II SA/Rz 851/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2005 r. [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] II SA/Rz 851/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] odmawiającą przyznania Z. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że odwołanie nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W szczególności Wojewoda wskazał, że zasiłek przedemerytalny nie może być przyznany Z. G., bo odwołujący się nie wykazał wymaganego przez ustawę 15 letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych przy 30 letnim okresie zatrudnienia. Nie spełnia on także kryterium określonego w art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 6 z 2001 r., poz. 56 ze zm./, gdyż wykazał okres zatrudnienia równy 30 lat 2 miesiące i 18 dni, a to jest mniej niż 35 lat na które wskazuje powołany przepis. Zatem przyznanie zasiłku przedemerytalnego możliwe byłoby tylko bądź w sytuacji, gdy odwołujący się wykazałby 35 lat pracy, albo 30 lat, w tym 15 w warunkach szczególnych. Ponieważ w przypadku Z. G. żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi, to odmowna decyzja organu I instancji jest poprawna. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że praca w warunkach szczególnych może być wykazywana tylko na podstawie dokumentacji zgodnie z wymogami określonymi w przepisach odrębnych, bądź na podstawie prawomocnego wyroku. W ten sposób organ odwoławczy odparł zarzut odwołania, że decyzja starosty Powiatu, narusza przepisy postępowania – nie wyjaśnia istotnych dla sprawy okoliczności, gdyż nie dopuszcza dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność pracy Z. G. w szczególnych warunkach w ramach zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Produkcji Pomocniczej "." w K.. Wojewoda przyjął, że wobec braku pracodawcy i stosownej dokumentacji potwierdzającej pracę w warunkach szczególnych ustalenie takie może pochodzić tylko z prawomocnego orzeczenia Sądu. Z decyzją Wojewody nie zgodził się Z. G.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił decyzji naruszenie przepisów polegające na niewyjaśnieniu sprawy przez niedopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność pracy w latach 1975 – 1983 w Przedsiębiorstwie "B." w K. w warunkach szczególnych. Ograniczenie prowadzenia takiego dowodu przy niemożności ustalenia tych faktów w drodze prawomocnego orzeczenia sądowego prowadzi do pokrzywdzenia skarżącego. Z takich powodów skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji stosując prawem określone środki. Zakres kontroli na podstawie art. 134 § 1 prawa o p.s.a. nie jest wyznaczony zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy badając zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z obowiązującym prawem. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że wydana została z naruszeniem prawa, a to oznacza, że skarga podlega uwzględnieniu, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] zostały uchylone. Sąd przyjmuje argument skargi, że zaskarżona decyzja wydana została w warunkach niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Odmowa skorzystania ze środka dowodowego jakim są przesłuchania świadków jest istotnym uchybieniem procesowym, a to prowadzi do stwierdzenia, że naruszone zostały art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. Decyzja wydana w takich warunkach jest przedwczesna i z tego powodu nie może być utrzymana w obrocie prawnym. Dla rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie ma przesądzenie kwestii na podstawie jakich przepisów ma być prowadzone postępowanie w sprawie ustalenia zasiłku przedemerytalnego dla Z. G.. W chwili złożenia wniosku w tym zakresie obowiązywał art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 6, z 2003 r., poz. 63/. Przepis ten odsyłał do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Zatem odsyłał do treści art. 37j, w tym również do sposobu wykazania pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze /art. 37j ust. 1a/ wtedy ograniczenia dowodowe wynikające z art. 37j ust. 1a ustawy, na które w swojej decyzji wskazują organy istniały i faktycznie udowodnienie w takich okolicznościach pracy w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze było utrudnione. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd sytuacja prawna jest odmienna. Podstawą orzekania w sprawie Z. G. – jak trafnie przyjmują organy, jest art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. nr 120, poz. 1252/. Przepis ten przyjmując zachowanie prawa do zasiłku przedemerytalnego odsyła do zasad określonych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu... /Dz.U. nr 154, poz. 1793/. Konsekwencją takiego odesłania jest stwierdzenie, że z chwilą wejścia w życie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych utracił moc art. 3 ustawy z dnia 30 grudnia 2002 r., a tym samym przestały obowiązywać reguły płynące z art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skutek taki nastąpił ze względu na regułę, w myśl której prawo późniejsze uchyla wcześniejsze regulujące tę samą materię. Odesłanie w art. 29 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. nie może prowadzić do wniosku, że postępowanie dowodowe w sprawie zasiłku przedemerytalnego prowadzone jest według reguł określonych w art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu, gdyż ta właśnie nowela ten przepis uchyliła, a art. 11 ust. 2 jako przepis przejściowy odsyła tylko do art. 37l – o w pkt 2 ust. 2. To oznacza, że ustawodawca w sposób świadomy zrezygnował z art. 37j ust. 1a, zwłaszcza gdy w zakresie świadczeń przedemerytalnych nakazuje stosować odpowiednio m.in. art. 24 ustawy o zatrudnieniu, a więc przepis, który reguluje materię rozstrzyganą w art. 37j tej ustawy. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest przyjęcie przez Sąd reguły, że w sprawie objętej skargą nie ma zastosowania ograniczenie dowodowe wynikające z uchylonego art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zatem uczynienie z tego przepisu podstawy postępowania wyjaśniającego jest naruszeniem zasad ogólnych wynikających z art. 75 k.p.a. To musi prowadzić do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu odmawiająca przyznania zasiłku przedemerytalnego dla Z. G. wydane zostały z naruszeniem prawa, gdyż ich podstawą były niepełne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy. Prowadząc ponownie postępowanie organy są zobowiązane dopuścić wszystkie środki dowodowe, które prowadzić mogą do wyjaśnienia czy skarżący Z. G. pracował w Przedsiębiorstwie "B." w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Dopiero te ustalenia pozwolą na orzekanie. Mając na uwadze powyższe i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. 24.04.06mk