II SA/Rz 851/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-02-22

Skład orzekający: Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego rodzina, mimo posiadania pewnych dochodów i majątku, ponosi znaczne wydatki na konieczne utrzymanie, w tym spłatę kredytu na zakup pieca centralnego ogrzewania. W związku z tym poniesienie dodatkowego wydatku na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru mogłoby wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Wnioskodawca D. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak strona wniosła sprzeciw. Wnioskodawca wraz z rodziną (rodzice, brat) ponosi znaczne wydatki, a dochody rodziny ledwo bilansują się z wydatkami.
Rozstrzygnięcie
Przyznać D. W. prawo pomocy i ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

z dnia 22 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - p o s t a n a w i a - przyznać D. W. prawo pomocy i ustanowić adwokata. Postanowieniem z 29 stycznia 2013 r. referendarz sądowy odmówił D. W. przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Strona w ustawowym terminie od powyższego orzeczenia wniosła sprzeciw. Ze złożonego wniosku oraz dodatkowych wyjaśnień zawartych w sprzeciwie wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Matka pobiera emeryturę w kwocie 1186 zł, zaś ojciec rentę inwalidzką w kwocie 919 zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym 153 zł - netto. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje również brat pobierający rentę socjalną wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwotach 597 i 153 zł. Majątek rodziny obejmuje dom o pow. 160 m² posadowiony na działce o pow. 8 arów i nieruchomość rolną o pow. 67 arów. W skali miesiąca na zakup żywności rodzina wydatkuje około 820 zł, na opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i kanalizację odpowiednio 140, 120 i 37 zł, telefon 70 zł, leczenie 508 zł, środki czystości 50 zł. Spłacają także kredyt w ratach po około 750 zł miesięcznie zaciągnięty na wymianę pieca c.o., ponieważ poprzedni nie nadawał się już do użytkowania. Budżet domowy obciąża także zakup opału, w skali roku 4000 zł. Nieruchomość rolna wykorzystywana jest pod uprawy na potrzeby własne i nie przynosi dodatkowych dochodów. Plony w części przeznaczane są na hodowlę drobiu. Strona jest właścicielem ciągnika rolniczego (rok prod. 1977) i samochodu osobowego Volkswagen Golf z 1989 r., które są wykorzystywane tylko w niezbędnym zakresie, co łączy się z wydatkami około 500 zł. Według oświadczenia rodzina nie posiada oszczędności. Z kolei z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w grudniu 2012 r. i styczniu 2013 r. zaksięgowano na nich wpływy z innych tytułów, niż dotychczas ujawnione jako źródła dochodów rodziny w kwotach 200 i 105 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. W pierwszej kolejności niezbędne jest zwrócenie uwagi, że z mocy art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tego stosownie do art. 262 P.p.s.a. do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Wobec tego niezbędne było wykazanie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu D. W. okoliczności takie wykazał. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem udzielenie wsparcia osobom najbardziej potrzebującym, które w przeciwnym wypadku miałyby ograniczony dostęp do Sądu. Wnioskodawca wraz z rodzicami i bratem tworzy czteroosobową rodzinę, która ponosi typowe wydatki na konieczne utrzymanie (żywność, media, środki czystości, ubrania). W niezbędnym zakresie wydatkują również na używanie samochodu, co jest uzasadnione przy uwzględnieniu stanu zdrowia domowników. Ponadto rodzina zobowiązana jest do spłaty rat kredytu zaciągniętego na zakup pieca c.o., co także należało uznać za wydatek konieczny i uzasadniony. Osiągane dochody bilansują się z wydatkami. Zatem poniesienie wydatku na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru mogłoby wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 1 pkt 2 P.p.s.a. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia. Po uprawomocnieniu się postanowienia Sąd zwróci się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło