II SA/Rz 850/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- II SA/Rz 850/06 Uzasadnienie Przedmiotem skargi S. K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) z [...].07.2006r. Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym: Decyzją z [...].12.2005r. Nr [...] WINGiK rozpoznając odwołanie S. K. uchylił w całości decyzję Starosty z [...].09.2005r. Nr [...] orzekającej o wprowadzeniu zmian dotyczących przebiegu granicy między działką nr 490/3 a działką nr 1280 oraz powierzchni działki nr 490/3, a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż przyczyną wszczęcia postępowania było zaistnienie błędu odnośnie przebiegu granicy między działką nr 490/3, stanowiącej własność S. K., a działką nr 1280, stanowiącą już w chwili podejmowania decyzji odwoławczej własność U. K. i Z. K. Organ odwoławczy wskazał na uchybienia odnośnie dostatecznych ustaleń faktycznych organu I instancji w aspekcie braku wykazania istnienia błędu w danych ewidencyjnych oraz wyjaśnienia okoliczności jego powstania. W ponownie prowadzonym postępowaniu zalecono ustalenie przebiegu granicy między działkami nr 490/3 i 1280 oraz czy w wyniku modernizacji granica ta uległa zmianie, a także co było tego przyczyną. W przypadku sporu odnośnie przebiegu granicy wskazano, iż jej przebieg może być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego. Wskazano ponadto na konieczność zapewnienia udziału aktualnym właścicielom działki nr 1280 wobec faktu objęcia jej przedmiotem umowy darowizny. Prowadząc ponownie postępowanie Starosta Powiatu decyzją z [...].05.2006r. Nr [...] orzekł o dokonaniu zmian w ewidencji gruntów i budynków w obrębie W. w ten sposób, że przyjął przebieg granicy działki nr 490/3 z działką nr 1280 zgodnie z danymi zawartymi w operacie geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w M. pod nr [...] w dn.5.04.2006r., w jednostce rejestrowej [...] obejmującej działkę stanowiącą własność S. K., zmienił powierzchnię działki nr 490/3 z dotychczasowej 0,2678 ha w użytku B - 0,2678 ha na powierzchnię 0,2877 ha w użytku tereny mieszkaniowe B-0,2695 ha oraz w użytku rola klasy trzeciej, oznaczonej R IIIa o powierzchni 0,0182 ha, w jednostce rejestrowej [...] obejmującej nieruchomość stanowiącą własność Z. K. i U. K. zmienił powierzchnię działki nr 1280 z dotychczasowego 0,2950 ha w użytku rola klasy trzeciej R IIIa na powierzchnię 0,2753 ha, w użytku rola klasy trzeciej R IIIa o powierzchni 0,2753 ha. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art.104 ustawy z 14.06.1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) art.7d, "art.24 ust.12 pkt 1 i 2" ustawy z 17.05.1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 z 2005r., poz.2027, zwana dalej Upgik), a także § 44 pkt 2, § 46 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454, zwane dalej ewidRozp). W uzasadnieniu powołano się na złożony w toku postępowania wniosek S. K., która mała domagać się zmiany przebiegu granicy na mapie ewidencyjnej między jej działką nr 490/3, a dz. nr 1280, a także zmiany pola powierzchni, ponieważ stan faktyczny odbiegać miał od danych zaistniałych po modernizacji ewidencji. Organ wskazał, że podczas pomiaru w dn.19.01.2006r. strony złożyły zgodne oświadczenie o przebiegu granicy miedzy w/w działkami, przyjęto także iż granica ta biegnie w linii prostej i nowy stan jest zgodny z mapą ewidencyjną obowiązującą sprzed modernizacji, jaka miała miejsce w 2003r., W trakcie tej modernizacji przyjęto błędne dane nie uwzględniając przebiegu granicy między działkami wykazanego na szkicu polowym z 1965r. znajdującym się w operacie pomiarowym z założenia ewidencji gruntów. Wskazano także, iż zmiana przebiegu granic determinuje zmiany w powierzchni obu działek, powierzchnia działki nr 490/3 wynosi prawidłowo 0,2877 ha, zaś w przypadku działki nr 1280 wynosi 0,2753 ha. Różnice w dotychczasowych powierzchniach organ tłumaczył zaokrąglaniem powierzchni w przeszłości do 1 ara oraz w odmiennej metodzie obliczania pola powierzchni. S. K. nie zgłaszała zastrzeżeń odnośnie przebiegu granicy działki, kwestionowała wyłącznie jej powierzchnię, powołując się, iż w akcie własności ziemi nr [...] dla działki nr 490/3 przewidziano powierzchnię 0,29 ha. Organ raz jeszcze wywodził, iż obecnie pole powierzchni działek wykazuje się z dokładnością do 1 m2, zaś w przypadku gdy kwestionowana będzie sama granica między działkami, to rozstrzygnięcie tego sporu może nastąpić w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Odwołanie od tej decyzji wniosła S. K. wskazując, iż nie zgadza się na