II SA/Rz 85/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 18 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. Po otrzymaniu odpisu powyższego orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem J. M. złożyła w tut. Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo w domu o pow. 64 m.kw. Jest także właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,40 ha. Nie posiada żadnego innego majątku, jak też oszczędności. Utrzymuje się jedynie z emerytury wynoszącej 1125,44 zł. Na lekarstwa wydaje co miesiąc 120 zł, natomiast jej pozostałe wydatki to: gaz – 170 zł, prąd – 60 zł, woda – 60 zł, telefon – 40 zł, podatek od nieruchomości 50 zł, opał – 100 zł. Wniosek skarżącej podlegał uwzględnieniu. W myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", do uiszczenia kosztów sądowych nie są obowiązane osoby skarżące działanie organu administracji publicznej w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro więc skarga J. M. dotyczy decyzji w przedmiocie zasiłku stałego, to wymieniona nie jest zobligowana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie. W takiej zaś sytuacji, rozpoznanie jej wniosku odnoszącego się do tego właśnie przedmiotu stało się zbędne, a zatem postepowanie dotyczące prawa pomocy w tej części należało umorzyć po myśli art. 249a P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej odnośnie do ustanowienia na jej rzecz zawodowego pełnomocnika należy stwierdzić, że w świetle art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasadniczo więc to strony postępowania obowiązane są do pokrywania jego kosztów. Wyjątkiem od tego jest instytucja prawa pomocy, w ramach której możliwe jest m. in. ustanowienie na rzecz strony zawodowego zastępcy prawnego. Stanowi o tym art. 245 § 3 P.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w częściowym zakresie (a więc np. dotyczącym ustanowienia pełnomocnika) następuje, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. J. M. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Źródło jej utrzymania stanowi wyłącznie świadczenie emerytalne w wysokości 1125,44 zł. Przeznaczane jest ono na opłaty dotyczące kosztów utrzymania mieszkania, leczenie oraz wyżywienie. Wobec powyższego, uiszczenie przez wymienioną wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) spowodowałoby niewątpliwie uszczerbek w zakresie jej koniecznego utrzymania. Dlatego też uznano, że wnioskodawczyni spełniła przesłankę przyznania prawa pomocy, wymienioną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i ustanowiono na jej rzecz radcę prawnego. Podstawę powyższego stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.