II SA/Rz 85/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata T. P. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. II SA/Rz 85/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu K. K. z pobytu stałego, osiedle [...]/40 i jednocześnie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W podstawie prawnej Wojewoda wskazał art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrz Miasta [...], po rozpoznaniu wniosku S. K. o wymeldowanie K. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego na osiedlu [...]/40 w Ł., decyzją z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] orzekł o wymeldowaniu K. K. z pobytu stałego w wymienionym wyżej lokalu. Pismem z dnia 29 października 2012 r. (data wpływu do Urzędu Miasta [...] - 2 listopad 2012 r.) K. K. odwołała się od tej decyzji. W obszernym uzasadnieniu przedstawiając swoją sytuację życiową i materialną wskazała, że została niesprawiedliwie potraktowana jako matka samotnie wychowująca dziecko. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i jednocześnie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Wojewoda wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że w dniu 29 października 2012 r. K. K. złożyła w Urzędzie Miasta [...] dwa zgłoszenia pobytu stałego. Pierwsze dotyczyło jej samej, drugie małoletniej córki E. K. (ur. [...].2006 r. w Ł.). W obu zgłoszeniach podała nowy pobyt na osiedlu [...]/16 w Ł., jednocześnie podała poprzedni adres miejsca stałego pobytu: osiedle [...]/40, Ł. Organ stwierdził, że złożenie obu zgłoszeń pobytu stałego i zadeklarowanie w nich nowego adresu oznacza równocześnie wymeldowanie K. K. i jej małoletniej córki E. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego na osiedlu [...]/40 w Ł. Powyższe zmiany pobytów zostały wprowadzone do gminnych zbiorów meldunkowych miasta [...]. Wojewoda [...] wskazał, że w tak ustalonym stanie faktycznym odwołanie K. K. od decyzji Burmistrza Miasta [...] straciło swą aktualność, gdyż powstała nowa sytuacja faktyczna i prawna. Fakt wymeldowania K. K. wraz z małoletnią córką E. K. powoduje, że postępowanie administracyjne o jej wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego na osiedlu [...]/40, stało się bezprzedmiotowe. K. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na tą decyzję i wniosła o "przywrócenie stałego miejsca pobytu dla niej i dla jej córki" oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu przestawiając swoją i córki trudną sytuację życiową stwierdziła, że jako matka samotnie wychowująca dziecko została niesprawiedliwie potraktowana. W jej ocenie dokonując wymeldowania podważono wyrok z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I C 834/11. W pkt V tego wyroku ustalono sposób korzystania z mieszkania położonego w Ł., os. [...]/40 w ten sposób, że wraz z córką miała zajmować duży pokój o pow. 16,5m² położony od strony zachodniej oraz pokój od strony wschodniej o pow. ok. 8m²; ustalono wspólne korzystanie z kuchni, przedpokoju, łazienki, WC i piwnicy. W dalszej części skargi skarżąca wskazała na złe relacje i nękanie ze strony byłego męża i jego rodziny. Nigdy nie zgadzała i nie zgadza się na wymeldowania z ww. lokalu, chce tam powrócić, gdyż ma do tego lokalu prawo, a teściowie wymienili zamki. Jednocześnie zaznaczyła, że na obecną chwilę nie stać jej na utrzymanie mieszkania, gdyż jest osoba bezrobotną. Po powrocie z Dolnego Śląska (gdzie była zameldowana na pobyt czasowy), zameldowała się u rodziców "na chwilę", bowiem byli w trakcie sprzedaży mieszkania. Aktualnie zamieszkuje z rodzicami, którzy wynajmują dwupokojowe mieszkanie (na okres 2 lat). Końcowo zawnioskowała o "przywrócenie jej i córce stałego zameldowania w mieszkaniu na osiedlu [...]/40 w Ł.". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że dobrowolne wymeldowanie się K. K. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu doprowadziło do powstania nowej sytuacji prawnej i faktycznej a odwołanie od decyzji organu I instancji straciło swą aktualność. Dokonując wymeldowania skarżąca uczyniła postępowanie o wymeldowanie bezprzedmiotowym. Wojewoda podał również, że organy orzekające w sprawie w żaden sposób nie naruszyły wyroku Sądu Okręgowego [...]. Wyrok ten obowiązuje tak długo dopóki nie zostanie uchylony lub zmieniony przez kompetentny sąd powszechny, albo dopóki wynikające z niego roszczenie nie ulegnie przedawnieniu. Końcowo zauważył, że nie jest możliwym przywrócenie K. K. zameldowania na pobyt stały, natomiast wniosek o przywrócenie zameldowania małoletniej E. K. jest niezasadny, gdyż postępowanie administracyjne nie dotyczyło tej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądu administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sad rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan spray istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawego zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzi in naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Trzeba też wskazać, że stosowanie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W konsekwencji, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Istotą stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji jest uznanie przez organ odwoławczy, że postępowanie administracyjne o wymeldowanie K. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego na osiedlu [...]/40 w Ł. stało się bezprzedmiotowe, wobec wymeldowania się K. K. w dniu 29 października 2013 r. z przedmiotowego lokalu, co uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego zasługuje na akceptację. Materiał aktowy rozpoznawanej sprawy wskazuje, że postępowanie administracyjne o wymeldowanie K. K. z lokalu mieszkalnego na osiedlu [...]/40 w Ł. wszczęte zostało na żądanie S. K. i M. K., którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do w/w lokalu zgodnie z umową darowizny z 10.01.2013 r. Rep. A Nr [...] (będących byłymi teściami K. K.). Ustalając, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniająco-dowodowego, że wspomniany lokal do dnia 10 sierpnia 2012 r. stanowił centrum życiowe K. K. i że z tego lokalu wyprowadziła się ona dobrowolnie bez zamiaru powrotu do niego, organ I instancji orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) o wymeldowaniu K. K. z przedmiotowego lokalu. Z protokołu przesłuchania K. K. w dniu 28 sierpnia 2012 r. (znajdującego się w aktach sprawy) wynika jednoznacznie, że z mieszkania pod adresem: [...], osiedle [...]/40 wyprowadziła się dobrowolnie w dniu 10 sierpnia 2012 r., zabrała wszystkie rzeczy osobiste i nie ma zamiaru wrócić do tego mieszkania, swoje życie osobiste skoncentrowała w D. "z zamiarem stałego zameldowania w przyszłości (obecnie wraz z córką E. została zameldowana na pobyt czasowy). Nie jest kwestyjne, że pismem z dnia 29 października 2012 r. K. K. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta [...] orzekającej o wymeldowaniu (które do organu odwoławczego wpłynęło w dniu 9.11.2012 r.) i w tej samej dacie, tj. w dniu 29 października 2012 r. złożyła w Urzędzie Miasta [...] dwa zgłoszenia pobytu stałego – jedno dotyczące jej samej, drugie – małoletniej córki E. K. W zgłoszeniach tych podała swój ( w odrębnym i córki) nowy pobyt stały na osiedlu [...]/16 w Ł. Kserokopie tych zgłoszeń znajdują się w aktach sprawy, jako adres poprzedniego miejsca pobytu stałego skarżąca wpisała: [...], os. [...]/40 i zmiany pobytu stałego skarżącej zostały wprowadzone do gminnych zbiorów meldunkowych, co wynika z załączonych wydruków. W tej sytuacji, gdy ustalenie stanu faktycznego znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, skorzystanie przez organ odwoławczy z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. było prawidłowe. Trzeba wskazać, że organ odwoławczy jest obowiązany w każdym przypadku rozpoznać merytorycznie sprawę, której dotyczy zaskarżona decyzja, ale nie zawsze będzie on obowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzając brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy swoją decyzją kasuje decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie w sprawie. Wspomniany wyżej przepis wprowadza w istocie wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy (wydania rozstrzygnięcia in merito), pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu pierwszej instancji. Przy czym organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze zakończenia postępowania odwoławczego. Ograniczenie wypływa właśnie z kryterium umorzenia postępowania pierwszej instancji, a zatem tylko do przypadków, gdy to postepowanie było bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny" obliguje organ administracji do umorzenia postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.), jest przesłanką, która może powstać w trakcie postępowania (czyli w sprawie zawisłej) albo może wtedy się ujawnić, bądź też dopiero w toku postępowania zostanie ona stwierdzona. Bezprzedmiotowe będzie bez wątpienia postępowanie wtedy, gdy nie istnieje w znaczeniu prawnym przedmiot rozstrzygnięcia. Nie budzi zatem jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że dobrowolne opuszczenie przez skarżącą lokalu mieszkalnego na osiedlu [...]/40 (w dniu 10.08.2012 r.) i wymeldowanie się z pobytu stałego (w dniu 29.10.2012 r.) spowodowało, że postępowanie o jej wymeldowanie stało się bezprzedmiotowe. Stąd też decyzja organu odwoławczego, eliminująca z obrotu prawego decyzję z dnia [...] października 2012 r. i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji w całości, nie narusza prawa. Wbrew zarzutom skargi, nie narusza też w żaden sposób wyroku Sądu Okręgowego [...] Wydział I Cywilny z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt [...]. Z przyczyn wyjaśnionych na wstępie niniejszych wywodów Sąd nie mógł uwzględnić żądania skarżącej "o przywrócenie stałego zameldowania" w mieszkaniu na osiedlu [...]/40, gdyż takie rozstrzygnięcie (in merito) nie mieści się w jego kompetencjach. Nie rozważał również Sąd zarzutu skarżącej, jakoby kwestionowana w skardze decyzja była dla niej krzywdząca, gdyż nie odnosi się on do zgodności z prawem decyzji, lecz do merytorycznej jej słuszności. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.