwencją powyższego naruszenia prawa materialnego jest również co najmniej mogące mieć istotny wpływ na treść kwestionowanych rozstrzygnięć naruszenie prawa procesowego w zakresie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. w odniesieniu do ustaleń faktycznych dotyczących momentów przekroczenia maksymalnych okresów 28 lub 90 dni na wczytanie danych z tachografów cyfrowych jednostek pojazdowych lub kart kierowcy, przy przyjęciu prawidłowego założenia, że w ramach obliczania zachowania powyższych limitów czasowych na wczytanie danych uwzględnieniu podlegają jedynie dni rejestrowanej działalności w zakresie transportu drogowego, a nie wszystkie kolejno po sobie następujące dni kalendarzowe, niezależnie od tego, czy w tych dniach była faktycznie wykonywana działalność transportowa. Jednoznaczne i precyzyjne ustalenia w tym zakresie są konieczne, aby umożliwić stronom postępowania oraz Sądowi weryfikację poprawności obliczenia przez organ upływu terminu 90 dni lub 28 dni na tle wszystkich dni działalności kierowcy. Ogólnikowe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (np. "dane (...) były wczytywane przez przedsiębiorcę w dniach: (...) 02.05.2013 r. – 21.08.2013 r. – minęło 98 dni") nie pozwalają na jednoznaczną ocenę czy proces obliczania upływu maksymalnego terminu (90-dniowego lub 28-dniowego) na wczytanie danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego został prawidłowo dokonany i czy zgodnie z zaprezentowanym wyżej stanowiskiem zostały w nim uwzględnione wyłącznie dni zarejestrowanej działalności (zgodnie z pkt. 3 preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców). Sąd musi więc mięć możliwość – w sytuacji gdy dane z karty kierowcy lub tachografu cyfrowego mają postać elektroniczną i nie zostały utrwalone w aktach sprawy – do weryfikacji poprawności obliczeń oraz rozumowania organu na podstawie danych odczytanych z tachografu lub karty kierowcy. Konieczność precyzyjnych i jednoznacznych ustaleń w tym zakresie musi wynikać nie tylko z akt sprawy, lecz przede wszystkim z uzasadnienia decyzji. Organy orzekające muszą więc wyraźnie wskazać, jakie dni zostały uznane za "dni rejestrowanej działalności" (na podstawie odpowiednich zapisów w pamięci danych tzw. zmian czynności) oraz w którym dniu nastąpiło przekroczenie maksymalnego okresu 90 lub 28 dni na wczytanie danych. Dopiero pełne i wyczerpujące ustalenia oraz rozważania w tym zakresie mogą stać się następnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w zakresie oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego.
Sąd stwierdza ponadto, że organ odwoławczy nie zbadał istotnej w sprawie kwestii dotyczącej momentu ujawnienia w postępowaniu przed organem pierwszej instancji stwierdzonych naruszeń przepisów o transporcie drogowym i ewentualnego przedawnienia kompetencji organu do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy poprzez wymierzenie kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 92c ust. 1 pkt 3) u.t.d. wszczęte postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej podlega – niezależnie od instancji – umorzeniu, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W niniejszej sprawie kontrola w siedzibie skarżącego została przeprowadzona w okresie od 1 kwietnia do 7 maja 2014 r. W toku czynności kontrolnych były kolejno ujawniane naruszenia w związku z odczytem danych oraz pismami skarżącego, które przynajmniej w części miały miejsce ponad dwa lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego (zob. karta pobrania danych z dnia 15 kwietnia 2014 r., pismo skarżącego z dnia 9 kwietnia 2014 r. wniesione 18 kwietnia 2014 r., karta pobrania danych z dnia 29 kwietnia 2014 r.). Organ odwoławczy wydał bowiem zaskarżoną decyzję [...] kwietnia 2016 roku, co oznacza, że istnieje wątpliwość co do upływu w tym dniu maksymalnego terminu dwóch lat od dnia ujawnienia naruszenia. Skarżony organ nie wyjaśnił zatem w sposób niebudzący wątpliwości czy jego kompetencja do nałożenia kary pieniężnej mogła zostać zaktualizowana, czy też decyzja organu pierwszej instancji powinna była zostać uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. art. 92c ust. 1 pkt 3) u.t.d.
Odnosząc się natomiast do dalszych zarzutów postawionych w skardze, Sąd stwierdza, że – poza wyżej wskazanymi wyżej naruszeniami prawa – są one pozbawione usprawiedliwionych podstaw. W sprawie nie stwierdzono zatem, aby organy bezpośrednio naruszyły zasady ogólne postępowania administracyjnego wynikające z art. 8 i art. 10 k.p.a. Brak również podstaw do stawiania skarżonym organom zarzutów naruszenia przepisów art. 75 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i art. 156 § 2 k.p.a. Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Oczywiście bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 51 ust. 8 u.t.d., gdyż niewątpliwie Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem wyższego stopnia względem wojewódzkich inspektorów transportu drogowego w sprawach, w których te ostatnie organy wydały decyzje.
Ponownie rozpoznając sprawę właściwe organy uwzględnią sformułowane wyżej ocenę prawną oraz wskazania co do konieczności uzupełnienia ustaleń faktycznych oraz rozważań w uzasadnieniach decyzji (art. 153 p.p.s.a.).
Orzekając ponownie organy uwzględnią także treść art. 92c ust. 1 pkt 3) u.t.d. i ostatecznie wyjaśnią, czy i ewentualnie w którym momencie w toku postępowania odwoławczego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do upływu dwóch lat od momentu ujawnienie naruszeń prawa będących podstawą nałożenia kary pieniężnej.
Mając na względzie powyższe argumenty, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekło uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło