II SA/Rz 849/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania bez pozwolenia przybudówki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. R. kwotę 18 zł /słownie: osiemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. do wyroku z dnia 19 marca 2008 r. Decyzją z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2007 r., Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wybudowania bez pozwolenia na budowę murowanej przybudówki krytej eternitem falistym przy budynku stodoły na działce nr 188/3 w miejscowości T. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ I instancji na wniosek J. R. sprawdził legalność budowy budynków gospodarczych na działce stanowiącej własność H. i G. C., a w szczególności zbadał sprawę wybudowania bez pozwolenia na budowę murowanej przybudówki krytej eternitem falistym przy budynku stodoły na działce nr 188/3 w miejscowości T. Organy ustaliły, że przedmiotowa przybudówka wybudowana została w latach 80 - tych, ma wymiary 3,20 m x 5,20 m, bezpośrednio przylega do budynku stodoły, posiada dach jednospadowy kryty eternitem falistym. Obiekt posiada dwa pomieszczenia. Od strony wschodniej pomieszczenie pełniące rolę kurnika, od strony południowej pomieszczenie gospodarcze posiadające otwór bez zamontowanych drzwi, który jest przedmiotem niniejszego postępowania. Przybudówka wg pomiarów dokonanych w trakcie rozprawy usytuowana jest w odległości 7,20 m od budynku mieszkalnego położonego na tej samej działce. Ściana budynku mieszkalnego od strony przybudówki nie posiada otworów okiennych, jedynie w górnej części ściany szczytowej niewielki otwór z drewnianymi drzwiczkami stanowiącymi wejście na strych budynku, który znajduje się znacznie wyżej niż cała przybudówka. Decyzją z dnia [...].01.2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H. i G. C. zamurowanie otworu drzwiowego na pełną grubość od strony budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...].05.2006 r. organ II instancji uchylił ww. decyzję organu I instancji dając do rozważenia inną możliwość doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Biorąc pod uwagę fakt, że obiekty te leżą w obrębie tej samej działki, co w świetle obecnie obowiązujących przepisów nie stanowi naruszenia warunków technicznych, oraz mając na uwadze że ściana budynku mieszkalnego nie posiada otworów okiennych a jedynie niewielki otwór stanowiący wejście na strych organ II instancji zasugerował, możliwość jego obicia blachą. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w sprawie budynku garażowego objętego odrębnym postępowaniem ustalono, że drzwiczki znajdujące się w ścianie północnej budynku mieszkalnego prowadzące na strych budynku zostały szczelnie obite blachą stalową. W takiej sytuacji decyzją z dnia [...].05.2007 r. PINB umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie w/w przybudówki. Od decyzji tej odwołanie wniósł J. R. kwestionując przyjętą datę budowy przedmiotowego obiektu, odległość przybudówki od budynku mieszkalnego, podnosząc jednocześnie że ściana szczytowa przybudówki wykonana jest z desek, a w przybudówce w roku 2006 zostało wykonane okno od strony działki nr 184. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ w dniu 4.04.2006 r. H. i G. C. podtrzymali swoje oświadczenie złożone w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 10.10.2002 r. Również w trakcie rozprawy administracyjnej r. przesłuchany świadek podał, że pracował przy budowie budynku mieszkalnego i przy stodole Państwa S. tj. poprzednich właścicieli, oświadczając że obiekt ten powstał w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez organ w dniu 4.04.2006 r. pomimo prawidłowego zawiadomienia nie uczestniczył w niej J. R., dlatego też nie można było w jego obecności dokonać kwestionowanych przez niego pomiarów. J. R. nie przedstawił też żadnych świadków, którzy poparliby podawaną przez niego datę budowy. Ponadto od strony budynku mieszkalnego przybudówka nie posiada elementów drewnianych. Natomiast sprawa wykonania otworu okiennego w 2006 r. od strony działki 184 może być przedmiotem odrębnego postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia przyjęto, ze budowa przybudówki będącej przedmiotem postępowania miała miejsce w latach 80-tych wobec czego postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.). Na podstawie tych przepisów istnieje możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, jeżeli nie zachodzą przesłanki do wydania nakazu jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wykluczył istnienie przesłanek wymienionych w art. 37 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane do orzeczenia rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. W świetle postanowień art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przymusowej rozbiórce podlega samowolnie wzniesiony obiekt, który znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak ustalił organ I instancji w 1989 r. obowiązywał MPO Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R. zatwierdzony Uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w R. z dnia [...].04.1989 r. i ogłoszony w Dz. Urz. Wojewody [...] Nr [...] poz. [...] z dnia 14.11.1988 r. Zgodnie z nim obszar na którym znajduje się działka nr 188/3 należąca do H. i G. C. to "teren o symbolu 27MRJ czyli teren budownictwa zagrodowego z dopuszczeniem budownictwa jednorodzinnego. Dopuszcza się lokalizację nowych siedlisk, wymianę i rozbudowę substancji kubaturowej oraz wszelkie remonty". W związku z powyższym nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki. W rozpatrywanej sprawie nie występują również przesłanki do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art.37 ust. 1 pkt 2. Po decyzji organu II instancji z dnia [...].04.2006 r. uchylającej decyzję organu I instancji sugerując w inny sposób doprowadzenie przedmiotowej przybudówki do stanu zgodnego z prawem inwestorzy H. i G. C. obili szczelnie blachą stalową drzwiczki zlokalizowane w ścianie północnej budynku mieszkalnego stanowiące wejście na strych, co zostało stwierdzone przez organ I instancji podczas oględzin. Wobec powyższego ściana ta może stanowić ścianę oddzielenia pożarowego. Takie rozwiązanie nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, oraz nie narusza obowiązujących w czasie jego budowy przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Z uwagi na to iż inwestor wykonał czynności, które doprowadziły obiekt do stanu zgodnego z prawem, postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 KPA. