II SA/Rz 851/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. /[...] / Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. /[...] / udzielającej pozwolenia na użytkowanie murowanej przybudówki krytej dachówką przy budynku inwentarsko-składowym, usytuowanej na działce nr 188/3 w miejscowości T., postanowił utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. organ I instancji udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej przybudówki usytuowanej na działce nr 188/3 w miejscowości T., stanowiącej własność H. i G. C.. Organ ten ustalił, że przedmiotowa przybudówka o wymiarach 2,70 x 4,40 m została wybudowana w latach 80-tych bez pozwolenia na budowę, niezgodnie z obowiązującymi przepisami – posiada otwory drzwiowe w ścianach od strony północnej i południowej oraz otwór okienny od strony wiaty murowanej i murowanego budynku garażowego zlokalizowanych na własnej działce. Przybudówka usytuowana jest w odległości 12,07 m od ogrodzenia z działką nr 188/4 oraz w odległości 4,35 m od wiaty murowanej i murowanego budynku garażowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. /[...]/ nakazano inwestorowi wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego na pełną grubość w ścianie przybudówki zlokalizowanej w odległości 4,35 m od murowanej wiaty krytej blachą fałdową i murowanego budynku garażowego krytego eternitem falistym. Obowiązek nałożony tą decyzją /żadna ze stron nie wniosła odwołania i stała się ona decyzją ostateczną/ został przez zobowiązanych wykonany, co zostało potwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 16 października 2006 r. W złożonym odwołaniu J. R. wskazuje, że właściciele przedmiotowego obiektu użytkowali go "przez cały czas, nie posiadając odpowiednich pozwoleń". Nie spełnia on warunków zabudowy ze względu na przepisy przeciwpożarowe, nadto nieprawdą jest aby zobowiązani wywiązali się z nałożonego obowiązku zamurowania otworu okiennego na pełną grubość. Analizując niniejszą sprawę organ II instancji uznał zarzuty odwołania J. R. za bezpodstawne. Zobowiązani H. i G. C. wywiązali się z obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. /I[...]/, zamurowując otwór okienny na pełną grubość pustakami szklanymi, co zostało potwierdzone przez organ I instancji podczas oględzin w dniu 16 października 2006 r. W w/w decyzji nie wskazano konkretnego materiału, zatem wypełnienie otworu okiennego pustakami szklanymi należy ocenić jako prawidłowe wykonanie obowiązku. Postępowanie w tej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229/, bowiem budowa przybudówki miała miejsce w latach 80-tych. Przepisy te przewidują możliwość legalizacji wybudowanego samowolnie obiektu, gdy nie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki wymienione w art. 37 ust. 1 powyższej ustawy. Przesłanki te zostały wykluczone – w 1989 r. obowiązywał MPO Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R., zatwierdzony uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w R. z dnia [...] kwietnia 1989 r. /Dz.Urz. Woj. Nr [...], poz. [...]/, zgodnie z którym działka nr 188/3 położona jest w terenie o symbolu 27 MRJ, czyli "teren budownictwa zagrodowego z dopuszczeniem budownictwa jednorodzinnego. Dopuszcza się lokalizację nowych siedlisk, wymianę i rozbudowę substancji kubaturowej oraz wszelkie remonty", a więc nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Nie występują też przesłanki określone w pkt 2 tego artykułu, gdyż po wykonaniu czynności nakazanych decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. w myśl art. 40 w/w ustawy przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a także nie narusza obowiązujących w czasie jego budowy postanowień rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm./. Zgodnie z art. 42 cyt. ustawy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, może przystąpić do użytkowania obiektu dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Zatem zasadne jest merytoryczne rozstrzygnięcie zawarte w kwestionowanej odwołaniem decyzji, podjęte w myśl powołanego wyżej art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. R. powtórzył argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu, a dodatkowo podał, że niezgodnie z prawdą twierdzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż zostały wykonane "wentylacje grawitacyjne w każdym pomieszczeniu garażowym celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami". Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że nie może ta decyzja pozostać w obrocie prawnym, choć z innych przyczyn niż wskazano w skardze, a które Sąd – nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami – uwzględnił z urzędu /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Otóż zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r., którą wymieniony ostatnio organ udzielił pozwolenia na użytkowanie murowanej przybudówki krytej dachówką przy budynku inwentarsko-składowym, usytuowanej na działce nr 188/3 w miejscowości T., stanowiącej własność H. i G. C. Nie jest kwestionowane, że przedmiotowa przybudówka została wybudowana w latach 80-tych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji skoro budowa przedmiotowego obiektu została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. – stosuje się poprzednio obowiązujące przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. /art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, które dopuszczały, w określonych przypadkach, legalizację samowoli budowlanej. Przepisy prawa budowlanego z 1974 r. ustanawiały szczególny tryb uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a więc w konsekwencji jego legalizację. Na podstawie art. 40 tego prawa, jeżeli nie zachodziły okoliczności określone w art. 37 organ administracji wydawał decyzję zobowiązującą inwestora do wykonania w oznaczonym terminie określonych czynności /zmian lub przeróbek/ niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Stosownie do przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ przymusowej rozbiórce podlegały obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W zgodnej ocenie organów obu instancji brak jest podstaw do wydania co do przedmiotowego obiektu /murowanej przybudówki przy budynku inwentarsko-składowym/ decyzji o rozbiórce w myśl powołanego wyżej art. 37 i ta ocena organów – znajdująca odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym – zasługuje na akceptację Sądu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. /[...]/, jak wynika z akt sprawy, na podstawie art. 40 wspomnianej ustawy z 1974 r. nakazano inwestorowi /H.G. C./ wykonać zamurowanie otworu okiennego na pełną grubość w przedmiotowym obiekcie w terminie do dnia 31 maja 2006 r. Powyższe czynności zostały wykonane przez inwestora, co potwierdza notatka służbowa z dnia 25 maja 2006 r. oraz protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 16 października 2006 r. Stosownie do przepisu art. 42 ust. 3 powyższej ustawy podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Oczywiste więc jest, że potrzebne są ustalenia co do stanu technicznego obiektu. Tymczasem decyzje organów obu instancji nie zawierają w przedstawionym zakresie żadnych ustaleń, co oznaczać musi, że przepis ten w istocie został pominięty przy wydawaniu tych decyzji; w rezultacie nie odpowiadają one prawu. Zdaniem Sądu nie można ograniczyć się tylko do potwierdzenia wykonania nakazu z art. 40 cyt. ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. – w tym przypadku wykonania czynności nakazanych decyzją z dnia 23 stycznia 2006 r. /INB.II-7355-8/13/2004/ - bowiem nie jest ono równoznaczne ze stwierdzeniem zdatności do użytku wykonanego obiektu. Nieporozumieniem są zarzuty skarżącego wskazujące na niewykonanie wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach garażowych, bowiem decyzje organów obu instancji nie dotyczą w/w obiektów i tym samym nie mogą podlegać kontroli Sądu w tej sprawie, której zakres wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji z dnia [...].08.2007 r. /[...]/. Z powyższych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W zakresie wykonania decyzji Sąd orzekł w myśl art. 152 tej ustawy. Wskazania co do dalszego postępowania organu wynikają wprost z powyższych rozważań.