II SA/Rz 845/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu z dnia 5 maja 2025 r. nr 9/2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez "E" sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: skarżąca/strona)  jest decyzja Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu z 5 maja 2025 r. nr 9/25, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z 3 kwietnia 2025 r. nr 61/2025 o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 2000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2021 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), dalej: u.t.d. a mianowicie za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdolność do ruchu drogowego. Jak wynika z akt sprawy 3 marca 2025 r. funkcjonariusz Straży Granicznej w drogowym przejściu granicznym w [....] na kierunku wjazdowym do RP dokonał kontroli zespołu pojazdów: ciągnika samochodowego marki [....] o numerze rej [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o numerze rej. [...]. Kierujący pojazdem M.O. wykonywał międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy (przejazd na pusto po rozładunku na terytorium Ukrainy) na podstawie okazanego wypisu z licencji nr [...] wydanej dla spółki "E" sp .o.o. z siedzibą w J. Podczas kontroli stwierdzono, że ciągnik samochodowy marki [...] o numerze rej [...] nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego wymaganego na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.), dalej: p.r.d. Zgodnie z adnotacją zamieszczoną w dowodzie rejestracyjnym seria i nr [...] ważność badań technicznych ciągnika samochodowego upłynęła 14 lutego 2025 r. Kierowca nie okazał innego dokumentu potwierdzającego przebycie okresowego badania technicznego na ww. pojazd zakończonego wynikiem pozytywnym. Powyższe zostało potwierdzone w systemie teleinformatycznym CEPiK. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej wraz z załącznikami, który został podpisany przez kierowcę bez zgłoszenia zastrzeżeń. Komendant Placówki SG zakwalifikował naruszenie, jako naruszenie z lp. 9.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), dalej: u.t.d. - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego okresowego badania technicznego. potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Następnie wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne wobec spółki – właściciela ww. zespołu pojazdów, o czym został ona zawiadomiona pismem z 10 marca 2025 r. Pismem z 26 marca 2025 r. zawiadomiono spółkę o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego strona pozostawała bierna, jej czynności sprowadzały się jedynie do odbierania pism. Decyzją z 3 kwietnia 2025 r. nr 61/2025 Komendant Placówki SG nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Karę nałożono na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. stosownie do którego podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Organ I instancji wskazał, że wobec ustalenia, że wykonywano przewóz drogowy pojazdem bez aktualnych okresowych badań technicznych stwierdzono naruszenie art. 81 ust. 1 p.r.d. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem spółka złożyła odwołanie do Komendanta Oddziału SG, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i w tym zakresie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w ten sposób, że organ odstąpi od nałożenia kary pieniężnej i umorzy postępowanie w tym zakresie ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozstrzygnięcia. Spółka podniosła, że w przedsiębiorstwie funkcjonuje procedura mająca na celu zapobieganie naruszeniom. Kierowcy zostali zapoznani z dokumentami dotyczącymi sprawdzania stanu technicznego i bezpieczeństwa pojazdów oraz ważności dokumentów. W firmie został wprowadzony dodatkowy obowiązek odprawy pojazdów. Kierowcy zostali poinformowani, że mając wątpliwości w zakresie spełnienia któregokolwiek z kryteriów powinni natychmiast zgłaszać uwagi przewoźnikowi i odmówić wyjazdu w trasę. W ocenie skarżącej spółki w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowiący o wyłączeniu jej odpowiedzialności, gdyż nie miała wpływu na naruszenie, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności których nie mogła przewidzieć. Zdaniem spółki organ powinien odstąpić od nałożenia kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej opisaną na wstępie decyzją z 5 maja 2025 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Sankcję w postaci kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego określa załącznik nr 3 do u.t.d.. który pod pozycją Lp.9.1. określa wysokość kary która wynosi 2000 zł za każdy pojazd. Organ wskazał, że postępowanie pierwszoinstancyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy a strona w trakcie postępowania pozostawała bierna. Podkreślono, że nie dopilnowano w przedsiębiorstwie formalności związanych z przeglądem technicznym pojazdów. W związku z powyższym spółka nie wywiązała się ze swoich obowiązków, ponieważ skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Wyjaśniono, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Z tego powodu, co do zasady, bez znaczenia pozostają okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przewoźnika. Organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzą przesłanki z art. 92c ust. 1 u.t.d., gdyż skarżąca spóła miała wpływ na powstanie naruszenia. Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie organu, strona nie wykazała okoliczności mogących świadczyć o tym, że dołożyła należytej staranności, by nie doszło do naruszenia prawa. Miała możliwość reagowania na działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, między innymi przez własne akty staranności w zakresie właściwej organizacji przedsiębiorstwa, w tym planowania przewozów, jak też bieżącą kontrolę operacji transportowych na podstawie wymiany informacji z zarządzającym transportem i kierowcą - czego zabrakło w niniejszej sytuacji. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: k.p.a., dotyczący odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, albowiem przepis art. 92c u.t.d. jako odrębny w relacji do przepisów działu IVa k.p.a. reguluje zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a. Zaznaczono  również, że waga naruszenia prawa nie była znikoma, bowiem wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego jest najpoważniejszym naruszeniem (5.1 NN) zgodnie   z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniającym załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8). W skardze do tut. Sądu na decyzję organu odwoławczego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi  do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie koszów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: I. prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez nałożenie na przewoźnika kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują , że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć II. postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. Ponadto według skarżącej przepisy art. 189f §1-3 k.p.a. o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej mają zastosowanie niezależnie od art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ten ostatni przepis to lex specialis wyłączający zastosowanie przepisu art. 189e k.p.a. Organ nie powinien więc zasłaniać się niemożliwością zastosowania normy wynikającej z art. 189f § 1 k.p.a., lecz zastosować wskazany przepis do stanu faktycznego istniejącego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji odstąpić od nałożenia kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, z uwagi na to, że waga naruszenia jest znikoma, a skarżąca zaprzestała naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł   o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: p.p.s.a. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia    mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała. Z ustaleń faktycznych organów wynikało, że podczas kontroli granicznej ciągnika samochodowego marki [....] o numerze rej [...] którym wykonywany był międzynarodowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt. 6a u.t.d., stwierdzono, że pojazd nie posiadał aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Naruszenie to zostało ujęte w załączniku nr 3 do u.t.d. i przewidziano za nie karę pieniężną (art. 92a ust. 1    u.t.d., l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.). Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z  naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Organy prawidłowo wywiodły, że pojazd zarejestrowany w Polsce, aby mógł legalnie poruszać się po drogach publicznych, w tym aby mógł wjechać do Polski drogowym przejściem granicznym, musiał posiadać aktualne badanie techniczne, o którym mowa w art. 81 p.r.d. Jak wynika z ust. 5 tego artykułu, okresowe badanie techniczne okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. W okazanym do kontroli dowodzie rejestracyjnym widniała data, do której należy wykonać kolejne okresowe badanie i została ona wyznaczona do 14 lutego 2025 r., ale nie została dotrzymana. W dniu 3 marca 2025 r. pojazd nie posiadał aktualnego badania okresowego. Zostały zatem wyczerpane przesłanki do nałożenia na spółkę kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podstawie l.p. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., o którym mowa w art. 92a ust. 7 u.t.d. Regulacja ta przewiduje bowiem karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Zastosowanie przez organy tych regulacji okazało się zgodne z prawem. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne w których organy przypisały skarżącej spółce naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynika z nich w sposób bezsporny, że w chwili przeprowadzania kontroli drogowej kierowca wykonywał przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Wskazać należy, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny. Nie jest ona uzależniona od winy podmiotu wykonującego transport drogowy ani kierującego pojazdem. Dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że w sprawie miał zastosowanie art. 189f k.p.a. dotyczący odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Kwestie zasad nakładania kar pieniężnych zostały uregulowane w u.t.d. w sposób wykluczający możliwość stosowania przepisów k.p.a.. Przepisy art. 92a i art. 92c u.t.d. stanowią regulacje szczególne, o których mowa w art. 189a k.p.a. Na okoliczność tę uwagę zwrócił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach przywołanych przez organ odwoławczy o sygn. akt II GSK 248/21, II GSK 1878/18 i II GSK 1560/23, a Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela ten kierunek wykładni i stosowania przepisów u.t.d., a nie podziela poglądów odmiennych dopuszczających stosowania przepisów działu IVa k.p.a. Warunki zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności zostały określone w art. 92c ust. 1 u.t.d. i nie ma podstawy do stosowania w tym zakresie powołanych w skardze przepisów k.p.a. Wynika z nich, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Sąd podziela przy tym ocenę organu, że nie zostało wykazane przez spółkę, aby nie miała ona wpływu na powstanie naruszeń i powstały one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Stwierdzone naruszenie wiązało się z zapewnieniem należytej organizacji prowadzonego przedsiębiorstwa transportowego i dotyczyło kwestii związanej ze stanem technicznym pojazdu. W ocenie Sądu niedopełnienie obowiązku dokonania w terminie przeglądu technicznego pojazdu jest oczywistym zaniedbaniem spółki wykonującej przewozy drogowe. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca zarządzająca przedsiębiorstwem    powinna zastosować takie mechanizmy, które wyeliminowałyby powstawanie jakichkolwiek naruszeń, w tym tak ewidentnych i przewidywalnych jak utrata ważności okresowych badań technicznych pojazdu. W szczególności tak zorganizować pracę, w tym przypadku prowadzić rejestr terminów nadchodzących przeglądów okresowych pojazdów, by móc w odpowiednim czasie podjąć odpowiednie działania i nie dopuścić do powstawania naruszeń. Nie sposób uznać, że skarżąca wypełniła powyższe obowiązki, skoro dopuściła do sytuacji w której kontrolowany pojazd nie posiadał wymaganych badań technicznych. Wbrew twierdzeniom skarżącej, wagi stwierdzonego naruszenia nie można było ocenić jako znikomej, ponieważ zostało one przez ustawodawcę sklasyfikowane jako naruszenie najpoważniejsze. Sąd nie dopatrzył się też innego rodzaju uchybień, które uzasadniałyby uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Sam fakt, że organ odmiennie ocenił materiał dowodowy niż oczekiwałaby tego skarżąca, nie świadczy  o    naruszeniu zasad postępowania. W ocenie Sądu argumentacja skarżącej stanowi wyłącznie polemikę z poprawnymi, uzasadnionymi w okolicznościach niniejszej sprawy ustaleniami organów, które uprawniały i zarazem zobowiązywały do zastosowania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną skarżonej decyzji. Z podanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości jako niezasadną.