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył J. R. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W jej uzasadnieniu podał, że przybudówka była budowana w latach 90-tych XX wieku, a nie jak podano w decyzji w latach 80-tych XX wieku. Faktyczna odległość wynosi 6,76 jak to wskazał organ I instancji a nie 7.20 m. Ściana szczytowa na przybudówce wykonana jest z desek - to jest z materiału łatwopalnego. Budynek nie spełnia warunków zabudowy ze względu na przepisy przeciwpożarowe. W roku 2006 w przybudówce zostało wykonane, także bez pozwolenia, okno od strony działki nr 184. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje w obrocie prawnym ostać się nie mogą. Przedmiotowa sprawa dotyczy samowolnie wybudowanej przybudówki. Prowadząc ją organy obu instancji doszły do wniosku, że w stosunku do przedmiotowego obiektu będącego murowaną przybudówką krytą eternitem falistym znajdującego się przy budynku stodoły na działce nr 188/3 w miejscowości T. nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obligujące organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Ponieważ w stosunku do obiektu nie zachodziła również - zdaniem organów - potrzeba wydania decyzji w trybie art. 40 powołanej ustawy, postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostało umorzone. Rozpoznając przedmiotową skargę należałoby w pierwszej kolejności wytknąć organom, że ich obowiązkiem, prowadząc sprawę dotyczącą samowoli budowlanej, było rozpoznanie sprawy samowolnej budowy przedmiotowego obiektu w jej całokształcie. Organy prowadząc przedmiotowe postępowanie miały zająć się całym przedmiotowym obiektem, a nie tylko jedną jego ścianą. Takie działanie organów w swojej istocie stanowi o naruszeniu przez nie przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów art. 7 i 77 KPA. Objęty postępowaniem obiekt położony jest na działce 188/3 w miejscowości T. Działa ta graniczy między innymi z działką nr 184 stanowiącą własność J. R. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych organu I instancji załącznika do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 10.10.2002 r. wynika, że działka J. R. jest działką zabudowaną. Z kolei ze znajdującej się w aktach administracyjnych organu II instancji dokumentacji zdjęciowej wynika, że ściana szczytowa objętego postępowaniem obiektu od strony działki nr 184 wykonana jest z desek, a więc z materiału palnego. Organy przyjmując w uzasadnieniu decyzji, że objęty postępowaniem obiekt wykonany jest z materiału niepalnego mają na myśli jego ścianę zwróconą w kierunku budynku mieszkalnego inwestorów. Pomijają jednak milczeniem fakt, że jedna ze ścian obiektu wykonana jest w części z materiału palnego i należałoby to wziąć pod uwagę przy ocenie spełniania przez przybudówkę wymogów przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). Naruszenie warunków technicznych określonych w tym rozporządzeniu stanowić może o powodowaniu przez obiekt "niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia", stanowiącego przesłankę do nakazania rozbiórki obiektu w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., oczywiście pod warunkiem, że nie ma możliwości wydania inwestorowi - w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów art. 7 i 77 KPA poprzez nie wyjaśnienie, czy objęty postępowaniem obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia w zakresie dotyczącym działki nr 184 skutkować musi uchyleniem decyzji organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organy wyjaśnią, czy przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia w zakresie dotyczącym działki nr 184. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji należy w pierwszej kolejności rozważyć możliwość wydania inwestorowi - w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, a gdyby takiej możliwości nie było, należy orzec o nakazaniu rozbiórki obiektu. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zasadne jest stanowisko organów, że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zakresie dotyczącym powodowania przez przedmiotowy obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia od strony budynku mieszkalnego inwestorów. Obicie blachą metalową drewnianych drzwi prowadzących na strych budynku mieszkalnego spowodowało, że ściana w której drzwi się znajdują stała się ścianą oddzielenia pożarowego, a w związku z tym objęta postępowaniem przybudówka od strony budynku mieszkalnego inwestorów nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, co uzasadniało ewentualne umorzenie postępowania administracyjnego, o ile taka sytuacja dotyczyłaby całej przybudówki, przy uwzględnieniu jej oddziaływania na zabudowę pozostałych, sąsiadujących z nią działek Skarżący poza gołosłownymi twierdzeniami, że obiekt został wykonany "w latach 90-tych XX wieku" nie poparł tej tezy żadnymi dowodami. Stąd też przyjęcie przez organy, że przybudówkę wykonano pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest w pełni uzasadnione i znajduje oparcie we wskazanym przez organy materiale dowodowym sprawy. Powołana w decyzjach odległości pomiędzy przybudówką, a innymi obiektami zostały ustalona w wyniku pomiarów dokonanych w trakcie rozprawy administracyjnej i żaden materiał dowodowy wskazany przez skarżącego nie wskazuje na to, by odległości ta w rzeczywistości były inne, niż to ustaliły organy. Co do okna, które inwestor miałby wykonać w 2006 r., stwierdzić należy, że może ono być przedmiotem odrębnego postępowania, choćby z uwagi na fakt, iż zostało wykonane pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a nie tak jak sama przybudówka pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.