zmianę przebiegu granicy między działką nr 490/3 a działką nr 1280 oraz na zmianę powierzchni tej pierwszej z działek. Rozpoznając odwołanie S. K. opisaną na wstępie decyzją WINGiK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołano się na art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art.20 ust.1 i 2 oraz art.7b ust.2 pkt 2 Upgik, a także § 45 § 1 § 47 ust.3 ewidRozp. Organ odwoławczy zrekapitulował przebieg postępowania w sprawie. Podzielono stanowisko organu I instancji, iż w wyniku modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków wsi W. nastąpił błąd na mapie numerycznej, poprzez brak uwzględnienia przebiegu granicy między działami nr 490/3 i 1280 opartej na dokumentacji sporządzonej w 1965r., co prowadziło do sytuacji, w której stan wykazany w operacie nie odpowiadał stanowi faktycznego użytkowania. Z tego względu starosta zlecił przeprowadzenie pomiaru na gruncie w obecności zainteresowanych stron. Przytaczając stosowne przepisy Upgik oraz ewidRozp organ odwoławczy wskazywał na charakter ewidencji gruntów i budynków, eksponując w szczególności, że zadaniem organów ją prowadzących jest utrzymywanie ewidencji w stanie aktualności. Aktualizacja ta polega na wprowadzaniu udokumentowanych zmian do ewidencji. W realiach sprawy prowadziło to do orzeczenia o zmianie w operacie ewidencji gruntów odnośnie przebiegu granic i zmianie powierzchni, ta ostatnia wynika z obliczeń dokonanych na podstawie współrzędnych punktów granicznych. Wykazanie innego rodzaju użytkowanego gruntu stanowiącego część działki nr 490/3 położonego za jej ogrodzeniem wynika z innego sposobu użytkowania tego terenu. Wskazano końcowo, iż spór odnośnie przebiegu granicy może zostać rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie, nie precyzując kierunku jej weryfikacji, wniosła S. K., kwestionując także decyzję organu I instancji. Skarżąca wywodzi, iż grodząc w przeszłości swą działkę nr 490/3 zostawiła pas gruntu szerokości 2m, albowiem jej działką jest obciążona służebnością przechodu, przejazdu i przegonu. Dokonanie wpisu do księgi wieczystej dla działki nr 1280 na rzecz właścicieli U. i Z. K. aktem notarialnym nr Rep [...] z 5.07.2005r. skarżąca uznaje za bezprawne i wiodące do zagarnięcia jej areału, który odstąpiła na drogę. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie skarżąca uznaje za nierzetelny i jednostronny, samo zaś postępowanie miało zostać zainicjowane bez jej wiedzy na wniosek J. P., ówczesnego właściciela działki nr 1280. Motywy tego wniosku skarżąca odczytuje jako chęć zagarnięcia części nieruchomości do niej należącej. Skarga zawiera opis czynności dokonywanych przed wydaniem decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. S. K. wywodzi, że w dn.19.01.2006r. nie doszło w istocie do pomiaru działek, a to wobec tego, iż aktualna właścicielka działki nr 1280 zgodziła się wyłącznie na ustalenie granicy na podstawie dokumentacji z lat 60-tych. Skarżąca wywodzi, że w tym dniu nie doszło w rzeczywistości do pomiaru granicy, co zresztą było niemożliwe z uwagi na zalegający śnieg. Zdaniem S. K. w sprawie należy przeprowadzić ponowne pomiary wszystkich działek w tym rejonie, w jej ocenie powierzchnia działki nr 490/4 tworząca drogę dojazdową nie została ujęta w operacie ewidencji gruntów. Skarżąca wskazuje, że pomiary winny odpowiadać powierzchniom ujętym w aktach własności ziemi. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy oraz przywołał argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji. Raz jeszcze wskazano, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych są dane z ewidencji gruntów i budynków, a dział I księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią publicznej wiary ksiąg wieczystych. W zakresie sfałszowania podpisu skarżącej sprawa ta może być przedmiotem postępowania przed właściwym organem, na możliwość uruchomienia odrębnych procedur przed właściwymi organami wskazał także organ w aspekcie sporu odnośnie przebiegu granicy a także pomiaru szeregu innych działek, niż działka należąca do skarżącej. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd zobowiązany jest stwierdzić nieważność lub niezgodność decyzji z prawem jeżeli zachodzą określone przyczyny wskazane w przepisach k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 i 3 Ppsa). W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona, albowiem nie prowadzi do wniosku, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest tego typu uchybieniami, które prowadzić miałaby do jej wzruszenia w ramach kognicji posiadanej przez sąd administracyjny. Ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art.20 Upgik jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami. Co do gruntów, zawiera ona informację o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających. Spełnia zatem funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Obowiązkiem starosty prowadzącego ewidencję jest utrzymywanie jej w stanie aktualności, co następuje w drodze tzw. aktualizacji danych, na podstawie art.20 Upgik w zw. z § 44 pkt 2 Ropz.eg. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust.1 Rozp.eg). Aktualizacja następuje z urzędu lub na wniosek uprawnionych podmiotów na podstawie m.in. prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (podkr. Sądu), zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust.2 ewid.Rozp). W praktyce oznacza to, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach. Charakter techniczno-deklaratoryjny ewidencji gruntów znalazł swój wyraz w judykaturze (por. chociażby wyrok NSA z 27.10.1998r. II SA 1094/98, baza orzecznictwa Lex nr 41305). Kompetencje organu ewidencyjnego sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z nich zmian. W realiach przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że skarżąca jest właścicielką działki nr 490/3, której powierzchnia w akcie własności ziemi została określona na 29 arów. Bezspornym także jest, że skarżąca uczestniczyła w czynnościach uprawnionego geodety w dn.19.01.2006r., podpisała protokół z czynności ustalenia przebiegu granicy między dz. nr 490/3, a działką sąsiadującą o nr 1280. Fakt podpisania protokołu potwierdziła w czasie rozprawy przed WSA w Rzeszowie. W treści tego protokołu (k.75 akt I instancji) ujęto w kolumnie na podpisy stron, że granica między tymi działkami została ustalona w ich obecności i do jej przebiegu przedstawionym na szkicu stanowiącym załącznik, strony nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń. Do protokołu wpisano także życzenie stron, aby granice działek przyjąć z okresu sprzed modernizacji, tj. z "pierwotnych pomiarów wykonanych w 1969r.". Wprowadzenie w takiej sytuacji zmian w operacie ewidencji gruntów, w wyniku których powierzchnia działki nr 490/3 uległa zwiększeniu z obszaru 0,2678 ha do powierzchni 0,2877 ha poprzez dokonanie obliczeń matematycznych z dokładnością do 1 m2, gdy obszar wykazany w akcie własności ziemi określony jest na 0,29 ha, w ocenie Sądu nie narusza prawa. Organ ewidencyjny zasadnie wskazał, że dział I księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, pogląd taki znajduje wsparcie w judykaturze (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24.11.1997r., II CKU 110/97, opubl. Prokuratura i Prawo dodatek Nr 5/1998, poz.28). W przypadku sprzeczności danych zawartych w księdze wieczystej z danymi w ewidencji nieruchomości winno nastąpić sprostowanie tych danych w postępowaniu wieczystoksięgowym. Skarżąca może rozważyć potrzebę zgłoszenia takiego wniosku o sprostowanie. Organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na błędne skonstruowanie podstawy prawnej decyzji organu I instancji, gdzie powołano się m.in. na "art.24 ust. 12 pkt 1 i 2" Upgik, a cyt. ustawa nie zawiera tak wskazanej jednostki redakcyjnej, gdyż cyt. art.24 zawiera pięć ustępów. Nie ma to jednak znaczenia dla merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. W skardze eksponowano szereg uchybień procesowych, jakich miał się dopuścić organ I instancji, rzecz jednak w tym, że uchybienia te skutkowały uchyleniem na skutek odwołania skarżącej, wydanej w sprawie pierwotnej decyzji Starosty z [...].09.2005r.. Uchybienia te zatem nie miały wpływu na treść rozstrzygnięć, które zapadły w następstwie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, której skarżąca nie kwestionowała. Twierdzenia skarżącej odnośnie skutków czynności podejmowanych na gruncie w dn.19.01.2006r. pozostają w sprzeczności z treścią protokołu, który skarżąca podpisała. Domaganie się w skardze rozszerzenia granic przedmiotowych sprawy w ocenie Sądu nie jest trafne. Granice te wyznaczone zostały decyzją organu I instancji, w takim też zakresie pozostaje rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Należy pamiętać, że skarżącej służą prawa wyłącznie do jej działki nr 490/3, kwestie niezgodności powierzchni lub granic w odniesieniu do innych działek, co do których skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym, nie mogły być rozstrzygane w przedmiotowym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę skargę jako nieuzasadnioną, oddalono na podstawie art. 151 Ppsa.